پەندەکانی سلێمان 31 بە "قسەکانی پاشا لیموئیل" دەستپێدەکات، کە وەک ئەو فێرکردنانە پێشکەش کراون کە دایکی پێی بەخشیوە. ئەم پێشەکییە ئاماژە بەوە دەکات کە لیموئیل بە ئەگەری زۆرەوە سلێمانە، و دایکی، بەت-شەبع، ئامۆژگارییەکی گرنگی پێشکەش دەکات سەبارەت بە سەرکردایەتی و هەڵسوکەوتی کەسی. ئەو جەخت دەکاتەوە لەسەر گرنگیی خۆڕاگری، بەتایبەتی ئاگادارکردنەوە لە دژی بێڕەوشتی و مەترسییەکانی خواردنەوەی زۆری کحول بۆ پاشایەک، وێناکردنی کاریگەرییە زیانبەخشەکانی لەسەر بڕیاردان و دادپەروەری.
پەندەکان 31:0
بەشی کۆتایی پەرتووکی پەندەکان ناونراوە بە «وتەکانی پاشا لیموئیل، ئەو پێشبینییەی کە دایکی فێری کردووە».
بەگشتی وا بڕوا دەکرێت کە لیموئیل ئەو ناوە بووە کە دایکی سلێمان بۆی بەکارهێناوە. هیچ پاشا لیموئیلێک نەبووە لەنێو ئەوانەی لەسەر تەختی یەهودا یان ئیسرائیل دانیشتوون؛ نە هیچ تۆمارێکمان هەیە لە پاشایەک بەو ناوەوە لەنێو گەلانی دەوروبەردا. ئەم نازناوە تەنها لەم بەشەدا هاتووە و پێدەچێت مەبەست لێی کوڕی داود و بەتشەبا بێت. ناوەکە بە سادەیی واتای "بۆ خودا" یان "لەگەڵ خودا" دەگەیەنێت.
زۆر سەرنجڕاکێش و کاریگەرە کە ڕێگامان پێدراوە گوێ لە بەشێک لەو فێرکردنانە بگرین کە دایکی بە شازادە گەنجەکەی داوە. هەروەها بەنرخە تێبینی ئەوە بکەین چۆن نیعمەت لە ڕۆحی ئەودا کاری کردووە، ئەگەر بەڕاستی بەتشیبا بووبێت، بەجۆرێک کە ئەو، کە مێژووەکەی بە خەمناکی پیس کرابوو، بتوانێت ڕێبەر و ڕاوێژکاری کوڕەکەی بێت لە بابەتە گرنگەکاندا. بێگومان لەدەستدانی یەکەم منداڵی، کە بەهۆی سزای خوداوە لێی سەندرایەوە، سلێمانی (کە بە یەدیدیاش ناودەبرا، "خۆشەویستی یەهۆڤا") زیاتر خۆشەویست کرد لە دڵی دایکی (2 ساموێل 12:24-25). ئەو بە ئەگەری زۆرەوە زۆرجار لەگەڵیدا بووە، فێری ئەوە بووە کە بەهایەکی زۆر بە فێرکردن و چاودێرییە خۆشەویستییەکەی بدات. چەند قەرزاری ئەو بووە بۆ ئەو خوداپەرستییەی کە سەردەمی سەرەتایی حوکمڕانییەکەی پێ دیار بوو، هەرگیز نازانرێت تاوەکو تۆمارەکان لەسەر کورسی دادگای مەسیح دەخوێندرێنەوە. کاریگەری دایکێکی خوداترس لە هەموو قسەیەک زیاترە.
ئایەتی سەرەتای پێغەمبەرایەتییەکەی وادیارە ئاماژەیە بۆ نیگەرانی قووڵی ئەو کە ئامۆژگاری گونجاو بداتە کوڕەکەی.
سێ جار دووبارەکردنەوەی وشەی "چی" بە واتای "چی بڵێم؟" دێت. ئەو ویستی بیر و ڕای خودای هەبێت سەبارەت بەو شتەی کە هەوڵی دەدا کاریگەریی بخاتە سەر دڵی گەنجەکەی. وشەکان لای دایکی لەموئیل شتی پیرۆز بوون؛ چونکە بە توندی هەستی بە پێویستیی فێرکردنی کوڕەکەی بە شێوەیەکی دروست دەکرد و دەترسا نەوەک بە هیچ شێوەیەک گومڕای بکات.
دەربڕینی "کوڕی نەزرەکانم" زۆر شت دەگەیەنێت. وەک حەننا، بێگومان ئەو هەم پێش و هەم دوای لەدایکبوونی منداڵەکەی زۆر لە نوێژدا بوو. ئەو دڵشکاو، تۆبەکار بوو و زۆر نیگەران بوو لەسەر ئەو تاوانەی ئەم دواییە کە تێیدا بەشداری کردبوو؛ هۆکارێک دەبوو بۆ نیگەرانییەکی زۆر سەبارەت بە داهاتووی منداڵەکە کە دایکی بەو شێوەیە بەداخەوە شکستی هێنابوو. وادیارە ئەم نیگەرانییە قووڵە هەستپێکراوە بووبێتە هۆی نەزرەکانی خوداپەرستی سەبارەت بە کوڕەکەی. ئەوان مەبەستی دڵی دەربڕی بۆ پەروەردەکردنی منداڵەکەی لە ترسی خودا.
