ئەم بەشەی پەندەکان جەخت دەکاتەوە لەسەر بەهای ناوبانگێکی باش لەسەرووی سامانی زەمینییەوە و چەمکی باوکییەتی خودا و برایەتی مرۆڤ ڕوون دەکاتەوە. بەراورد دەکات لە نێوان دانا، ئەوانەی مەترسی پێشبینی دەکەن و پەنا دەگرن، لەگەڵ سادەکان، ئەوانەی ڕووبەڕووی وێرانبوون دەبنەوە، بەمەش ڕێگا جیاوازەکان و پاداشتەکانی خوداپەرستان و گومڕاکان نیشان دەدات. دەقەکە هەروەها جەخت لەسەر گرنگییەکی زۆری فێرکردنی سەرەتایی منداڵی دەکاتەوە لە داڕشتنی ژیانی کەسێکدا.
پەندەکان ٢٢:٠
ئەم بەشە بە لێدوانێک لەسەر گرنگییە زۆرەکەی ناوبانگی کەسێک دەست پێدەکات.
ئایەتی یەکەمی ئەم بەشە ڕایدەگەیەنێت کە ناوبانگێکی باش زۆر پێ باشترە لە گەنجینەی زەمینی، هەرچەندە زۆرجار لەدەست دەدرێت بۆ بەدەستهێنانی سامان. وشەی "باش" لە دەقی ڕەسەندا نییە. بەڵام "ناوێک" بە واتای کەسایەتییەکی ناودار بەکارهاتووە، وەک لە شوێنەکانی تری کتێبی پیرۆزدا: بەتایبەتی لە پەیدابوون ١١:٤، "با ناوێک بۆ خۆمان دروست بکەین"؛ دووەم یاسا ٢٦:١٩، "بە ناوبانگ بەرزت بکاتەوە"؛ ٢ ساموێل ٧:٩، ٢ ساموێل ٧:٢٣؛ ٢ ساموێل ٨:١٣؛ و چەندین بەشی تر. کەواتە بەم واتایە ناوێک لە سامانی زۆر خوازراوترە، و ڕێز لێگیران لە داهاتی زۆر بەنرخترە.
گەنجان هەڵەیەکی گەورە دەکەن گەر وا بزانن ناوبانگێکی بەڕێز ئاسانتر لە مەیدانی جەنگ، لە هۆڵەکانی حکومەت، لە ڕیزەکانی نووسەرە گەورەکان، یان لە جیهانی بازرگانیدا دروست دەکرێت. هیچ ناوێک هێندەی ئەوە بەردەوام و جێگیر نییە کەسێک بەدەستی دەهێنێت کە بۆ خودا دەژی و هەموو ئەوەی زەوی پێشکەشی دەکات بە بێ بەها دەزانێت لە پێناوی گەورە عیسای مەسیحدا.
دڵسۆزی بۆ داود وای لە ئەبیشای و بەنایا کرد ناوی هەمیشەییان بەدەست بهێنن (2 ساموێل 23:18، 2 ساموێل 23:22). دڵسۆزی بۆ مەسیح وای لە زۆر کەس کردووە نەمر بن، ئەوانەی ئەگینا زۆر لەمێژ بوو لەبیر کرابوون. کێ بیری دوازدە حەوارییەکە دەمانەوە، ئەگەر هەموو شتێکیان جێ نەهێشتبا و شوێن عیسا نەکەوتبان؟ چ شکۆیەکی دەبوو ناوی شاول، ڕابیی تارسوس، بە بەراورد لەگەڵ ناوی پۆڵس، میسیۆنەری خاچەکە؟
چەمکی باوکایەتی خودا و برایەتی مرۆڤ، ئەگەر بە دروستی تێبگەین، فێرکردنێکی کتێبی پیرۆزە. لە کتێبی پیرۆزەوە فێر دەبین کە خودا "هەموو نەتەوەکانی مرۆڤی لە یەک خوێن دروست کردووە بۆ ئەوەی لەسەر هەموو ڕووی زەوی نیشتەجێ بن" (کرداری نێردراوان 17:26). عەقڵی مرۆڤ، بەبێ وەحی خودایی، هەرگیز ئەم نهێنییە سەرسوڕهێنەرەی نەدەدۆزییەوە. برایەتی جیهانی – یەکگرتنی هەموو ڕەگەز و نەتەوەکانی مرۆڤ لە یەک خێزانێکی گەورەدا، کە لە یەک بنەچەی هاوبەشەوە سەرچاوە دەگرن، سەرەڕای جیاوازییە جەستەیی و ڕەگەزییە ئاشکراکان – هەرگیز فەیلەسوفەکان خەونیان پێوە نەبینیبوو تاوەکو بە وشەی ئیلهامبەخشی خودا ڕووناک کرانەوە. پێش ئەو کاتە برایەتی هەندێک ڕەگەز بە شانازییەوە دانپێدانرا، لە کاتێکدا عەقڵی مرۆڤ دژایەتی قبوڵکردنی کۆیلەیەکی سووک و نەزان و پلە نزم وەک برا دەکرد. بەڵام نووسراوە پیرۆزەکانی عیبرانی بە درێژایی شایەتی دەدەن لەسەر ئەو ڕاستییەی کە هەموو مرۆڤەکان لە یەک باوکی هاوبەشەوە، ئادەم، سەرچاوەیان گرتووە و بە پەیوەندییەکەوە بەیەکەوە بەستراونەتەوە کە ناتوانرێت هەڵبوەشێنرێتەوە. نووسراوە پیرۆزەکانی مەسیحی جەخت لەسەر ئەم ڕاستییە دەکەنەوە و ئادەم وەک کوڕی خودا دەبینن، ڕایدەگەیەنن کە خودا "باوکی ڕۆحەکانە" (عیبرانییەکان 12:9)؛ بۆیە بە مانای دروستکردن، خودا باوکی هەموو مرۆڤەکانە.
