بەشەکە باس لە ڕووبەڕووبوونەوەی عیسا دەکات دوای زیندووبوونەوەی لەگەڵ دوو قوتابی لەسەر ڕێگای عیماوس، کە تێیدا ڕوونی کردەوە چۆن پەیمانی کۆن، بەتایبەتی زەبورەکان، پێشبینی ئازار و شکۆمەندییەکەی ئەویان کردووە. جەخت لەوە دەکاتەوە چۆن نێردراوان دواتر زەبورەکانی ٢، ١٦ و هی دیکەیان بەکارهێنا بۆ بانگەشەکردن بۆ زیندووبوونەوە و سروشتی خودایی مەسیح. دەقەکە پەیوەندییەکیش دەخاتەڕوو لە نێوان پێنج زەبوری دیاریکراو و پێنج قوربانییەکە کە لە کتێبی لێڤییەکاندا باسکراون.
لە دوا بەشی ئینجیلی لوقادا دەخوێنینەوە کە چۆن خوداوەندە پیرۆزەکەمان بەسەر ئەو دوو قوتابییەدا هات لە ڕێگەی قودسەوە بۆ عیماوس، و چووە ناو قسەکانیانەوە کاتێک پێکەوە باسی ئەویان دەکرد، بەبێ ئەوەی سەرەتا پێیان بزانێت کێیە کە لەگەڵیاندا دەڕۆیشت. ئەوان خەمبار بوون و ئەو هۆکارەکەی پرسی، و ئەوانیش باسی عیسا و هیواکانیان و چۆن ئەو هیواکانە بە خاچکردنەکەی تێکشکابوون، کرد؛ بەڵام دواتر ئەوەشیان زیاد کرد کە هەندێک ژن لەو کۆمەڵەدا کە ئەو بەیانییە چووبوونە سەر گۆڕەکە، ڕایانگەیاندبوو کە بینینێکی فریشتەکانیان بینیوە کە گوتبوویان عیسا ئێستا زیندووە، بەڵام زۆر ئاشکرا بوو کە ئەوان باوەڕیان بەمە نەبوو؛ و پاشان لە ئایەتی ٢٥دا دەخوێنینەوە، "پێی گوتن، ئەی گەمژەکان." وشەکە لەوێدا ئەو واتایە ناخۆشەی نییە کە وشەی "گەمژە"ی ئێمە هەیەتی. بە ڕاستی واتای "سادەکان" دەگەیەنێت.
ئەی نەفامەکان، و دڵتان هێواشە بۆ باوەڕکردن بە هەموو ئەوەی کە پێغەمبەران گوتوویانە: ئایا پێویست نەبوو مەسیح ئەم شتانە بچێژێت، و بچێتە ناو شکۆمەندیی خۆیەوە؟ و لە موسا و هەموو پێغەمبەرانەوە دەستی پێکرد، ئەو لە هەموو نووسراوەکاندا شتەکانی دەربارەی خۆی بۆیان ڕوون کردەوە.
من هەرگیز ئەوەم نەخوێندووەتەوە بەڵام پێم وایە چ ئیمتیازێکی نایاب بوو ئەو قوتابییانە لەو ڕۆژەدا هەیانبوو، و چ شتێکی سەرسوڕهێنەر دەبوو ئەگەر ئەو خوێندنەوەیەی کتێبی پیرۆز لەلایەن خودای عیسای مەسیحەوە پێشکەش بە گوێگرێکی زۆر کرابوو و تۆمارکەرێک لەلایەک دانیشتبا بۆ ئەوەی ئێمە ئەمڕۆ بتوانین ئەو کردنەوە نایابەی هەموو کتێبە پیرۆزەکان بخوێنینەوە کە پەیوەندییان بە شتەکانی دەربارەی ئەوەوە هەیە. بۆچی ئەو کتێبێکی وای پێنەداین؟ دەبووە کتێبێکی نایاب. ئایا هۆکارەکە ئەمە نییە: ئەو دەیەوێت هەریەکە لە ئێمە وشەکە بۆ خۆمان بخوێنینەوە بە پشت بەستن بە ڕۆحی پیرۆز. ئەو تەنها ئەوەندەی پێداوین لێرە بۆ ئەوەی بزانین کە ئەو بابەتی سەرەکی هەموو کتێبە پیرۆزەکانە، کە هەر شوێنێک لە وشەی خودا بڕوانیت، بابەتەکە عیسایە. و یەک شت دڵنیام لێی – لەو ڕۆژەدا کاتێک بە ڕێگادا دەڕۆیشتن، لە نێو زۆرێک لە بەشەکانی وشەکە کە ئەو بۆیانی ڕوون کردەوە، ئەم زەبوری شازدەهەمە بوو.