هەندێک لەوانەیە هەوڵ بدەن دەقێکی لەو شێوەیە وەک دەسەڵاتێک بەکار بهێنن بۆ نەزر کردن ئێستا، بەتایبەتی پەیمانەکانی تەعمید و تەئکید. بەڵام ئەم دەقە ئاماژە بەم کێشەیە ناکات. هەرچەندە کەس ناتوانێت گومانی لە دینداریی دڵسۆزانە و نیازپاکیی زۆرێک لەوانە هەبێت کە ئەم نەزرانە دەکەن، بەڵام کردەوەیەکی لەو شێوەیە بەتەواوی پێچەوانەی دەق و ڕۆحی پەیمانی نوێیە. لە سەردەمێکی یاساییدا، نەزر کردن زۆر لەگەڵ ڕێگاکانی خودا گونجاو بوو، و ئەو ڕێنمایی تەواوی لەبارەیانەوە و پێویستیی جێبەجێکردنیانەوە دا. هەروەها ڕایگەیاند چۆن ژنێک یان نەوجەوانێک دەکرێت لەو نەزرە ئازاد بکرێت، ئەگەر لە ڕۆژی بەڵێنەکەدا، مێرد یان باوک ڕێگەی پێنەدەن. بڕوانە لێڤییەکان ٢٧:٠. بەڵام هیچ شتێکی لەم شێوەیە لە نامەکاندا ناسراو نییە، کە نووسراون بۆ ڕوونکردنەوەی دۆکترین و کردەوەکانی پەیوەست بە کڵێسای خودا.
بێگومان، دایک و باوکی مەسیحی دەتوانن و پێویستە منداڵەکانیان لە نوێژدا بهێننە لای خودا. پێویستە داوای دانایی خودایی بکەن بۆ پەروەردەکردنیان بە پەروەردە و ئامۆژگاری خوداوەند. لەم سەردەمی نیعمەتەدا، ئەم کارە جێگەی ئەو نەزر و بەڵێنانە دەگرێتەوە کە لەلایەن دایک و باوکی خوداپەرستەوە لە سەردەمی پێشوودا دراون.
ئەگەر، بەهۆی نەزانی و یاساییبوونەوە، کەسێک نەزرێکی کردبێت کە دواتر بۆی دەردەکەوێت دژی ڕاستیی خودایە، دەبێت دەستبەجێ بە پەشیمانی دڵەوە بچێتە لای خودا و دان بە هەڵەکەی بنێت. بەردەوامبوون وەک ئەوەی ئەم نەزرە بەڕاستی ڕۆحی بەستبێتەوە، هەڵەیەکی گەورە دەبێت. بۆ نموونە، قەشەیەکی ڕۆمانی نەزری بێهاوسەرگیری دەکات. ئەگەر، دوای تێگەیشتنێکی ڕوونتر لە ویستی خودا، ئەو سیستەمە لادەرە جێبهێڵێت کە پێوەی بەسترابووەوە، نەزرەکەی بە هیچ شێوەیەک پابەندکەر نییە کاتێک پەشیمان دەبێتەوە. حاڵەتێکی لەم شێوەیە لە 1 کۆرنسۆس 7:25-28، 1 کۆرنسۆس 7:36 دا باس کراوە. ئەو کەسەی خۆی بە پاکیزەیی هەمیشەیی بەستووەتەوە، ئەگەر دواتر بۆی دەرکەوت کە هەڵەیەکی کردووە و خۆی خستووەتە ژێر سنووردارکردنێکی توندەوە، ئازادە لە هاوسەرگیری کردن، و وشەکە دەڵێت، "تاوان ناکات." وشە قورسەکانی سەروبەند 5:4-6 کاریگەرییان لەسەر پرسیارەکە نییە. ئەوەی لەوێدا باس کراوە، نەزرێکە کە بەپێی یاسا کراوە، لە سەردەمی یاساییدا.
"ئێوە لەژێر یاسادا نین، بەڵکو لەژێر نیعمەتدا" (ڕۆما ٦:١٤).
لیمۆئێل بە دڵسۆزی لە دژی داوی بەدڕەوشتی ئاگادار کرایەوە. چەند باش دەبوو بۆ سلێمان ئەگەر هەرگیز بەردەوام بوایە لە ڕێگەی میانڕەوی و خۆکۆنتڕۆڵکردن کە لەم ئایەتەدا ئامۆژگاری کراوە. دەبوو ئامۆژگارییەکەی لەبیر بوایە،
“نابێت ژنانی بۆ خۆی زۆر بکات (دواوتار ١٧:١٧).
ژیانی سەرەتایی وادیارە بە گوێڕایەڵی ئەم فەرمانەی خودا و گوێگرتن لە ئاگادارکردنەوەکەی دایکی دیاریکرابوو. بەڵام لە ساڵانی دواتردا ئەو وریایی فڕێدایە دەرەوە، و ئەنجامە خەمناکەکەش ئەوە بوو،
"ژنەکانی دڵی لایاندا" (1 پاشایان 11:3).