بەڵام لایەنی باوکایەتی گەردوونی خودا لە ڕێگەی دروستکردنەوە زۆر جیاوازە لە پەیوەندی ناو خێزانی خودا وەک ئەوەی لەلایەن گەورەکەمان و نێردراوانییەوە ئاشکرا کراوە. مرۆڤ بەهۆی کەوتنەوە شێوەی خودایی لەدەستدا و بوو بە گوناهبارێک کە وێران و نامۆکراو بوو. بۆیە پێویستی بە ڕزگارکردن و نوێبوونەوە هەیە. بە لەدایکبوونەوەی نوێ، ئەوانەی بە سروشت منداڵی تووڕەیی و سەرپێچی بوون، دەکرێن بە منداڵی خودا و بەشداربووی سروشتی خودایی. ژیانێکی نوێ و هەتاهەتایی پێدەبەخشرێت و ڕۆحی پیرۆز دەبەخشرێت، بەم شێوەیە هاوار دەکەن، "ئاببا، باوک." تەنها ئەوانەی بە ڕۆح لەدایکبوون برایەتی دروستکراوی نوێ پێکدەهێنن چونکە خاوەنی ژیان و سروشتێکی هاوبەشن.
پێویستە ئەم جیاوازییە لە ڕۆژگاری ئێمەدا کە پڕە لە بێسەروبەری و سستی، لەبەرچاو بگیرێت. پیاوانێک کە دژایەتی ڕاستیی کەوتن دەکەن، بە خۆشحاڵییەوە خودا بە باوکی خۆیان بانگ دەکەن و پێویستییان بە لەدایکبوونەوە نابینن. ئەوان پیرۆز و گوناهبار لە یەک خێزانی گەورەدا بەیەکەوە دەبەستنەوە.
مەسیحی بەبێ دوودڵی و ئازادانە دان بەوەدا دەنێت کە یەهۆڤا دروستکەری هەموو شتێکە و کە ئەو بەزەیی بە هەموو دروستکراوەکانی خۆیدا دێتەوە. بەڵام ئەو دوو خێزان دەبینێت کە لە سەرانسەری کتێبی پیرۆزدا وەسفکراون: "منداڵانی خودا... و منداڵانی شەیتان" (یەکەم یۆحەننا ٣:١٠).
ئەم پەندە جیدییە بە ئەنقەست لە 27:12 دووبارە کراوەتەوە. لە خۆشەویستی بێئەندازەی خودادا، ئەو بە دڵسۆزی ئاگادارمان دەکاتەوە لە دەرئەنجامە ترسناکەکانی ڕەتکردنەوەی چۆکدادان لەبەردەمی بە تۆبەکردنەوە و وەرگرتنی ئەو نیعمەتەی کە لە ڕێگەی عیسای مەسیحەوە پێشکەشی دەکات. پیاوی دانا خراپە دێت و دەیبینێت و خۆی لەو پەناگەیەدا دەشارێتەوە کە خودا دابینی کردووە. بەڵام سادەکان دڵەکانیان ڕەق دەکەن و ڕەتیدەکەنەوە گوێ بە ئاگادارکردنەوەی مەترسیی نزیک بدەن، بەم شێوەیە لەناوچوونی خۆیان مسۆگەر دەکەن.
"پیاوێک دەبێت وەک پەناگەیەک لە با، و داڵدەیەک لە گەردەلوول؛ وەک ڕووبارەکانی ئاو لە شوێنێکی وشکدا، وەک سێبەری بەردێکی گەورە لە خاکێکی ماندوودا" (یەشەعیا ٣٢:٢).
باوەڕ بەدیهاتنی ئەم وشانە بەنرخانە لە پیاوەکەدا، عیسای مەسیح، دەبینێت و پەنابردنە بەر ئەو هاوار دەکات، "تۆ پەناگەی منیت" (زەبور 32:7). ئەگەر ئەو ڕەت بکرێتەوە و نیعمەتەکەی سووکایەتی پێ بکرێت، دادگاییکردنێکی دڵنیا و هەتاهەتایی بەدوایدا دێت. بەندیخانەوانی فیلیپی بەراورد بکە لەگەڵ دادوەرە ڕۆمانییەکان (کردار 16:25-40).