پێموایە سەرنجتان داوە ئەو شوێنەی ئەم زەبورە هەیبوو لە خزمەتی نێردراواندا دواتر، لە پەرتووکی کردەوەکاندا. لە بەشی دووەمی کردەوەکاندا، کە تێیدا وتارە گەورەکەی پیتەر هەیە لە ڕۆژی پەنجاهەمیندا، دەیبینیت لێیەوە گوتەی دەهێنایەوە و بەسەریدا جێبەجێی دەکرد بۆ گەورەمان عیسای مەسیح (ئایەتی ٢٥).
داود دەربارەی ئەو دەفەرموێت، من هەمیشە پەروەردگارم لەبەردەم خۆم بینیوە، چونکە ئەو لە دەستە ڕاستمدایە، بۆ ئەوەی نەجوڵێم: لەبەر ئەوە دڵم شاد بوو، و زمانم دڵخۆش بوو؛ هەروەها جەستەم بە هیواوە ئیسراحەت دەکات: چونکە تۆ گیانم لە دۆزەخدا بەجێناهێڵیت، و ڕێگە نادەیت پیرۆزەکەت گەندەڵی ببینێت. تۆ ڕێگای ژیانت پێ ناساندووم؛ تۆ بە ڕوخسارت پڕم دەکەیت لە خۆشی.
و پاشان گوێ بگرە لە لێدوانەکەی پیتەر لەسەری:
پیاوان و برایان، با بە ئازادی قسەتان لەگەڵ بکەم دەربارەی باوکسالار داود، کە ئەو هەم مردووە و هەم نێژراوە.
بۆچی قسە لەبارەی داودەوە دەکات؟ داود ئەم زەبورەی نووسی، بەڵام ئاماژەی بەوەدا کە داود لەبارەی خۆیەوە نەیدەنووسی. ئایەتی ٣٠، "کەواتە پێغەمبەر بوو." زۆر کەس نایزانن کە داود پێغەمبەر بوو، بەڵام هەموو زەبورەکان پێغەمبەرایەتین، و بە شێوەیەکی زۆر سەرسوڕهێنەر.
کەواتە، لەبەر ئەوەی پێغەمبەر بوو، و دەیزانی خودا سوێندی خواردووە پێی، کە لە بەری پشتییەوە، بەپێی جەستە، مەسیح بەرز دەکاتەوە بۆ ئەوەی لەسەر تەختەکەی دابنیشێت؛ ئەویش پێشتر ئەمەی بینیبوو، باسی هەستانەوەی مەسیحی کرد، کە گیانی لە جەهەنەم بەجێ نەهێڵدرا، و جەستەشی گەندەڵی نەبینی. ئەم عیسایە خودا هەڵیستاندەوە، کە هەموومان شایەتین.
پاشان ئەگەر بگەڕێیتەوە بۆ بەشی سێزدەهەم لە پەرتووکی کرداری نێردراوان، دەبینیت چۆن نێردراو پۆڵس ئاماژە دەکات بە زەبووری دووەم لە ئایەتی ٣٢دا:
و ئێمە مژدەی خۆشیتان پێ ڕادەگەیەنین، چۆن ئەو بەڵێنەی بە باوکان درابوو، خودا بۆ ئێمەی منداڵەکانیانی بەجێهێناوە، بەوەی عیسای زیندوو کردەوە؛ وەک لە زەبووری دووەمیشدا نووسراوە: «تۆ کوڕی منی، ئەمڕۆ من تۆم بوو.»