ئەوەی دەیەوێت بە باشی حوکمی نەتەوەیەک بکات، دەبێت سەرەتا خۆی بەسەر خۆیدا زاڵ بێت. لەو بوارەی خۆڕاگریدا بوو کە نوح شکستی هێنا کاتێک بەسەر زەوییە نوێکراوەکەدا دانرا (پەیدابوون 9:20-21). بە پەرۆشەوە بەتشیبا کوڕەکەی ئاگادار دەکاتەوە لە کاریگەرییە خراپەکان کە بەدوای خۆشگوزەرانیی بێسنوور لە شەراب و خواردنەوەی بەهێزدا دێن. شایستەی پاشاکان نییە کە خۆیان بدەنە دەست سەرخۆشی، چونکە سەرخۆشی تێگەیشتن تەڵخ دەکات و مێشک بێهەست دەکات. بە خواردنەوەی بێسنوور، ئەگەری هەیە یاساکە لەبیر بکەن، و بەم شێوەیە نەشیاو دەبن بۆ دادگاییکردنی کەیسێک بە ڕاستودروستی.
پاشاکانی سەردەمانی ڕابردوو نەک تەنها نوێنەری دەسەڵاتی جێبەجێکردن بوون، بەڵکو، بە مانایەکی فراوانتر، نوێنەری لایەنەکانی دادوەری و یاسادانانی حکومەتیش بوون. ستەملێکراوان و چەوساوەکان دادپەروەرییان لە پاشایەکی سەرخۆشەوە وەرنەدەگرت، بۆیە زۆر گرنگ بوو کە مێشکی ڕوون بێت.
ئەگەر کەسێک تا ئاستی سەرخۆشی بخواتەوە، با ئەوانە بن کە ئامادەن بۆ لەناوچوون و ئەوانەی دڵتەنگ و دڵتاڵن. ڕەنگێک لە گاڵتەجاڕییەکی ئاشکرا لە ئایەتەکانی شەشەم و حەوتەمدا هەیە کە نابێت پشتگوێ بخرێت. مەی ڕەنگە یارمەتی بێهیوایان بدات هەژارییەکەیان لەبیر بکەن و چیتر بەدبەختییەکەیان بیر نەیەتەوە. بەڵام چارەسەری ڕاستەقینە ئەوەیە دادوەرێکی ژیری ستەملێکراوان بە پشوودرێژییەوە گوێ لە داواکەیان بگرێت و بڕیارێک بە ڕاستودروستی بدات. ئەو دەبێت دەمی بکاتەوە بۆ ئەوانەی ناتوانن قسە بۆ خۆیان بکەن و هەر کەسێک ڕزگار بکات کە لە مەترسیی لەناوچوونی ناڕەوادا بێت. بڕوانە پەندی سڵێمان ٢٤:١١-١٢.
لە ئایەتی ١٠ەوە تا کۆتایی بەشەکە، بابەتەکە ژنە چاکەکارەکەیە. ئەم بەشە شیعرێکی ئەکرۆستیکییە. لە زمانی ڕەسەندا، هەر ئایەتێک بە یەکێک لە پیتەکانی ئەلفوبێی عیبرانی دەستپێدەکات. شێوازێکی دڵخوازی نووسین بوو لەنێو عیبرانییەکاندا و زۆر بەکارهاتووە لە زەبوورەکاندا و لە لاواندنەوەکانی یەرمیادا.
فەزیلەتدار بە واتای پاشەکەوتکەر و دڵسۆز بەکاردێت. بێگومان ژنی دڵسۆز دڵسۆز دەبێت بۆ مێردەکەی؛ بەڵام پاکیزەیی ئەوە نییە کە بەتایبەتی مەبەست بێت. ژنی فەزیلەتدار ژنێکی جێی متمانەیە، کە دەکرێت لە هەموو بارودۆخێکی نائاساییدا پشتی پێ ببەسترێت. ئەو لێهاتوو و پڕ وزەیە، بە هەستێکی بەرزەوە بۆ شکۆمەندی و گرنگی بەڕێوەبردنی کاروباری ماڵەوە. بەهای ئەو لە گرانبەهاترین گەوهەرەکان زیاترە.
لە ژنێکی وادا دڵی مێردەکەی دەتوانێت بە دڵنیاییەوە پشتی پێ ببەستێت. لە خۆشەویستی و سۆزی بێخۆییانەی ئەودا گەنجینەیەکی ئەوەندە گەورە دەدۆزێتەوە، کە هەرچی بارودۆخیشی بێت، هەرگیز هەژار نابێت. کاریگەرییەکەی بە درێژایی ڕۆژانی ژیانی بۆ چاکەیە نەک خراپە. ئەمە وێنەیەکی جوانە بۆ پەیوەندیی دوولایەنەی مەسیح و کڵێسا. کڵێسا دان بەوەدا دەنێت کە ئەو سەرۆکە و دڵخۆشە بە خۆشویستن و خزمەتکردنی؛ لە کاتێکدا ئەو خۆشیی خۆی تێیدا دەدۆزێتەوە و میراتێکی بەهای بێشومار تێیدا دەبینێت!