چەند جیاوازن ڕێگاکان و پاداشتی کۆتایی خوداپەرستان و گومڕاکان! بەهەشت و دۆزەخ هێندەی ئەو ڕێگایانە جیاوازن کە بەرەو ئەوان دەچن. پیاوی خوداپەرست بە ڕۆحێکی نەرم و نیان و بێفیز و ترسی پەروەردگار لەوانی تر جیا دەکرێتەوە. بێخوداکە یاخییە و خۆسەرە. ڕێگای یەکەمیان دەگەیەنێتە سامانێکی ڕاستەقینە، ڕێزێک کە لە خوداوە دێت، و ژیانی هەتاهەتایی. هەنگاوەکانی دووەمیان زوو گیرۆدە بوون بە دڕک و تەڵە. ئەو کەسەی بە گوێڕایەڵی بۆ وشەی یەهوڤا دەژی، دەپارێزرێت لە تەڵەکانی جیهان. حەزقیا و کوڕەکەی مەنەشە بەراورد بکە پێش ئەوەی ملکەچ بکرێت (2 مێژووی ڕۆژانە 29-33).
دەستپێکردنی منداڵ بە شێوەیەکی دروست زۆر گرنگە. وتەکەی یەسووعیەکە، "منداڵەکەم بدەرێ تا تەمەنی دوازدە ساڵ دەبێت، و گرنگ نییە کێ دوای ئەوە سەرپەرشتی دەکات،" بووە بە پەندێک. درەختەکە بەلای لاری ساڵانی سەرەتایی خۆیدا دەچێت، و بە هەمان شێوەیە بۆ کوڕ و کچەکانمان. ئەگەر لە منداڵیدا فێربکرێن کە جیهان خۆشبوێت، و حەزی لە مۆدە و گەمژەییەکانی بێت، نزیکەی دڵنیان کە لە تەمەنی پێگەیشتوودا بۆ جیهان بژین. لە لایەکی ترەوە، ئەگەر لە سەرەتاوە بە دروستی فێربکرێن سەبارەت بە بێهوودەیی ژیان بۆ خۆشییەکانی ئەم جیهانە، کەمتر لە مەترسیدان کە ئەو بڕیارە بگۆڕن کاتێک گەورەتر دەبن. دایک و باوکان پێویستە لەبیر نەکەن کە بەس نییە بە منداڵەکانیان بڵێن دەربارەی عیسا و ڕەتکردنەوەی یان ئاگاداریان بکەنەوە لە ڕێگاکانی جیهان؛ دەبێت دڵنیا بن لەوەی کە لە ژیانی خۆیاندا نموونەی فێرکردنەکانیان بن. ئەمە لە هەموو شتێکی تر گرنگتر دەبێت لە پەروەردەکردنی گەنجاندا. منداڵەکان ساختەچیێتی و دووڕوویی ئێمە دەبینن ئەگەر بە پارێزگارییەوە باس لە جیابوونەوە لە جیهان بکەین لە کاتێکدا ڕۆحی جیهان لە جلوبەرگمان، پەیوەندییەکانمان لە ماڵەوە، و ئەو هاوڕێیانەی کە بەدوایاندا دەگەڕێین نیشان بدەین. ئەوکاتە پێویست ناکات سەرسام بین ئەگەر گەورە بوون و گوێیان بە قسەکانی فێرکردنمان نەدا لە کاتێکدا لاسایی ئەوە دەکەنەوە کە شێوازی ژیانمان ڕایگەیاندووە کە ئامانجی ڕاستەقینەی دڵمانە.
بەڵام لەو شوێنەی کەشێکی پیرۆز و دڵخۆش ماڵەکە دادەگرێت و ئامۆژگاریی خواپەرستانە لەگەڵ ژیانێکی خواپەرستانەدا تێکەڵ کراوە، دایک و باوکان دەتوانن پشت بە پەروەردگار ببەستن بۆ ئەوەی خێزانەکانیان لە ڕێگای ڕاستدا بهێڵێتەوە. بڕوانە تیمۆساوس (2 تیمۆساوس 1:5).
ئەوەی گوێڕایەڵی فەرمانی کتێبی پیرۆز بێت کە دەڵێت: «قەرزاری هیچ کەسێک مەبن، تەنها یەکتری خۆشبوێ» (ڕۆما 13:8)، لە کۆیلایەتی ترسناکی قەرزدار ڕزگاری دەبێت. دەوڵەمەندەکان هەمیشە خۆیان بەسەر هەژاراندا زاڵ دەکەن، تەنها لەو شوێنەی کە نیعمەت دەستوەردان دەکات بۆ ڕێگریکردن لە لوتبەرزی ئەگەری دڵی مرۆڤ. بۆیە سروشتییە کە ئەوەی قەرز دەدات، خۆی بە باڵاتر بزانێت لە قەرزوەرگر. ئەمەی دوایی بە فەرامۆشکردنی فەرمانی خودایی، ئازادی خۆی لەناودەبات. زۆر باشترە لە بارودۆخێکی کەمدا بیت و پشت بە خودا ببەستیت، وەک لەوەی زۆرت هەبێت بەڵام بزانیت هی کەسێکی ترە.
