ئەم بەشی پەندەکانە گرنگیی دانایی و ڕاستگۆیی دەخاتەڕوو بەسەر نەزانی و گەمژەییدا. جیاوازی دەکات لە نێوان سروشتی کاتیی سامان و دۆستایەتیی دنیایی لەگەڵ بەرەکەتە هەمیشەییەکانی ڕاستودروستی و ڕەزامەندیی خودایی. پەندەکان هەروەها ئاکامەکانی درۆکردن، تووڕەیی کۆنترۆڵنەکراو، و ناکۆکیی ناوماڵ دەردەخەن، لەکاتێکدا ستایشی ژیری، خۆڕاگری، و ڕۆحێکی بێفیزی دەکەن.
پەندەکان 19:0
نەزانی شایەنی سەرسامبوون نییە. ئەو وتە باوەی جیهان، "کاتێک نەزانی خۆشییە، ژیربوون گەمژەییە،" هەڵەیە و گەمژانەیە. کەمی زانیاری ناپەسەندە.
19:1-3
سێ پەندی یەکەمی ئەم بەشە پەیوەندییەکی نزیکیان پێکەوە هەیە، بۆیە پێکەوە تاوتوێیان دەکەین. ئەوان جیاوازی دەکەن لە نێوان ڕێگای ڕاستی و ڕێگای خۆویستی و نەزانی. زۆر باشترە هەژار و نەناسراو بیت، بە ڕاستگۆیی و پاکی دڵەوە لەبەردەم خودا بڕۆیت، وەک لەوەی کەسێکی قسە زۆر و دەستتێوەرکەر بیت و پڕ بیت لە گەمژەیی و سەرەڕۆیی.
تەنها گەرموگوڕی بەس نییە بۆ ئەوەی مرۆڤ ڕاست بێت. ڕەنگە کەسێک دڵسۆز بێت، بەڵام بە دڵسۆزییەوە هەڵە بێت، وەک چۆن ساوڵی تارسوس پێش گۆڕانکارییەکەی وابوو (کردارەکان 26:9). ئەوەی بەردەوام بێت بەبێ فێربوونی ویستی خودا، گوناه لەسەر گوناه زیاد دەکات. گێلییەکەی ڕێگەی لێ ون دەکات، و دڵی فێڵبازیشی لە دژی یەزدان تووڕەیە. ئەو سوورە لەسەر ڕێگەی خۆی و ناتوانێت هیچ ڕاستکردنەوەیەک قبوڵ بکات. سەیری هەڵسوکەوتی یۆنا بکە کاتێک بە ئارەزووی خۆی کاری دەکرد (یۆنا 1:3؛ یۆنا 4:8-9).
19:4
دەوڵەمەند هەمیشە زۆری دەبێت کە بانگەشەی دۆستایەتییەکەی دەکەن، لە کاتێکدا هەژار زۆرجار دەبینێت کە بەهۆی هەژارییەکەیەوە لە دراوسێکانی دوور دەکەوێتەوە. چونکە هەرچەندە گەشبینێکی بە ئاسانی ڕازی ڕەنگە پێی وابێت ئەم جیهانە سەرنجڕاکێشە، بەڵام لە ڕاستیدا شوێنێکی سارد و بێ هەستە.
بەڵام مانایەکی ڕەوا هەیە کە تێیدا دەکرێت هاوڕێ بەهۆی سامانەوە پەیدا بکرێن. پەروەردگارمان فەرمانی بە قوتابییەکانی کرد،
“بۆ خۆتان دۆست پەیدا بکەن لە سامانی ناڕەوا؛ تاکوو کاتێک ئێوە دەمرن، ئەوان پێشوازیتان لێ بکەن بۆ شوێنی نیشتەجێبوونی هەتاهەتایی” (لوقا ١٦:٩).
سامان، ئەگەر بۆ کەمکردنەوەی نەهامەتی و بۆ شکۆمەندی خودا بەکاربهێنرێت، لەوانەیە ببێتە هۆکاری بەرەکەتێکی زۆر. کاتێک لە کۆتاییدا ئەو کەسەی بەو شێوەیە بەکاری هێناون کۆچی دوایی دەکات، ئەو کەسانەی کە سوودمەند بوون لە چاکەخوازەکانی وەک مەسیح لەسەر زەوی، چاوەڕێ دەبن بۆ پێشوازیکردنی لێی بۆ ناو ماڵی هەتاهەتایی ڕزگاربووان.