دۆزینەوەی قووڵترین خۆشحاڵی خۆی لە خزمەتێکی پڕ لە خۆشەویستیدا، ژنە چاکەکارەکە چێژ وەردەگرێت لە چنینی خوری و کەتانەکە بە دەستی خۆی، کە دەبنە جلوبەرگ بۆ ماڵەکەی. وێنەکە ڕۆژهەڵاتییە، بەڵام سەرەڕای ئەوەش بۆ چاوی ڕۆژاوایی جوانە. کیتۆ دەڵێت،
لەو دۆخی کۆمەڵگایەدا کە ئەم وەسفە دەگرێتەوە، هەموو جۆرە قوماشێک بۆ کەسەکە، خێوەتەکە، یان ماڵەکە، لە ماڵەوە لەلایەن ژنانەوە دروست دەکرێت، کە شانازی دەکەن بەوەی بتوانن بڵێن کە مێرد و منداڵەکانیان بە تەواوی بە دەستی خۆیان پۆشاکیان بۆ دروست کراوە؛ و جلەکەی پیاو بە شیرینی زیاترەوە بە جەستەیەوە دەنووسێت،- لە زستاندا گەرمترە، و لە گەرمادا فێنکترە، لەبەر ئەوەی دەزانێت کە دەستە خۆشەویستەکان هەموو تاڵێکیان ئامادە کردووە.
خواردنی ناسک یان خواردنی سادە، کاتێک بە دەستی ئەو ئامادە دەکرێت، بۆ خێزانەکەی زۆر شیرین دەبێت. ئەو بە خزمەتگوزاریی شل و خاوەن قایل نییە، بەڵکو بەردەوام شتی نوێ دەدۆزێتەوە، وەک چۆن کەشتییە بازرگانییەکان گەنجینەی وڵاتە دوورەکانمان بۆ دەهێنن.
ئەو تەمبەڵی شەرمەزار دەکات بە زوو هەستانەکەی، تەنانەت پێش ئەوەی یەکەم تیشکی خۆر دەست بکات بە ڕووناککردنەوەی ئاسۆ. لە سووریا، ژنان زۆر پێش کازیوە هەڵدەستن بۆ ئامادەکردنی ژەمی بەیانیان؛ ئەمەش وادەکات پیاوان زوو بچنە سەر کار، تا بتوانن لە گەرمترین کاتی ڕۆژدا پشوو بدەن.
تەنها خۆشەویستی دەتوانێت خزمەتێکی بەم شێوەیە دڵسۆزانە شیرین و خۆش بکات. لەو شوێنەی خۆشەویستی کەم بێت، ئەم کارە دەبێتە خراپترین ماندووبوون. پاڵ ئەم هەڵوێستەی پابەندبوونی پڕ لە خۆشەویستی نیشاندا کاتێک خۆی و هاوکارەکانی بە بەندەی عیسای مەسیح ناودێر کرد. ئەمە دەبێتە خۆشی کەنیسە – خزمەتکردنی خودای زیندوو و ڕاستەقینە، لە کاتێکدا بە پەرۆشییەوە چاوەڕێی کوڕەکەی دەکات لە ئاسمانەوە.
ژنەکەی لێرەدا وەسف کراوە، لە دۆخی ڕاستەقینەی خۆیدا لە ماڵەوە دڵنیایە. ئەگەر ئەوە یەکلایی نەکرابێتەوە، هەمووی دەبێتە ترس و دڵەڕاوکێ. هەر بەو شێوەیەشە بۆ مەسیحی. خزمەتکردن لە زانینی پەیوەندییەکی دامەزراوەوە سەرچاوە دەگرێت. ئەوە نرخێک نییە کە درابێت بۆ بەدەستهێنانی ڕەزامەندی خودایەکی ئاشت نەکراوە. بەڵام باوەڕداران، دوای ئەوەی لەگەڵی ئاشت کراونەتەوە، لە نوێبوونی ڕۆحدا خزمەت دەکەن، نەک لە کۆنبوونی یاسادا. هەموو نادڵنیاییەک نەماوە، و دەستە ئارەزوومەندەکان لە ئەنجامی هێزی خۆشەویستیی ناچارکەری مەسیح کار دەکەن.
بە پێچەوانەی خزمەتکارە ناڕاستگۆکە، کە بەهرەکەی لە دەسماڵێکدا پێچایەوە و شاردبوویەوە لە شوێنێک کە نەیدەتوانی بەکاری بهێنێت، ژنە ژیرەکە بەردەوام زیاد دەکات بۆ موڵک و ماڵی مێردەکەی بە ئابووری و دووربینییەکەی. ئەو سنووری خۆی فراوان دەکات و دەبێتە پارێزەری ڕەزێک، کە خزمەتێکی دڵخۆشکەر نیشان دەدات؛ چونکە میوەی مێو لە سەرانسەری کتێبی پیرۆزدا هێمای دڵخۆشییە. بووکەکە لە گۆرانی گۆرانییەکاندا دەبوو دان بەوەدا بنێت،
"ڕەزەکەی خۆمم نەپاراستووە" (گۆرانیی گۆرانییەکان 1:6)؛
بەڵام بە شێوەیەکی پیرۆز جیاوازە لەگەڵ ژنە چاکەکەی کە لەم بەشەدا وەسفکراوە.