هیچ شتێک ڕۆحی مرۆڤ ئەوەندە ناشکێنێت وەک قەرز، ئەگەر کەمێکیش ویژدانی هەبێت دەربارەی. مەسیحی دەبێت لە قەرز بترسێت و لێی ڕابکات، بە تێگەیشتن لەوەی کە هەوڵی دوژمنە بۆ تێکدانی ئاشتییەکەی و لەناوبردنی هەستی پشت بەستنی بە یەزدان.
بابەتی قەرز دەبێت جێگەی نیگەرانییەکی گەورەتر بێت لەنێو مەسیحییەکاندا. خەڵک کەم یان هیچ بیر لە کۆکردنەوەی پسوڵە و قەرزکردنی پارە ناکەنەوە بەبێ گەرەنتی گونجاو، کە دواتر ڕەنگە خەمێکی قووڵیان پێ بگەیەنێت و بێڕێزی بە مەسیح بکات. ئەو کەسەی دەیەوێت تەنها خزمەتکاری خودا بێت و بەندەی هیچ کەسێک نەبێت، لە هەموو شێوەیەکی قەرز دوور دەکەوێتەوە. زۆر کەس بەهۆی بێباکییان لە قەرزکردندا، خێزانەکانیان لە تەنگانەیەکی سەختدا جێهێشتووە. نموونەکە لە 2 پاشایان 4:1 ببینە.
ئەم دوو پەندە بە شێوەیەکی بەرچاو و بە ئەنقەست پێچەوانەن؛ دووبارە ئەوان بیرمان دەهێننەوە لەبارەی دڵنیایی دروێنەیەک هاوشێوەی سروشتی چاندنەکە.
ئەوەی گوناه دەچێنێت، بەرهەمێکی بێهودە و بێسوود دەدوورێتەوە. هەرچەندە پۆستێکی گەورە وەربگرێت و تووڕەیی خۆی بەسەر خوداپەرستاندا بڕێژێت، گۆچانەکەی شکستی دەهێنێت و حوکمڕانییەکەی بە کۆتاییەکی گاڵتەجاڕانە دەگات. نموونەی فیرعەونی بەدبەختی چوونەدەرەوە ببینە.
بەڵام ئەو ڕۆحە میهرەبان و دڵسۆزەی کە تۆوی بیرکردنەوە لەوانی تر دەچێنێت، دروێنەیەکی زۆر لە ڕێزگرتن و بەرەکەت بۆ خۆی دەکات. نانێک کە فڕێ دەدرێتە سەر ئاو، دوای چەندین ڕۆژ دەگەڕێتەوە. بڕوانە عەبەدمەلەک (یەرمیا 38:7-12؛ یەرمیا 39:16-18).
سەیری تێبینییەکە بکە لەسەر پەندەکانی سلێمان 21:11. گاڵتەجاڕی ئەم کتێبە زۆر وەک خۆهەڵکێشی 1 کۆرنسۆس 5:0 وایە. پیاوێکی لەو جۆرە دەتوانێت زیانێکی بێشومار لەناو کۆمەڵێک لە گەلی خودا بکات. قسە خراپەکانی، هاوکات لەگەڵ سووکایەتییەکەی بە هەموو کۆتوبەندی خودایی، هەموو کۆمەڵەکە گەندەڵ دەکات. بۆیە پێویستە گوێڕایەڵی فەرمایشتی خودا بین و «ئەو کەسە بەدکارە لەنێو خۆتان دەربکەن» (1 کۆرنسۆس 5:11-13).
یاسا هیچ بەزەیی نیشان نەدەدا بەو کەسەی کە سووکایەتی بە خودای ئیسرائیل دەکرد و گەلەکەی بێزار دەکرد. بە شایەتی دوو یان سێ شایەت دەبوو بکوژرێت، بۆ ئەوەی خراپە لە ناویان لاببرێت (دێوتێرۆنۆمی ١٧:٢-٧).
لەم سەردەمی نیعمەتەدا، ڕێوشوێنێکی لەو شێوە توندە فەرمانی پێ نەکراوە. باوەڕداران ئامۆژگاری دەکرێن کە کێشە دروستکەرەکە لە کۆمەڵەکەیان دوور بخەنەوە، بۆ ئەوەی ئەوانی تر لە کەوتنە ناو ڕێگا ناپیرۆزەکانی ئەودا پارێزراو بن؛ بەم شێوەیە ناوی مەسیح لە ناوزڕاندنی زیاتر دەپارێزرێت. کاتێک گاڵتەجاڕەکە دوور خرایەوە، ئەو لەو شوێنەدایە کە خودا دەتوانێت مامەڵەی لەگەڵ بکات. بەڵام لە کاتێکدا ئەو لە خێزانی خودادا دەمێنێتەوە، سەرچاوەی خەمێکە بۆ کۆمەڵەکە و شەرمەزارییەکە بۆ پەروەردگار. سەیری هیومینایۆس و ئەسکەندەر بکە (1 تیمۆساوس 1:20).