سەرنج بدە لە ئایەتەکانی ٦-٧ و ١٧ی ئەم بەشەی پەندەکان بۆ لێدوانێکی زیاتر لەسەر نادادپەروەرییەکان کە بەهۆی سامانی دنیاییەوە دروست دەبن. پیاوی دادپەروەر دەوڵەمەند لە هەژار زیاتر بە گرنگ نازانێت. بڕوانە ئەیوب ٣٤:١٩ و یاقوب ٢:١-٩.
١٩:٥
حوکمی خودا بەپێی ڕاستییە. ئەو دەبینێت کە هەموو سەرپێچی و گوێڕایەڵنەبوونێک پاداشتی شایستەی خۆی وەردەگرێت. ڕەنگە درۆ بۆ ماوەیەک سەرکەوتن بەدەست بهێنێت، بەڵام ڕاستی لە کۆتاییدا زاڵ دەبێت. سەیری شایەتەکان بکە لە دژی نابووت (پاشایانی یەکەم ٢١:٨-١٣). تێبینی پەندەکان ١٩:٩ بکە.
19:6-7
ئەم ئایەتانە بەردەوامن لەسەر ئەو بابەتەی کە لە ئایەتی ٤ دەستی پێکرد. هەمیشە خەڵکێکی زۆر هەن بۆ خزمەتکردنی پیاوێکی بەڕێز و ڕۆڵی هاوڕێیان بگێڕن بۆ کەسێک کە دەتوانێت خێرخواز و چاکەکار بێت بۆیان. چەند جیاواز بوو ڕۆحی عیسا لەم جیهانەدا. ئەو گوناهبارانی وەرگرت و لەگەڵیان نانی خوارد؛ ئەو بەدوای زەردەخەنەی گەورەکاندا نەدەگەڕا، و نە لە گرژکردنی ڕوویان دەترسا! لە ڕێگەی ڕۆحی پیرۆزەوە ئەو فەرمانی دا بەوانەی کە بە شوێن هەنگاوەکانی ئەودا دەڕۆن بۆ ئەوەی
"خۆتان بە شتە بەرزەکانەوە خەریک مەکەن، بەڵکو خۆتان دابەزێنن بۆ لای خەڵکی سادە." (ڕۆما 12:16)
جیهان دەوڵەمەند و گەورەکان بەسەر هەژار و لە دەرەوەدا نزمەکاندا پەسەند دەکات. بەڵام با مەسیحییەکە لەبیر نەکات کە گەورەکەی لەسەر زەوی وەک یەکێک لە هەژارەکان دەرکەوت کە براکانی سووکیان پێ دەهات. هاوڕێکانی لێی دوورکەوتنەوە، هەرچەندە ئەو بە داواکاریی نەرم و نیانەوە بەدوایاندا دەگەڕا. بێگومان ئەوانەی ئێستا بە نیعمەتەوە پێوەی بەستراونەتەوە، دەبێت هەمیشە بایەخێکی خۆشەویستییان بۆ پێویستداران هەبێت.
19:8
وشەی عیبری کە وەرگێڕدراوە بۆ حیکمەت، واتای بڕیاردانی دروست یان ژیریی باو دەگەیەنێت. بڕوانە ١٥:٢١.
هەوڵدان بۆ ڕاستودروستیی ڕەوشتی و پابەندبوون بە تێگەیشتن ئاشتیی ڕاستەقینە و بەختەوەریی هەمیشەیی دەهێنێت. بڕوانە تیمۆساوس (2 تیمۆساوس 3:14-15).
19:9
لە ١٩:٥دا بیرمان دەهێنرێتەوە کە درۆزن لە دادگاییکردن ڕزگاری نابێت. لێرەدا پێمان دەوترێت چارەنووسی خراپی چی دەبێت – ئەو تیا دەچێت. ئەو لەناو دەبرێت. واتە، هیواکانی دەبڕێنەوە، و دەچێتە ناو تاریکی؛ لەژێر حوکمی خودا دەشکێت، ئەو ئازارێکی بێوێنە بۆ هەمیشە دەچێژێت (بینین ٢١:٨).
١٩:١٠
خزمەتکارێک حوکمڕانی بەسەر میرەکاندا بکات و گەمژەیەک لە ناو خۆشگوزەرانیدا بژی، هەردووکیان لە شوێنی خۆیان نین. ئەوان ئاماژە بە بارودۆخێک دەکەن کە ناتەبایە لەگەڵ ڕێکوپێکیی لۆژیکی. ڕەنگە بارودۆخێک دروست بێت کە تێیدا میرێک بێدەسەڵات بێت و ناچار بێت پشت بە بڕیاری کەسێک لە پلەیەکی نزمتردا ببەستێت. بەڵام خزمەتکارە ژیرەکە دەسەڵاتەکانی بە وریاییەوە بەکار دەهێنێت و شوێنی ڕاستەقینەی خۆی لەبیر نەچێتەوە، هەرچەندە هەموو شتێک لەژێر دەستی ئەودا بێت. بڕوانە یوسف (پەیدابوون ٤٧:١٤-٢٠).