بەستنی پشتێن بۆ خزمەتکردن لەوانەیە باش بیرمان بخاتەوە لەو گوێڕایەڵییە بۆ ڕاستیی خودا کە ڕۆحی دڵسۆز پێی جیادەکرێتەوە (بڕوانە ئەفەسۆس ٦:١٤). ڕاستیی ووشەی خودا بە هێز و توانامان دەبەخشێت بۆ ئەنجامدانی ئەرکە ڕۆژانەییەکانمان. هیچ باوەڕدارێک ناتوانێت خزمەتێکی دروست پێشکەش بکات مەگەر مێشکی لەلایەن ووشەی بێهەڵەی پەروەردگارەوە کۆنترۆڵ کرابێت. ژنی پاکیزە جلە شل و درێژەکانی بە توندی بە دەوری خۆیدا دەپێچێتەوە، بەرزکردنەوەیان بۆ ئەوەی پێیەکانی ئازاد بن بۆ ئەوەی بە کارەکانی ڕابگات، بە هەموو توانایەوە ئەوە بکات کە دەستەکانی دەیدۆزنەوە بۆ ئەنجامدان.
ئەو قازانج لە کارەکەیدا دەدۆزێتەوە؛ چرایەکەی بە شەو ناکوژێتەوە، چونکە تێدەگات کە چەند گرنگە هەمیشە بەئاگا و پڕ وزە بێت. چەندەها گیان بەداخەوە شکستی هێناوە چونکە، لە کاتێکدا زۆر چالاک بووە لە کاری خودادا، بەئاگا نەماوەتەوە. ڕێگە دراوە چرای شایەتییەکەی زۆر کاڵ بسووتێت یان بکوژێتەوە. لەبیرکردنی بەرپرسیارێتییەکەی وەک ڕۆڵەیەکی ڕووناکی، گیانی بێباک وەک ڕۆڵەیەکی تاریکی دۆزراوەتەوە، لەنێو مردوواندا خەوتووە.
ئایەتی نۆزدەهەم ئاماژە بە نەریتی کۆنی ڕستن دەکات بەبێ بەکارهێنانی چەرخ؛ ئەم کارە هێشتا لەنێو هەندێک گەلی ڕۆژهەڵاتی باوە. ئەوان دەزوولەپێچێک بە دەستێکەوە دەگرن و قۆڵنجە خورییە درێژەکانیان بە دەستەکەی تر دەسوڕێننەوە، دەوەستن بۆ ئەوەی دەزووەکە لەسەریان بپێچنەوە بە خێراییەک کە دەردەهێنرێت. بەم شێوەیە، بە تێکۆشان و ئابووری، ژنە چاکەکارەکە دەتوانێت بە خۆشەویستی و چاودێری خزمەت بە هەژاران و پێویستداران بکات. خێرخوازییەکەی لە ماڵەوە دەست پێدەکات، چونکە بە پەرۆشەوە چاودێری ئاسوودەیی خێزانەکەی دەکات. بە لێهاتوویی خۆی جلوبەرگی سووری گەش لە خوری گەرم دروست دەکات بۆ داپۆشینیان لە کاتی سەرما و بەفردا.
هەندێک پێیان باشترە وشەی "جلوبەرگی دوو قات" بەکاربهێنن لە جیاتی "سوورباڵا"، چونکە تێناگەن ڕەنگەکە چ پەیوەندییەکی بە پاراستن لە سەرماوە هەیە. بەڵام وشەی عیبریی بەکارهاتوو لەم ئایەتەدا هەرگیز بەو شێوەیە لە شوێنێکی تردا لە نووسینە پیرۆزەکاندا وەرنەگێڕدراوە. ئەوە سوورباڵایەکە کە لە تۆلا، مێروویەکی هاوشێوەی کۆچینیل، بەدەست دەهێنرێت. کاتێک وردوخاش دەکرێت، ڕەنگێکی سووری تۆخی جوان، یان بۆیەیەکی سووری تۆخی گەشاوە بەرهەم دەهێنێت، کە زۆر سەرسام بوون پێی لەلایەن ڕۆژهەڵاتییەکانەوە. ئەوە "کرم"ەکەی زەبوورەکان ٢٢:٦ـە، کە پەروەردگارمان خۆی پێ دەچوێنێت؛ ئەو کە وردوخاش کرا و کوژرا بۆ ئەوەی هەموو ڕزگارکراوەکانی جلوبەرگی شکۆمەندی بپۆشن بۆ هەتاهەتایە.
جێگەی سەرنجە کە تا ئەمڕۆش، نەستوورییەکانی شاخ و هۆزە ڕۆژهەڵاتییەکانی تر ماڵەکانیان بە قوماشێکی سوورباڵ یان خەتخەت دەپۆشن، زۆر وەک تارتانی سکۆتلەندی لە ڕووی پێکهاتە و ماددە. دەقەکەمان ئاماژە بە جلوبەرگی لەم جۆرە دەکات. تەنانەت لە بچووکترین وردەکارییەکانیشدا وشەی خودا بە تەواوی ڕاستە.
کەی جەی ڤی وشەی ئاوریشم بەکاردێنێت لە وەسفکردنی جلوبەرگی ئایەتی ٢٢دا. بەڵام ئێستا باش ناسراوە کە ئاوریشم لە چینەوە نەهێنراوەتە ناوچەی دەریای ناوەڕاست تا سەردەمی جەستینیان. کەتانی ناسک و سپی، کە وەک ئاوریشم دەدرەوشێتەوە، وەک ئەوەی بووکەکە پێی ڕازاوەتەوە لە ١٩:٠ی بینیندا، بێ گومان مەبەست لێی ئەوەیە. وەک لە شوێنەکانی تری کتێبی پیرۆزدا، ڕەنگی مۆر و کەتانی ناسک پێکەوە بەکارهاتوون بۆ وەسفکردنی جلوبەرگی کەسانی دەوڵەمەند. بڕوانە لۆقا ١٦:١٩.