فەرمانڕەوایەکی دادپەروەر دڵخۆش دەبێت بە پیاوێکی دڵپاک و قسەی میهرەبانانە. و پاشای پاشاکان بەڕاستی دۆستێکە بۆ کەسێکی لەو جۆرە. دڵپاکەکانن کە خودا دەبینن؛ ئەوانەی بەڕاستی پاکن بە گوێڕایەڵیکردنی وشەکە نیشانی دەدەن، "با قسەکانتان هەمیشە بە میهرەبانی بێت، بە خوێ تێکەڵ کرابێت" (کۆلۆسی ٤:٦). زمانێکی تاڵ، توندوتیژ، و کەمودووری هی پیاوی دڵپاک و خودایی نییە، بەڵکو بە گشتی بەڵگەی ئەوەیە کەسێک لە خودا دوورە. سەرنج بدە لەوەی دەربارەی مۆردەخای وتراوە (ئەستێر ١٠:٢-٣).
چاوی خودا لەسەر ڕاستییەکەی خۆیەتی، کە تاکە زانستی ڕاستەقینەیە. ئەو شەو و ڕۆژ پارێزگاری لێ دەکات و هەرگیز ناهێڵێت بکەوێتە سەر زەوی. کاتێک خزمەتکارەکانی قسەی پێ دەکەن، ئەو دڵنیا دەبێتەوە کە مەبەستەکەی خۆی بەدی دەهێنێت (ئیشایا ٥٥:١١).
بەڵام قسە درۆکانی بێباوەڕان هیچ شتێک بەدی ناهێنن. یەزدان خۆی لەناویان دەبات. هەڵە ناتوانێت هەمیشە سەرکەوتوو بێت. ڕەنگە بۆ ماوەیەک گەشە بکات، بەڵام لە کۆتاییدا لەناو دەبرێت. میکایا و پێغەمبەرانی بەعل بەراورد بکە (1 پادشایان 22:0).
سەیری تێبینییەکانی سەر پەندەکان 12:27؛ پەندەکان 15:19؛ پەندەکان 19:24؛ پەندەکان 21:25؛ و 26:13 بکە. تەمەڵەکە زۆر بیانوو دەهێنێتەوە بۆ پاساو هێنانەوە بۆ تەمەڵی و بێهێزی تەواوی. لەو شوێنەی هیچ مەترسی یان سەختییەک نییە، خەیاڵیان دەکات؛ و لەو شوێنەی کە بەڕاستی هەن، گەورەیان دەکاتەوە بە ڕادەیەک کە وادیارە ناتوانرێت بەسەریاندا زاڵ بێت. ئەو کەسەی ڕووبەڕووی ژیان دەبێتەوە بە هێزی باوەڕەوە، دەبینێت شێرەکان بێهێز کراون بۆ لەناوبردنی. بەراورد بکە لەگەڵ پیاوە تەمەڵەکەی ئەم ئایەتە، بەنایا کوڕی یەهۆیادا، یەکێک لە پیاوە بەهێزەکانی داود (2 ساموێل 23:20).
سەیری تێبینییەکانی پەندەکان 2:16-19؛ پەندەکان 6:23-35؛ پەندەکان 7:4-27 بکە. ئەو کەسەی دەوەستێت بۆ گوێگرتن لە قسە فێڵبازانەکانی ژنە نامۆکە، ڕادەکێشرێت بۆ لەناوچوونی خۆی. هیچ کەسێک کە لەگەڵ خودا بڕوات، فریو نادرێت لەلایەن ئەوەوە؛ بەڵام ئەو کەسەی ڕێگاکانی گەورە ناڕازی دەکات، بە ئاسانی دەبێتە قوربانی فریودانەکانی ئەو. ئەو دەکەوێتە ناو گوناه و دەرئەنجامە ترسناکەکانی، وەک پیاوێکی نابینا کە دەکەوێتە ناو چاڵێکی قووڵ. یەهودا نموونەیەکە بۆ ئەمە لە پەیدابوون 38:0.
سەیری تێبینییەکانی پەندەکان 13:24 و 19:18 بکە. بەجێهێشتنی منداڵێک بەسەر خۆیدا دڵنیابوونە لە لەناوچوونی، چونکە گێلی لە دڵیدا قەتیس ماوە. تەمبێکردنی دروست مەیلی سروشتی بۆ لادان ڕاست دەکاتەوە. بێگومان گۆچانەکە تاکە شێوازی تەمبێکردن نییە. سزای جەستەیی هەمیشە پێویست نییە و لەوانەیە هەندێک جار زۆر ناژیرانە بێت. گۆچانەکە، لە سەرانسەری پەرتووکی پیرۆزدا، باس لە دەسەڵات و هێز دەکات؛ لەم حاڵەتەدا ئاماژەیە بۆ ئەو ڕێگرییە دایک و باوکییە کە منداڵ زۆر قەرزاریەتی. نەبوونی ئەم تەمبێکردنە توند و لە هەمان کاتدا میهرەبانە بوو کە بە ڕادەیەکی زۆر بەرپرسیار بوو لە ڕێگا خراپەکانی هەردوو ئەبسالۆم و ئەدۆنیا (2 ساموێل 14:0؛ 1 پاشاکان 1:6).