١٩:١١
سەیری تێبینی بکە لەسەر پەندەکان ١٤:٢٩. تووڕەیییەکی کۆنترۆڵنەکراو، کە لە تووڕەییەکی پەلە و بێ بیرکردنەوەدا دەردەکەوێت، ئاماژەیە بۆ پیاوێک کە هەرگیز وانە گەورەکەی خۆکۆنترۆڵکردنی فێر نەبووە. کەسێکی لووتبەرز و خۆبەزلزان ناتوانێت چاوپۆشی لە زیانێک بکات کە پێی گەیشتووە، بەڵکو دەبێت تووڕەیی خۆی بەسەر تاوانبارەکەدا بڕێژێت کاتێک دەرفەت هەبێت. پیاوێکی خاوەن بڕیاری دروست و ژیری فێر بووە بە سووکی بەسەر سەرپێچی و سووکایەتییە دیارەکاندا تێپەڕێت کە کەسێکی بێ ژیری تووشی تووڕەییەکی توند دەکات. تەنانەت عیسۆش، هەرچی کەم و کوڕییەکانی دیکەی هەبووبێت، خۆی سەلماند کاتێک پێشوازی لە براکەی یەعقوب کرد (کە زۆر تووڕەی کردبوو) بە میهرەبانی و گەورەیی دڵ (پەیدابوون ٣٣:٤-٩).
19:12
چونکە هێزێکی گەورە لە قسەی پاشایەکدا هەیە، تووڕەییەکەی جێگەی ترسە و چاکەی میهرەبانانەی بە پەرۆشییەوە داوا دەکرێت. چەند زیاتر دەکرێت وشەکانی ئەم پەندە بە تەواوی بەسەر پاشای داهاتوو، شێری هۆزی یەهودادا جێبەجێ بکرێت! کاتێک ڕۆژی گەورەی تووڕەییەکەی دێت، چەند ناخۆش دەبێت حاڵی هەموو ئەوانەی کە نیعمەتەکەی نازانن. بۆ ڕۆحی تۆبەکەر، ئەم نیعمەتە بەڕاستی وەک شەونم وایە لەسەر گژوگیا! هەردوو لایەنەکە لە مامەڵەی فیرعەوندا لەگەڵ سەرۆکی خواردنچییەکەی و سەرۆکی نانەواکەی ڕوون کراوەتەوە (پەیدابوون 40:0).
19:13
دێڕی یەکەمی ئەم پەندە هاوتایە لەگەڵ پەندەکان 17:25. چەند ناخۆشە ئەو ماڵەی کە کوڕێکی گەمژە و ژنێکی دەمەقاڵێچی تێدا دەدۆزرێتەوە! زۆر ئەگەری هەیە پێکەوە بدۆزرێنەوە؛ چونکە لەو شوێنەی ژنێک دەسەڵاتی مێردەکەی ڕەتدەکاتەوە، لای منداڵەکان دەگرێت لە دژی ڕاهێنانی دروستی ئەو، کاریگەرییەکەی لەسەر ماڵەکە هەر شتێک بێت جگە لە باشی.
زۆر باوە کە باوکان و دایکان لەبەردەم ماڵەکەیاندا دەمەقاڵێ و شەڕ بکەن. ئەنجامە کوشندەکە ئەوەیە کە کوڕ و کچەکان فێر دەبن ڕقیان لە دەسەڵاتی باوک بێتەوە و سەرپێچیی ڕاستکردنەوەی دایک بکەن کاتێک هەوڵی دەدات. ئەم منداڵانە بە ڕۆحێکی بێ یاسا و سەرپێچیکار گەورە دەبن، سوورن لەسەر ئەوەی بە دڵی خۆیان بێت و بەردەوامن لە ڕەتکردنەوەی ملکەچکردن بۆ ڕاهێنانی دروست. دایک و باوکی مەسیحی دەتوانن بە باشی بیر لە ڕێنماییەکانی ئەفەسۆس 5:0، کۆلۆسی 3:0، و 1 پەترۆس 3:0 بکەنەوە کە بە هەریەکەیان دراوە. ژنی دەمەقاڵێ لە میخال، کچی شاولدا نیشان دراوە (2 ساموێل 6:16-23 و 1 کڕۆنیکڵس 15:29).