ڕەنگی مۆرەکە لە
شلەی جۆرێکی دیاریکراوی ماسیی توێکڵدار کە لە کەناراوەکانی ڕۆژهەڵاتی دەریای ناوەڕاست دەدۆزرێتەوە. شلەی هەموو ماسییەکە بەکارنەدەهات، بەڵکوو تەنها کەمێک لە شلەکەی، کە پێی دەوترا گوڵ، لەناو دەمارێکی سپی، یان بۆرییەک، لە ملیدا بوو.
بە شێوەیەکی گشتی، کەتانی ناسک و ڕەنگی مۆر وێنەی ڕاستودروستیی کرداری و شکۆمەندیی شاهانە دەکێشن، وەک لە پەردەکانی خێمەی پەرستندا. لە پیاوە دەوڵەمەندەکەدا کە لە لۆقا ١٦:١٩ ئاماژەی پێکراوە، نموونەیەک دەبینین کە چۆن کەسێک دەتوانێت لە دەرەوە داپۆشرابێت بەوەی کە نوێنەرایەتیی ڕاستودروستی و ئیمتیاز دەکات، لە کاتێکدا لە ڕاستیدا
هەژار، و بەدبەخت، و کوێر، و داماو، و ڕووت.
لە لایەکی ترەوە، ژنی چاکەکار بەوە پۆشراوە کە کەسایەتی ڕاستەقینە و شکۆمەندییەکەی نیشان دەدات.
مێردەکەشی ڕێزلێگیراو و بەنرخە. شوێنی دانیشتنی لەنێو پیرانی وڵاتەکەدا واتای ئەوەیە کە کورسییەکی لە دەروازەی شارەکەدا وەک دادوەر یان حاکمێک داگیرکردووە. سەیری تێبینییەکانی پەندەکان ٢٢:٢٢ و ٢٤:٧ بکە. ژیری و بڕیاری باشی ژنەکەی ڕەنگدانەوەی شانازییە بۆی، ڕێزی زیاتری پێدەبەخشێت. بەڕاستی ژنەکەی
"هاوکارێکی گونجاو بۆی" (سەفەری پیدایش ٢:١٨).
نەک تەنها بەشی ئەوەی هەیە کە ماڵەکەی و خۆی بپۆشێت، بەڵکو کۆششی بێوچانی وای لێدەکات کە جلوبەرگی کەتان و پشتێن بۆ بازرگانانی کاروان بەرهەم بهێنێت. ئەوان بە ئاسانی کاری دەستەکانی دەکڕن بۆ ئەوەی بیانگەیەننە شوێنە دوورەکان. بەم شێوەیە، ئەو لە ڕێگەی کارە باشەکانیەوە بەر دەگرێت، و کۆششە زۆرەکانی جلوبەرگ دابین دەکەن بۆ ئەوانەی زۆر دوورن لە شوێنی نیشتەجێبوونی خۆی. وانە ڕۆحییەکە بە ئاسانی دەبینرێت. ئەو ژنەی کە دڵسۆزە لە خزمەتکردن لە ماڵەوە و خۆی دەپۆشێت بە جلێکی خوداپەرستی و ڕاستودروستی کردەیی، بەشی پێویستی دەبێت و زیاتریش بۆ بەرەکەتدارکردنی خەڵکی تر.
هەموو بڕگەیەکی لێرە گرنگییەکی زۆر قووڵی هەیە. کەتانی ناسک و ئەرخەوانی لە ئایەتی 22 بە شێوەیەکی هێمایی ڕوون کراوەتەوە لە ئایەتی 25.
هێز و شکۆ جلوبەرگی ئەون.
ئەوە بێگومان هێزی کەسایەتییە، یان ڕاستگۆیی دڵ و ڕەفتارە، لەگەڵ ئەو شکۆمەندییە میهرەبانەدا کە هی کەسێکە لەگەڵ خودا دەڕوات. سەیر نییە نووسراوە،
ئەو لە کاتی داهاتوودا شاد دەبێت.
خوداپەرستی و شادی لێک دانابڕێن.
“خۆشیی یەزدان هێزتە” (نەحەمیا 8:10).
هیچ بەختەوەرییەکی ڕاستەقینە نییە جگە لە ڕاستودروستی، و بە پێچەوانەشەوە. کاتێک ویژدان ئارامە، دڵ بە خۆشی گۆرانی دەڵێت. کاتێک داود گوناهی کرد، ڕزگارییەکەی لەدەست نەدا، بەڵام خۆشییەکەی. نەگەڕایەوە تاوەکو گوناهەکەی لەبەردەم خودا دانی پێدانرا، و جارێکی تر بووەوە بە پیاو.
"کە لە ڕۆحی ئەودا فێڵبازی تێدا نییە" (زەبوورەکان 32:2).