گەمژەییە کەسێک هەوڵ بدات سامان کۆبکاتەوە بە چەوساندنەوەی هەژاران، یان هەوڵ بدات ڕەزامەندی دەوڵەمەندان بەدەست بهێنێت بە پێدانی دیاری پێیان. هەردوو ڕێگاکە دەبنە هۆی نەبوونی لەبری زیادبوون.
ئەوەی یەکێک لەم خووانە پەیڕەو دەکات، لەوانەیە بۆ ساتێک سەرکەوتوو و گەشاوە دەربکەوێت؛ بەڵام کۆتاییەکەی ڕاستی ووشەی خودا دەردەخات. ئەو ئەو بەختەوەرییە نادۆزێتەوە کە بەدوایدا گەڕا؛ لە کۆتاییدا ناچار دەبێت دان بەوەدا بنێت کە مەبەستەکەی بە تەواوی شکستی هێناوە بەهۆی گوناهی دڵیەوە. بڕوانە چی لە یەعقوب 5:0 وتراوە دەربارەی دەوڵەمەندەکان کە هەژاران چەوسێننەوە و مووچەکانیان نادەن.
ئەو ئاڵنگارییەی لە ئایەتی 17دا هەیە بیرمان دەهێنێتەوە لە ئامۆژگارییەکە کە حەوت جار دووبارە کراوەتەوە لە وهحی 2 و 3دا: «ئەوەی گوێی هەیە، با ببیستێت...» زۆر وشەی داناییمان خوێندووەتەوە لە پەرتووکی پەندەکاندا و زۆری دیکەش دێن. ڕۆح لەوانەیە ئەوەندە پێیان ڕابێت کە نەتوانێت سروشتی نایابیان بناسێتەوە. دەبێت دڵمان تەرخان بکەین بۆ ئەو زانیارییەی لەم پەندانەدا دراوە. چونکە زۆر گرنگە کە لە ناودا بهێڵدرێنەوە و لەسەر لێوی گوێگر جێگیر بکرێن، کە متمانەی دەبێت بە یەهوە بێت ئەگەر بیەوێت لە ژیانیدا جێبەجێیان بکات.
لە ڕەسەنەکەدا ئەو دەربڕینەی وەرگێڕدراوە، "ئایا من شتی نایابم بۆ تۆ نەنووسیوە؟" (20)، بە واتای وشەیی "ئایا من ئەوانم بە سێ شێوە یان 'بۆ جاری سێیەم' لەبەردەمت دانەناوە؟" ئەمە ئاماژەیە بۆ سروشتی باڵای ئەو ئامۆژگارییەی کە لەم کتێبەدا هەیە. ئەم شتە نایابانە شتی بەرزترین بەهان، لە سەرووی تەنها دانایی مرۆڤەوەن. خودا خۆیەتی ڕێگای سەلامەت و ڕاست بۆ منداڵەکانی دیاری دەکات. بەم شێوەیە ئەوان "دڵنیایی وشەکانی ڕاستی دەزانن،" (21) و توانایان دەبێت بە دروستی بەکاریان بهێنن لە وەڵامی هەموو ئەوانەی پرسیار دەکەن. لەم ڕۆژگارەی گومان و بێباوەڕیدا، مایەی بەرەکەتە بتوانرێت ڕۆح لەسەر وشە ڕاست و بەنرخەکانی خودای زیندوو ئارام بکرێتەوە،
لە پەیمانی نوێدا چوار نێردراوی ئیلهامپێدراو دەدۆزینەوە کە بەبێ دوودڵی لە پەرتووکی پەندەکانەوە گوتەیان هێناوەتەوە. پۆڵس لە ڕۆما ١٢:١٩-٢٠ و عیبرانییەکان ١٢:٥-٦ لێی گوتەی هێناوەتەوە؛ یاقوب لە بەشی ٤:٦ی نامەکەی؛ پەترۆس دوو جار لە یەکەم نامەی و یەک جاریش لە دووەم نامەی، واتە ١ پەترۆس ٤:٨، ١ پەترۆس ٤:١٧-١٨؛ ٢ پەترۆس ٢:٢٢؛ و یەهودا لە ئایەتی دوازدەیەمی سەرزەنشتی توند و تیژی مامۆستا درۆزنەکان کە پێشتر خزابوونە ناو پیرۆزەکانەوە.