19:14
بڕوانە پەندەکان ١٨:٢٢. مرۆڤ دەکرێت میراتگری ماڵ و سامان بێت، بەڵام کەس ناتوانێت ژنێکی ژیر بدات جگە لە خودا. خودایە کە پیاو و ژن پێکەوە دەبەستێتەوە و بۆیە قەدەغە دەکات لە مرۆڤ ئەو یەکگرتنە جیابکاتەوە. ئەو کە لە سەرەتاوە گوتی،
"باش نییە پیاو بە تەنیا بێت؛ یاریدەدەرێکی گونجاوی بۆ دروست دەکەم،" (پەیدابوون ٢:١٨)
هێشتا نیگەرانی خۆشبەختی گەلەکەیەتی. بۆیە پیاوی باوەڕدار دەتوانێت بە سەلامەتی متمانە بە خودا بکات بۆ ئەوەی هاوسەرێکی گونجاوی پێ ببەخشێت. کاتێک کەسێک بۆ خۆی هەڵدەبژێرێت، تەنها پشت بە بڕیاری لاوازی مرۆیی خۆی دەبەستێت لەبری چاوەڕوانی خودا، ئەوا هەڵەی تاڵ ڕوودەدەن کە زۆرجار قەرەبوونەکراون. هاوسەرگیری کردن لە مەسیحدا بە پێویست هاوسەرگیری کردن لە پەروەردگاردا نییە. هەر هاوسەرگیرییەک لە نێوان مەسیحییەکاندا لە مەسیحدا دەبێت. تەنها کاتێک ویست ملکەچی بیر و ویستی خودا بێت، هاوسەرگیرییەکە لە پەروەردگاردا دەبێت. سەیری حاڵەتی ڕێبێکا بکە، و تێبینی بکە چۆن یەهوە بە شێوەیەکی بەرچاو هەموو شتێکی ڕێکخست (پەیدابوون 24:0).
19:15
سەیری تێبینییەکانی پەندەکان ١٢:٢٤ و ١٣:٤ بکە. زۆربەمان درک بەوە ناکەین کە بێکارى گوناهە. کاتى بەفیڕۆچوو دەبێت لەبەردەم کورسیی دادوەریی مەسیحدا لێپرسینەوەى لەسەر بکرێت. پشووى پێویست، بێگومان، زۆر ڕاست و گونجاوە. عیسا خۆی بە قوتابییەکانی فەرموو،
"وەرن خۆتان بۆ لایەک… و بۆ ماوەیەک پشوو بدەن" (مەرقۆس ٦:٣١).
بەڵام بێکارى زۆر جیاوازە؛ تەمبەڵی بەفیڕۆدانی دەرفەتانێکە کە هەرگیز ناگەڕێنەوە. ئەوە نەزانینی بەهای کاتە. لە ڕووی جەستەییەوە، کەسی تەمبەڵ زۆرجار ئازاری برسێتی دەچێژێت؛ و لە ڕووی ڕۆحییەوەش، هەمان شت ڕاستە. ئەوەی وزەی خودایی کەمە و خۆراکی بۆ ڕۆحی ناگەڕێت، تووشی هەژاری دەبێت و ئازاری برسێتی ڕۆحی دەچێژێت. بڕوانە قسەکانی پاوڵ بۆ هەردوو پیرۆزانی ئەفەسۆس و کۆلۆسی (ئەفەسۆس ٥:١٦؛ کۆلۆسی ٤:٥).
19:16
ڕاستیی ئەم ئایەتە زۆرجار لە نووسینە پیرۆزەکاندا خراوەتەڕوو. بە جۆرێک لە جۆرەکان، گوێڕایەڵی فەرمانی پەروەردگار کردن چاکەیەکە لەگەڵ خۆتدا. وشەکەی وشەی ژیانە. وازهێنان لێی مردنە. بۆیە ئەوەی ڕێگاکانی خودا بە کەم دەزانێت و هەڵدەبژێرێت ڕێگای خۆی بگرێتەبەر، بەڕاستی کورت بینە. ئەو مۆری لەناوچوونی خۆی لێدەدات و تووڕەییەکی شایستە بەسەر سەری خۆیدا دەهێنێتە خوارەوە. بڕوانە شیمعی (1 پاشایان 2:36-46).