ئینجا دەیانتوانی داوا لە دڵپاکەکان بکات بۆ ئەوەی لەگەڵی بەشدار بن لە گۆرانییەکانی شادیدا. بەراورد بکە زەبوورەکان ٥١:٠ و ٣٢.
هەتا گیان ناکۆکییەکی لەگەڵ خودا هەبێت—ئەگەر بەردەوام بێت لەسەر هەر گوناهێکی ناسراو، ڕەتکردنەوەی داننان بە کاری خراپ، یان شکستهێنان لە ڕۆیشتن بە هەر ڕاستییەکدا کە لە وشەکەدا ئاشکرا کراوە—تەنها بێئارامی و نەبوونی ئاشتی و خۆشی دەبێت. نهێنی ژیانێکی مەسیحی دڵخۆش زۆر سادەیە. بریتییە لە ڕۆیشتن بە هێزی ڕۆحێک کە خەمبار نەکراوە. سازشکردن لەگەڵ ناپیرۆزی، ڕۆحی خودا خەمبار دەکات کە لە هەموو باوەڕدارێکدا نیشتەجێیە، بەمەش ئاشتی مێشک و خۆشی دڵی لێ دەدزێت. بەڵام کاتێک هەموو ئەوەی کە پێچەوانەی ویستی پیرۆزی ئەوە دەهێنرێتە ناو ڕووناکی و دادوەری دەکرێت، ئەوکات باوەڕدارە متمانەپێکراوەکە دەتوانێت دەنگی بە گۆرانی بەرز بکاتەوە و لە دڵیدا ئاواز بۆ خودا بژەنێت. ئەم خۆشییەش ون نابێت لە کاتێکدا ڕۆژانە خۆی بە ئەژمار دەهێنێت
"مردوو بن بەڕاستی بۆ گوناهـ، بەڵام زیندوو بن بۆ خودا لە ڕێگەی عیسای مەسیح، گەورەمانەوە" (ڕۆما ٦:١١).
بە گونجاو ئایەتی داهاتوو نیشان دەدات کە قسەکانی ژنی پاک و بەڕەوشت پڕن لە نیعمەت. وەک پریسیلا کە ئەپۆلۆسی فێر دەکرد، دەمی بە دانایی دەکاتەوە، و یاسای میهرەبانی لەسەر زمانیەتی. چ جیاوازییەک! بە پێچەوانەی ژنی توندوتیژ و دەمەقاڵێچی، کە چەندین جار لە بەشەکانی پێشووتردا سەرزەنشت کراوە (بڕوانە پەندەکان ٢١:١٩ و ٢٧:١٥-١٦). لەبەر پاکی دڵی، دڵخۆشە بە گوتنەوەی قسەکانی نیعمەت و ڕاستی (بڕوانە ٢٢:١١). کێ هاوڕێیەتی لەگەڵ کەسێکی خواناسی دەگمەنی وەک ئەمە بە بەهای نازانێت! کاتێک، لە جیاتی گلەیی بچووک و چیرۆکی ناخۆش و بوختانئامێز، لێوەکان قسەکانی خۆشەویستی و ڕاستی دەکەن، گفتوگۆ سوودبەخش دەبێت. بەو داناییە باش ئاراستەکراوە و نەرمونیانییە، گوێگران بنیاد دەنرێن و ئاسوودە دەبن.
ئایەتی بیست و حەوتەم جەخت دەکاتەوە لەسەر شتێک کە بێ وەسف بەنرخە لە ژن و دایکێکدا. ئەو بە باشی سەرپەرشتی کاروباری ماڵەکەی دەکات. بە پەرۆشییەوە تێبینی خووەکان و کردارەکان دەکات، هەروەها سەرنج دەداتە قسەکردنی منداڵەکانی. بەبێ گلەیی و تووڕەیی، ڕاهێنانێکی توند بەڵام پڕ خۆشەویستی پەیڕەو دەکات بەسەر هەر یەکێکیاندا؛ لێرە ڕاستیان دەکاتەوە و لەوێ هانیان دەدات وەک چۆن پێویستی بە یەکێکیان دەبینێت. هەرگیز زۆر سەرقاڵ نییە بۆ ئەوەی هەوڵ بدات یەکێکی گومڕا لە داوەکانی دنیاداری و لووتبەرزی ڕزگار بکات، ئەو نانی تەمبەڵی ناخوات. بە هەردوو نموونە و ئامۆژگاری هەوڵ دەدات نەوەکانی لە ڕێگەی ئاشتیدا ڕێنمایی بکات. چەندە دڵتەزێنە خەمی دڵی ئەم دایکە، چەندە بەهێزە سەرزەنشتەکانی ویژدانی، ئەگەر پێیەکانی هەر یەکێک لە ماڵەکەی بۆ ماوەیەک لە ڕێگاکانی گوناهدا گومڕا ببن!
کاتێک منداڵەکانی ژنە چاکەکارەکە پێدەگەن، دانایی و خۆشەویستییەکەی دەناسنەوە کە لە سزای توند بەڵام نەرمیدا نیشانی داوە، و خۆشگوزەرانی و بەرەکەتی خۆیان دەگەڕێننەوە بۆ ڕاهێنان و فێرکردنی خودایی ئەو. ئەوان هەڵدەستن و ستایشی زۆری دەکەن. لە کاتێکدا مێردەکەی، کە دڵخۆشە بە هاوبەشێکی لەو شێوەیە لە خۆشی و ناخۆشییەکانیدا، بە ستایشێکی ڕاستگۆیانە هاوار دەکات،
"زۆر کچان بە فەزیلەتەوە کاریان کردووە، بەڵام تۆ لە هەموویان باشتر و بەرزتری."