بەڵام ئەوەی گرنگییەکی قووڵتری هەیە بۆ باوەڕدار ئەوەیە کە خودی پەروەردگارمان، لە وتارەکەیدا لەسەر خوانی فەریسییەکە وەک لە لۆقا 14:0 تۆمارکراوە، بەشێک لەم گەنجینەیەی ڕاستییە پەندییەکان وەک دەقەکەی بەکارهێنا (پەندەکان 25:6-8). جگە لەمە، ئاماژە و سەرچاوە بۆ فێرکردنەکانی لە سەرانسەری کتێبە دواترەکانی پەیمانی کۆن و هەموو بەشەکانی پەیمانی نوێدا دەدۆزینەوە. خودا ئەم بەشە سادە و زۆر پراکتیکییە – ئەم "وشانەی ڕاستی"یە – بە شێوەیەکی جیانەکراوە لەگەڵ هەموو بەشەکانی تری کتێبە پیرۆزەکەیدا بەستووەتەوە. کاتێک خوێندنەوەمان بەردەوام دەکەین، با بە هەستێکی تەواوتر بێت لە سروشتی پیرۆزی ئامۆژگارییە سادەکان و ئاماژەکانی ژیانی ڕۆژانە کە لە کتێبی پەندەکاندا هاتوون.
ئەم پەندانە وشەیەکی ئاگادارکەرەوەیان تێدایە بۆ ئەوانەی لە شوێنی دادوەریدا دادەنیشن ("دەروازە" لە کەی جەی ڤی). ئەگەر ڕێگاکانی دادپەروەری لادراون، با ئەو کەسەی بڕیارێکی درۆ و ستەمکارانە دەدات، بیری بێت کە دادوەری باڵا هەموو شتێک دەبینێت؛ ئەو بەپێی کارەکانی هەر پیاوێک پاداشتی دەداتەوە. دادوەریی ڕاستودروست لەبەرچاوی ئەودا بەنرخە چونکە ئەوکات ڕەنگدانەوەی پاکی و بێگەردی تەختی خودایی ئەوە – تەختێکی سپی گەورە، کە بە گوناه پیس نەبووە. ئەگەر ئێستا ستەم لە هەژاران بکرێت، خودا خۆی وەک پارێزەریان دەردەکەوێت لەو باڵاترین دادگایەی هەمووان. ئەوکات پاداشتەکەی بەڕاستی ترسناک دەبێت بۆ ئەوانەی دادگاکانی زەوییان بۆ پێشخستنی گوناه بەکارهێناوە. پێگەی هێرۆدەکان و پیلاتەکان چی دەبێت کاتێک ڕادەکێشرێنە بەردەم ئەو دادگایەی کە بێسنوور پیرۆزە؟
پیاو بە هاوڕێیەتییەکەی دەناسرێتەوە و شێوەی وەردەگرێت. "قسەی خراپ ڕەوشتی باش تێکدەدات" (1 کۆرنسۆس 15:33). بۆیە گرنگە بە وریاییەوە بیر لەوانە بکەینەوە کە بۆ هاوڕێیەتی و هاوبەشی هەڵیان دەبژێرین. هاوڕێیەتی کردنی پیاوێک کە تووڕە و پڕ لە قینە، پیسبوونە بە ڕێگا پەلەپەلەکانی و داوێکە بۆ گیانی خۆت. تووڕەیی و کینە کردەوەی جەستەن. مەسیحی نابێت هیچ پەیوەندییەکی لەگەڵ کەسێکی زوو تووڕەدا هەبێت، چونکە ئێمە زۆر بە ئاسانی بەو جۆرە ڕەفتارە گڵاو دەبین. بەردەوامبوون لە هاوڕێیەتی لەگەڵ کەسێک کە ئەم نیشانانەی جەستەیی نەحوکمدراو نیشان دەدات، ژیان و شایەتیی خۆت دەخاتە مەترسییەوە. شاول هاوڕێیەکی گونجاو نییە بۆ داود. بڕوانە پەندەکان 21:24.
سەیری تێبینییەکانی ٦:١-٥ و ١١:١٥ بکە. هەندێک هەن کە هەرگیز بە یاسا فێر نابن. بۆیە دەبێت بە ئەزموونی تاڵ فێر ببن. زۆر کەس کە هەموو ژیانیان ئاگادارییەکانی پەندەکانیان خوێندووەتەوە، سەبارەت بە مەترسییەکانی قبوڵکردنی بەرپرسیارێتی بۆ قەرزەکانی پیاوێکی تر، نزیکەی هەموو ئەوەی هەیانبووە لەدەست داوە لەڕێگەی پابەندبوونی ناژیرانە بە پیاوانێکەوە کە دەرکەوت شایستەی متمانەیان نەبوون. زۆر ئازار و شەرمەزاری دەتوانرا خۆی لێ بپارێزرێتایە ئەگەر ئەم بڕگەیە لە پەندەکاندا گوێی لێگیرابایە!
کاتێک نیعمەت فەرمانڕەوایی دەکات، ئەوانەی هیچیان نییە پێی بدەن، بە ڕاشکاوی هەموو قەرزەکانیان لێ خۆش دەبێت (لۆقا 7:40-43). بەڵام کاتێک دادپەروەریی توند دەبێت جێبەجێ بکرێت، ئەو کەسەی توانای نییە پابەندبوونە خۆسەپێنراوەکەی بدات، لە مەترسیی لەدەستدانی تەنانەت جێگاکەیەتی لە ژێر خۆیەوە.