١٩:١٧
بەڕاستی بەنرخە بیر لە یەهۆڤا بکەینەوە وەک پشتیوانی هەژاران. ئەو هەژارانی لە جیهاندا هێشتووەتەوە بۆ تاقیکردنەوەی دڵی ئەوانەی کە دابینکردنی باشیان هەیە. ئەو قبوڵی دەکات ئەوەی کە بە بەزەییەوە دەکرێت بۆ یارمەتیدانی پێویستداران، وەک ئەوەی بۆ خۆی کرابێت. پارە و کاڵا کە بە بەزەیی و خۆشەویستییەوە دەدرێن بەوانەی کە لە تەنگانەدان، بۆ هەمیشە ون نابن. ئەو سەرنجی هەموو فلسێک دەدات و خۆی بەرپرسیار دەکات بۆ ئەوەی دڵنیا بێت کە هەمووی دەدرێتەوە؛ و دەتوانین دڵنیا بین سوودەکەی زۆر گەورەتر دەبێت لەوەی کە بە هیچ شێوەیەکی تر بەدەست بهێنرێت. خێرخوازیی ڕاستەقینە ئەنجامی خۆشەویستیی ڕاستەقینە بۆ خودایە. ئەوانەی کە خۆشەویستیی خودایان لە ژیانیاندا ئەزموون کردووە، نیگەرانییەکی هاوشێوەیان بۆ هەموو مرۆڤەکان دەبێت. چاکە کردن جێی ڕەزامەندیی خوداوەندە. دەستبڵاویی پاداشتی خۆی لەدەست نادات، تەنانەت ئەگەر تەنها پێدانی پەرداخێک ئاوی ساردیش بێت بە ناوی ئەوەوە. بێوەژنەکەی زارەفات هەرگیز هەژارتر نەبوو لەبەر خزمەتکردنی ئیلیاس لە تەنگانەکەیدا. لەبری ئەوە گۆزەیەکی ڕۆنی بێ کۆتایی و بڕێکی بێ کۆتایی ئاردی دۆزییەوە (1 پاشایان 17:10-16).
19:18
تەربیەت، توند بەڵام میهرەبان، دەبێت تایبەتمەندی ماڵ بێت. سزای دڕندانە، تەنانەت تا ئاستی خستنە مەترسی ژیانی کەسی سزادراو، زۆر هەڵەن و دژ بە ڕۆحی خودان. سزادانی بێ میهرەبانی تەنها دەتوانێت منداڵێکی گومڕا ڕەق بکات، نەک چاکی بکاتەوە.
"ئەی باوکان، منداڵەکانتان توڕە مەکەن،" (ئەفەسۆس ٦:٤)
ئەمە ئامۆژگارییەکی پێویستە لە زۆر خێزاندا. داواکارییە ناڕەواکان و سزاکانی ناڕێژەیی بە تاوانە ئەنجامدراوەکە دەبێت بە وریاییەوە خۆیان لێ بپارێزرێت. زۆر منداڵ کە ڕەنگە بە پەروەردەیەکی وریایانە و خودایی لە ساڵانی سەرەتایی تەمەنیدا ڕزگار کرابایە، وازلێهێنراوە تا لە ئازادییەکی بێ کۆتوبەنددا گەورە بێت، تاوەکو باوکەکە پێی وابوو کە بەسە بۆ سزادان. پاشان بوو بە بابەتی مامەڵەیەکی توند کە دڵی پڕ کرد لە تووڕەیی و بۆ هەتاهەتایە لە دایک و باوکی نیازپاک بەڵام زۆر ناژیری دوورخستەوە.
"دەستی ئاسنین لە دەستکێشی پەشمیندا" ماوەیەکی زۆرە هێمای ڕێکوپێکی توندە کە بە میهرەبانییەوە بەڕێوەدەبرێت. وازلێهێنانی منداڵێک بەسەر خۆیدا نیشاندانی بێباکییەکی دڵڕەقانەیە بەرامبەر بە چارەنووسی کەسێک کە سپێردراوە بە چاودێریمان. دڵڕەقبوون و بێپێویست توندبوون لە ڕاستکردنەوەیدا، توندڕەوییەکی پێچەوانەیە. ووشەی خودا ڕێگەی مامناوەندی گونجاو فێردەکات کە ئەنجامی خوازراو بەرهەم دەهێنێت. منداڵەکە دەبێت تێبگات کە خێری ئەو مەبەستە. زۆرێک لە باوکە تووڕەکان کە تەنها تووڕەیی خۆیان دەربڕیوە، ڕێزی منداڵەکانیان لەدەست داوە. سەیری مامەڵەی ناژیرانەی شاول بکە لەگەڵ یۆناتان، کە دڵی لێ دوورخستەوە لە جیاتی ئەوەی متمانەی بەدەست بهێنێت (1 ساموئێل 20:30).