ئەو لەو کەسێکی دۆزیوەتەوە کە دڵ ئارەزووی دەکات—کەسێک کە جوانیی ڕۆح و مێشکی تەنانەت لە جوانیی ڕووخسار و شێوەش باشترە.
لە سەرسامی و خۆشحاڵی ئەودا وێنەیەکی خۆشەویستییە نەرم و نیانەکە دەبینین کە زاوای ئاسمانیمان سەیری بووکەکەی، کەنیسە، دەکات. ئەو خۆی پێشکەشی دەکات لە ڕۆژی شکۆمەندیی نزیکدا،
بێ پەڵە، یان چرچ، یان هیچ شتێکی لەو جۆرە" (ئەفەسۆس 5:27).
لەم ئایەتانەدا نهێنیی ژیانە دڵسۆز و پاکەکەی دەخوێنینەوە: ئەو لە یەزدان دەترسێت. ئەم ترسە لە یەزدانە، کە پەرتووکی پەندەکان ڕایگەیاندووە سەرەتای داناییە، تایبەتمەندییە هەمیشەییەکەیەتی. قسەکانی، ڕێگاکانی، جلوبەرگەکەی، و ڕێکخستنی ماڵەکەی هەموویان وەک ئەوەی لە ئامادەبوونی ئەودا بن ڕێکخراون.
خەڵکی تر ڕەنگە شانازی بە جوانیی خۆیانەوە بکەن یان هەوڵ بدەن ڕەزامەندی بەدەست بهێنن بە قسەی سەرنجڕاکێش و ڕەفتاری دڵخواز؛ بەڵام ئەگەر کەسایەتییەکی ڕاستەقینە لە پشت ئەو جوانییانەوە نەبێت، زوو ڕۆژێک دێت کە ستایش جێگەی خۆی دەداتە سووکایەتی. بەڵام ئەو ژنەی لە یەهوە دەترسێت، ڕێزی لێدەگیرێت لەلایەن هەموو ئەوانەی بەهای چاکە و لێهاتوویی ڕۆح دەزانن. هەروەها کارە خێرخوازەکانیشی دانپێدانانی گشتی و شایستەی خۆیان وەردەگرن.
ئێمە کە ڕووناکی وەحیی پەیمانی نوێمان هەیە، دەتوانین لەم ئایەتە کۆتایییەدا زیاتر لە ئاماژەیەک ببینین بۆ ئەوەی چی چاوەڕێی مەسیحییەکە دەکات لەسەر تەختی دادگاییکردنی مەسیح. کاتێک تەمومژی زەوی بۆ هەمیشە ڕۆیشت، شانازی، گێلی، و ناڕەوایییەکەی بۆ هەمیشە تێپەڕی، ژنێکی لەو شێوەیە خاوەن ڕەوشت بە خۆشییەوە لەبەردەم خودی پەروەردگارەکەیدا دەردەکەوێت، گەنمی دروێنەکراوی لەگەڵ خۆیدا هەڵگرتووە. لەبەر پێیەکانی بەرهەمی دەستەکانی و ئەو کارانەی کە بەهۆی نیعمەتەکەی ئەوەوە ئەنجامدراون، فڕێی دەداتە خوارەوە بۆ ئەوەی هەموویان لەلایەن مەسیحەوە پشکنینیان بۆ بکرێت. چەند شیرینە گوێبیستی وشەکانی پەسەندکردنی ئەوبیت لە دەروازەکەدا،
ئافەرین، ئەی خزمەتکارە باش و دڵسۆزەکە.. .بچۆرە ناو خۆشیی پەروەردگارت (مەتا ٢٥:٢١)
لەو کاتەدا کێ پەشیمان دەبێتەوە لە ڕۆژانی ماندووبوون و شەوانی بێداری؟ کێ ئەوکاتە ڕێگا و بەشی قەدیسەکە، لەگەڵ هەموو بەرپرسیارێتییەکانی و هەروەها مافەکانی، ئاڵوگۆڕ دەکات بە شوێنێکی ئاسوودەیی و چێژوەرگرتنی بێخەم لە چەند کاتژمێرێکی کورتخایەن لەسەر زەوی؟ هیچ یەکێک.
بە لەبەرچاوگرتنی ئەو کاتە پیرۆزە کە تێیدا هەموو کارەکانمان لەلایەن ئەوەی قووڵترین خۆشەویستی ئێمەی بەدەست هێناوە، پشکنینیان بۆ دەکرێت، با بە مەبەست و بە جۆشەوە بە مەسیحەوە بچەسپێین. با بە وشە دڵسۆزەکەیەوە قایم بین، نکۆڵی لە ناوی نەکەین، لە کاتێکدا لێرە چاوەڕێی گەڕانەوەی ئەوین.
ئەگەر ئەم تێبینی و بیرکردنەوانە یارمەتی کەسێک بدەن بۆ ئەوەی وا بکات، ئەوا ئارەزووی هەرە خۆشەویستی نووسەرەکەیان بەدیهێناوە.