ئەمە نزیکەی دووبارەکردنەوەی ئەوەیە کە خودا بە مووسای وت:
“نابێت نیشانەی سنووری دراوسێکەت لابەیت، ئەوەی کە لە کۆنەوە دایانناوە لە میراتەکەتدا، کە تۆ میراتی دەکەیت لەو خاکەدا کە یەزدانی پەرستگارت پێیداویت بۆ ئەوەی خاوەندارێتی بکەیت.” (دواوتارەکان ١٩:١٤)
هەر ئیسرائیلییەک بەشی زەوییەکەی ڕاستەوخۆ لە یەهۆڤا وەرگرتبوو. سنوورەکانی بە نیشانە دیاریکراوەکان دیاریکرابوون، کە هەمووان فەرمانیان پێکرابوو ڕێزی لێبگرن. ئەوەی بە زۆر، یان بە نهێنی لای دەبردن، دەبوو لەبەر سەرپێچییەکەی ڕووبەڕووی خودا ببێتەوە.
لە ئەم سەردەمی نیعمەتەدا، پشکی گەلی خودا ئاسمانییە، نەک زەمینی. میراتی ئێمە لەو ڕاستییە بەنرخەدایە کە ئەو پێی سپاردووین. لابردنی سنوورەکان – واتە بنەما گەورە جیاکەرەوەکانی نووسینە پیرۆزەکان – تووڕەیی خودایی تووش دەکات. کەچی، بەداخەوە، زۆرێک لە مامۆستا گوایە زاناکان ئەمڕۆ خەریکی ئەو کارە قێزەونەن. هیچ ڕاستییەکی نووسینە پیرۆزەکان ئەوەندە پیرۆز نییە کە ئەوان بە بێڕێزی مامەڵەی لەگەڵ نەکەن. ڕاستییە بەنرخەکان وەک کەفارەت و ڕاستکردنەوە بە باوەڕ – تەنانەت نهێنی سیانەی پیرۆز و خوداوەندیی خوداوەند یەسووعی مەسیحیش – لە چاوی ئەواندا تەنها بیرۆکەی ئاسایین، کە بە ئارەزووی خۆیان ڕەتی دەکەنەوە یان پشتگوێی دەخەن. بەڵام ڕۆژێکی لێپرسینەوە دێت، کاتێک خودا بە دادپەروەرییەوە دادگاییان دەکات؛ و ئەوانەی بەهۆی لابردنی سنوورە کۆن و بەڕێزەکانی ووشەی خوداوە گومڕا کراون، نەفرەتیان لێ دەکەن لەبەر لەدەستدانی ڕۆحەکانیان.
لێپرسینەوەیەکی ترسناک چاوەڕێی ئەو پیاوانە دەکات کە، لە کاتێکدا خۆیان وەک مامۆستای مێگەلی مەسیح نیشان دەدەن، بە درێژایی کات ئامرازی شەیتان بوون بۆ ڕووخاندنی ڕاستییە ڕزگارکەرەکانی کتێبی پیرۆز. سەیری وشەی هۆشداریی پاوڵۆس بۆ تیمۆتاوس بکە (2 تیمۆتاوس 1:8-13، و 4:1-5). بەراوردی بکە بە پەندەکان 23:10-11.
پاداشت مسۆگەرە بۆ ماندوونەناسان. ئەوەی بە جۆشەوە خۆی تەرخان دەکات بۆ کاری دیاریکراوی، بەهۆی تواناکەیەوە سەرنجی دەدرێتێ و دەناسرێتەوە. چەند زیاتر کاتێک بۆ خودا کار دەکات، داوای ڕەزامەندیی ئەو دەکات، نەک هی هاوڕێ مرۆڤەکەی! "لە کاردا تەمبەڵ نەبێت؛ لە ڕۆحدا گەرموگوڕ بێت؛ خزمەتی خودا بکات،" ئەو بنەمایەیە کە باوەڕدار خزمەتی ڕۆژانەی خۆی لەسەر ڕێکدەخات (ڕۆما ١٢:١١). زۆرجار، مرۆڤ دەترسێت، ئێمە وەک ئەوەی بخوێندرێتەوە ڕەفتار دەکەین، "لە کاردا گەرموگوڕ؛ لە ڕۆحدا تەمبەڵ؛ خزمەتی خۆتان دەکەن."
ئەوەی ڕۆژێک لەبەردەم پاشا ڕادەوەستێت و چێژ لە تیشکی خۆری ڕەزامەندییەکەی وەربگرێت، دەبێت ئێستا کار بکات بۆ ئەوەی لای ئەو پەسەند بێت. ژیانی دڵسۆزانەی دانیال نموونەیەکی باشە بۆ ئەم دڵسۆزییە خوداییە. ئەو پیاوێک بوو کە، هەر گۆڕانکارییەک لە حکومەتدا ڕووی بدایە، هەمیشە دەهاتە پێشەوە، لەبەردەم پاشاکاندا ڕادەوەستا.