19:19
بێسوودە ڕزگارکردنی پیاوێک کە تووشی تووڕەیی کۆنترۆڵنەکراو بووە. بەهۆی نێوەندگیریی هاوڕێکانییەوە لەوانەیە لەو دەرئەنجامە ناخۆشانە ڕزگاری بێت کە بە سروشتی دوای تەقینەوەکانی تووڕەییەکەی دەهاتن؛ بەڵام لەوانەیە لە هەر کاتێکدا ڕەفتارە خراپەکەی دووبارە بکاتەوە. سزای ڕاستودروست بەسەر خۆیدا دەهێنێت و کێشە و لەوانەیە وێرانکاری بەسەر بەرگریکارەکانیشیدا بهێنێت. بڕوانە 22:24. پیاوێکی لەو شێوەیە بە ئاشکرا نەشکاوە و کەم و کوڕی هەیە لە نیعمەتی خۆ-حوکمدان. دەبێت بە تەنیا جێبهێڵدرێت تاوەکو بە سزادان فێر دەبێت ئەوەی کە بە شێوەیەکی تر وەری نەدەگرت. شموئیل زەحمەت بوو بۆی ملکەچی ئەم وانەیە بێت؛ ئەو تەنها لە کۆتاییدا دەستی لە شاول هەڵگرت کاتێک پەروەردگار بە ڕوونی فەرمانی جیابوونەوەی لێکرد (1 شموئیل 16:1).
19:20-21
ڕەتکردنەوەی ئامۆژگاری نیشانەی گەمژەییە. ئەوەی دانا بێت نرخی ئامۆژگاری دەزانێت، بەتایبەتی کاتێک لە کەسێکی دەسەڵاتدارەوە بێت. ئەو دەزانێت کە هەرچییەک مرۆڤ پلانی بۆ دابنێت و هەرچەندە بە داناییەوە پیلان دابنێت، ئامۆژگاریی پەروەردگار دڵنیایە و بە شێوەیەکی گونجاو جێبەجێ دەکرێت. خودا فەرموویەتی،
“ڕاوێژەکەم جێگیر دەبێت، و هەموو ویستەکانی خۆم دەکەم” (ئیسایا 46:10).
چەند بێهوودەیە ئەو پیاوەی کە جورئەت دەکات خۆی بخاتە دژی دانایی و دەسەڵاتی خودا. خۆشحاڵە ئەو کەسەی کە چاوەڕێی ڕێنمایی خودا دەکات، بە تەواوی گوێڕایەڵی ئامۆژگارییەکانی دەبێت، و لەبەر ئەوەش لەگەڵیدا و بۆی کار دەکات. بڕوانە ڕاسپاردەی یۆشوا (یۆشوا ١:١-٩).
19:22
ڕۆحێکی میهرەبان و چاکەخواز سەرنجی هەموو مرۆڤێک ڕادەکێشێت، چونکە خۆپەرست نییە و بیر لە خەڵکی تر دەکاتەوە. بەڵام بەڵێنی گەورەدان لە کاتێکدا ناتوانیت جێبەجێیان بکەیت، جێگەی سەرزەنشتە. زۆر باشترە هەژار بیت و بە ڕاشکاوی دان بە نەتوانینتدا بنێیت بۆ ئەنجامدانی ئەوەی دڵت ئارەزووی دەکات، وەک لەوەی بەڵێنی زۆر بدەیت و بیسەلمێنرێت کە جێی متمانە نیت. ئەوە بیت کە هەی، و خۆت نەکەیت بە شتێک کە نیت، بنەمایەکی دروستە. کەسێکی ڕاستگۆ، تەنانەت ئەگەر هەژار بێت، ڕێزی هەر کەسێک بەدەست دەهێنێت کە بۆچوونی باشی شایەنی هەبوون بێت. بڕوانە پیتەر و پیاوە ئیفلیجەکە (کرداری نێردراوان 3:6).
19:23
ئەم ئایەتە لێدوانێکی پوختەی ئەو ڕاستییە بەنرخەیە کە لە زەبوورەکان ٩١:٠دا خراوەتەڕوو – بەشی ئەو پیاوەی کە لە شوێنی نهێنیی هەرە بەرزدا نیشتەجێیە، و لەژێر سێبەری هەموو تواناداردا دەمێنێتەوە. ئەوەی لە خوداوەند دەترسێت هیچ نیگەرانییەکی نییە کاتێک ئارام دەگرێت لە چێژوەرگرتن لە هێزی هەموو تواناداریی خودا و خۆشەویستییە نەگۆڕەکەی. دەتوانێت بە دڵنیاییەوە ئارام بگرێت، بە زانینی ئەوەی کە خراپەی بەسەردا نایەت؛ هەموو شتێک دەبێت پێکەوە کار بکات بۆ چاکەی ئەو کەسەی کە متمانەی بە خودا هەیە. ئەوەی کە خراپە دیارە دەبێتە هۆکارێک بۆ بەرەکەت بە هۆی ئەوەی دڵ وا لێدەکات زیاتر بە خودای هەموو نیعمەتێکەوە بچەسپێت. بڕوانە گۆرانی سەرکەوتنی پۆڵس لە ڕۆما ٨:٢٨-٣٩.
19:24
لە کاتێکدا هۆکاری بژێوی لەبەردەستیدایە، تەمەڵەکە زۆر بێهێزە کەڵکی لێ وەرگرێت. ئەو نموونەیەی بەکارهاتووە ڕەنگە بە شێوەیەکی سەیر زیادەڕۆیی تێدا کرابێت، بەڵام مەبەست لێی وێناکردنی حاڵەتێکی زۆر توندە. هەرچەندە لەسەر مێزەکە دانیشتووە و خۆراکی بەسوودی لە دەستدایە، بەڵام خواردنخۆرەکە خەو دایگرتووە؛ پێی باشترە خۆی بداتە دەست ئاسوودەیی و خەو نەک خۆی ڕابچێنێت بۆ ئەوەی ژەمەکەی بخوات. ووشەی خودا خوانێکە بۆ ڕۆح. بەداخەوە، زۆرێک لە تەمەڵەکان، لەگەڵ دەرفەتی زۆر بۆ ئەوەی لە دانایی بەنرخی بخۆن، زۆر بێباکن بۆ گەڕان و دۆزینەوەی گەنجینەکانی بۆ خۆیان. ئیگلۆن، پاشای مۆئاب، وادیارە لەم جۆرە پیاوانە بووە (داوەران ٣:١٧-٢٥).
19:25
ڕێگەدان بە گاڵتەجاڕێک کە بێ سەرزەنشت بمێنێتەوە دەتوانێت داوێک بخاتە بەردەم پێی سادەکان، کە لەوانەیە بگەنە ئەو ئەنجامەی کە دەربڕینی سووکایەتیی گاڵتەجاڕەکە بەرگری لێ ناکرێت چونکە وەڵام نەدرایەوە. بۆیە ڕاست و دروستە سزای ئەو کەسە بدرێت کە دژی ڕاستییە بە ئاشکراکردنی هەڵەکانی هەڵوێستەکەی لەبەردەم هەموواندا. ئەگەر ئەو ژیر بێت، سەرزەنشتکردنی قورس نابێت چونکە، لە ژیرییەکەیدا، بەهای ڕاستی زیاترە لە شکۆی خۆی. سەیری قسەی پاوڵ بکە بۆ تیمۆتاوس سەبارەت بەوانەی گومڕا بوون (1 تیمۆتاوس 5:20).
١٩:٢٦
بڕوانە ئایەتی 13ی ئەم بەشە. ڕاستییەکەی، خەم و پەژارەکانی کوڕێکی یاخیبوون کە بەسەر دایک و باوکی دەهێنێت، زۆر تاڵن. منداڵێکی لەو شێوەیە بەرجەستەکردنی خۆپەرستییە. باوکی وێران دەکات، هەموو سامانەکەی بۆ خۆشگوزەرانی خۆی خەرج دەکات. لە سەرکێشییەکەیدا، تەنانەت دایکی لە خۆی دوور دەخاتەوە، هەموو ڕاستکردنەوەیەک ڕەت دەکاتەوە. شەرم و ڕیسوایی بەسەر ناویان دێت؛ بەڵام ئەو بە تەواوی بێباکە بەرامبەر بە هەموو ئەمانە. سوورە لەسەر ئەوەی لە هەموو کۆتوبەندێک ئازاد بێت، بە بێباکییەوە بەرەو چارەنووسی خۆی هەنگاو دەنێت. ئەمە وێنەیەکی خەمناک و خەمناکە، زۆرجار لەم جیهانە ناخۆشەدا دووبارە دەبێتەوە. بەتایبەتی تایبەتمەندی ڕۆژانی کۆتاییە کە ئێستا تێیدا دەژین (2 تیمۆتاوس 3:2).
19:27
ئەمە فەرمانێکی گشتگیر و زۆر گرنگە. نیشانەی لووتبەرزی گەنجانەیە کە کەسێک وا بزانێت دەتوانێت گوێ لە هەموو جۆرە بیردۆزێک بگرێت، چ باش و چ خراپ، بەڵام بە هیچ شێوەیەک پیس نەبێت. فرەچەشنی ڕۆحی ڕەنگە وا دەربکەوێت کە تایبەتمەند بێت بە کراوەیی بیر و فراوانخوازی؛ بەڵام بە گشتی بە لەناوبردنی باوەڕ کۆتایی دێت. تەنها کاتێک دەتوانیت هەڵە بناسیتەوە و خۆتی لێ بپارێزیت کە ڕاستیی خودا بزانیت و چێژی لێ وەرگریت. بۆیە زۆر گرنگە بە پەرۆشی و بە وردبینییەوە کتێبی پیرۆز بخوێنیتەوە. کاتێک کەسێک ئەوە ڕادەگەیەنێت کە پێچەوانەی وشەی ئاشکراکراوی خودایە، کاتی ئەوەیە کە ڕەتی بکەیتەوە و فێرکردنەکەی. ناتوانیت یاری بە فێرکردنی ناپیرۆز بکەیت.
لەبیرت بێت کە ئەوەی دژە بە فێرکردنی وشەی بێهەڵەی خودا، ڕاستەوخۆ لە شەیتانەوەیە. دەستت تێوەردانی، خۆت خستنە بەردەم کاریگەری بەهێزی ئەوە. بۆیە ڕەتی بکەرەوە گوێی لێ بگری.
یەک پرسیارێکی سادە تەنها ئەوەیە کە پێویستە لە هەر کەسێک بپرسرێت کە پۆستی مامۆستایەکی ڕۆحی وەردەگرێت، بۆ ئەوەی لایەنگریی فێرکردنەکەی دەستنیشان بکرێت. ئەوەش ئەمەیە:
“ئێوە چی بیر دەکەنەوە دەربارەی مەسیح؟” (مەتتا 22:42)
ئەوەی کە لەسەر سروشتی مەسیح ناتەواوە، لە هەموو شتێکدا هەڵەیە. ئەگەر خودایی ڕاستەقینە، یان لاهووتی، خوداوەند عیسا ڕەت بکرێتەوە؛ ئەگەر کاریگەریی کەفارەتکەرانەی خوێنی ئەوی پووچەڵ بکرێتەوە؛ ئەگەر بێگەردیی مرۆڤایەتییە بێگەردەکەی ئەوی بە هیچ شێوەیەک تەمومژاوی بکرێت، سیستەمەکە لە بنەڕەتدا هەڵەیە، و لە هەموو شتێکی تردا ناتەواو دەردەچێت.
‘ئێوە دەربارەی مەسیح چی بیر دەکەنەوە؟’ تاقیکردنەوەکەیە >بۆ تاقیکردنەوەی هەم بارودۆخەکەت و هەم پلانەکەت. >ناتوانن لە شتەکانی تردا ڕاست بن، >مەگەر بە ڕاستی دەربارەی ئەو بیر بکەنەوە. >ج. نیوتن
بۆ مەسیحییەک کە بەردەوام بێت لە گوێگرتن یان پشتگیریکردنی پیاوێک کە کفر بە خوداوەندەکەی دەکات، خیانەتێکی زۆر قووڵە. ئەگەر یەکێک فێرکردنەکانی مەسیح فێر نەکات، دەبێت ڕەت بکرێتەوە و هاوبەشی لەگەڵدا نەکرێت، چونکە لە تاریکیدا دەمێنێتەوە؛ و
“ڕووناکی چ هاوبەشییەکی… لەگەڵ تاریکی هەیە؟” (قۆرنتیۆسی دووەم ٦:١٤)
سەیری ڕۆحانییەکانی سەردەمی ئیشایا بکە (ئیشایا ٨:١٩-٢٠)، و جوولەکەگەرەکان و گنۆستیکەکانی سەردەمی نێردراوان (تیتۆس ١:١٠-١١؛ کۆلۆسییەکان ٢:٨؛ ٢ یۆحەننا ١:٩-١٠). هەموو ئەم گرووپانە لە سەردەمی ئێمەدا دەدۆزرێنەوە، بە هەزاران جار زیاد بوون.
"لەمانە دوور بکەوە" (2 تیمۆساوس ٣:٥).
19:28-29
ئەم ئایەتانە لێپرسینەوەی قورس دەخەنەڕوو کە چاوەڕێی شایەتێکی خوانەناس دەکات. لەم جیهانەدا گاڵتە بە دادپەروەری و ڕاستکردنەوە دەکات. دەمی خراپە قوتیدەدات. هەرچەندە ئێستا سەربەخۆ بێت، لە کۆتاییدا دەبێت فێر بێت کە خودا سزای بۆ ئەو و قامچی بۆ پشتی ئامادە کردووە. فێڵ و سەرپێچی ڕەنگە بۆ ماوەیەک بێ سزا بمێننەوە؛ بەڵام زۆری پێنەچێت لێدانەکە دەکەوێت کە وا لە شایەتە بێ بەهاکە دەکات تێبگات کە خودا بۆ هەمیشە گاڵتەی پێناکرێت. بڕوانە ئەنانیاس و سەفیرا (کرداری نێردراوان 5:1-11).