ئێستا ئەو زەبورە کە پێشتر سەیریمان کردووە، و بینیمان چۆن بۆ مەسیح جێبەجێ دەبێت. سەرنج بدەن چۆن ئەمە پەیوەندی بەوەی دواترەوە هەیە:
وە سەبارەت بەوەی کە ئەو هەڵیستاندەوە لە مردووان، ئیتر نەگەڕێتەوە بۆ گەندەڵی، ئەو بەم شێوەیە فەرمووی، من بەزەیی دڵنیای داودتان پێدەدەم. بۆیە ئەو لە زەبورێکی تردا دەفەرموێت، تۆ ڕێگە نادەیت بە پیرۆزەکەت گەندەڵی ببینێت.
ئەو ئاماژە دەکات بە زەبووری شانزەهەم.
بۆ داود، دوای ئەوەی کە خزمەتی نەوەی خۆی کرد بە ویستی خودا، خەوت، و لەلای باوباپیرانی نێژرا، و تێکچوونی بینی. بەڵام ئەو، کە خودا زیندووی کردەوە، هیچ تێکچوونێکی نەبینی.
کەواتە دەتوانین دڵنیا بین کە خودای گەورە عیسا لەو ڕۆژەدا ئەم زەبورەی بۆ قوتابییەکانی شی کردەوە. و دواتر لە ماوەی چل ڕۆژەکەدا کە لەگەڵیان بوو دوای هەستانەوەی و پێش بەرزبوونەوەی بۆ ئاسمان، شتەکانی شانشینی خودای بۆ ڕوون دەکردنەوە، دەتوانین دڵنیا بین کە ئەو بە هەموو ئەم دیمەنانەی پەیمانی کۆندا تێپەڕی و شیکردنەوەیەکی ئەم نووسینە پیرۆزانەی پێدان کە پێشتر هەرگیز نەیانبوو، و ئەمەش هۆکاری ئەوەیە کە لە ڕۆژی پەنجاهەمینەوە، ئەم قوتابییانە زۆر خێرا دەردەکەوتن لە جێبەجێکردنیاندا. ئەوان دووبارە و سێبارە لە پەیمانی کۆنەوە گێڕایانەوە، و بە هیچ کتێبێک ئەوەندە دڵخۆش نەبوون ئاماژە پێبدەن وەک کتێبی زەبور.
ئێستا لە حەوت بەشی یەکەمی پەرتووکی لێڤییەکاندا پێنج قوربانیی جیاوازمان هەیە، کە بە شێوازی جۆراوجۆر تەواوی کەسایەتی و کاری خوداوەند عیسای مەسیحمان نیشان دەدەن، و ڕاستییەکی سەرنجڕاکێشە کە پێنج زەبوور هەن کە بە شێوەیەکی تایبەت پەیوەندییان بەو پێنج قوربانییەوە هەیە. بۆ نموونە، یەکەم قوربانی، قوربانیی سووتاندنە. کاتێک دەچیتە سەر زەبووری چلەم، دەبینیت کە ئەوە زەبووری قوربانیی سووتاندنە. پاشان بۆ ساتێک واز لە قوربانیی دووەم دەهێنین، سێیەم قوربانیی ئاشتییە؛ و ئەگەر بچیتە سەر زەبووری هەشتا و پێنجەم، زەبووری قوربانیی ئاشتیت دەست دەکەوێت. ئەوە بەدوایدا قوربانیی گوناه دێت، و زەبووری بیست و دوو زەبووری قوربانیی گوناهە. و پاشان هی قوربانیی سەرپێچی. زەبووری شەست و نۆ زەبووری قوربانیی سەرپێچییە.
من باسی قوربانیی ژەم یان قوربانیی خواردنم کردووە. بەپێی شێوازی کۆنی قسەکردنی ئینگلیزی، وشەی "گۆشت" هەموو ژەمێکی خواردنی دەگرتەوە. باوباپیرانمان دەیانگوت، "دانیشتن بۆ ژەمخواردن." تەنها بە واتای گۆشت نەهاتبوو. قوربانیی ژەم هیچ گۆشتێکی تێدا نەبوو. قوربانیی سووتاندن، قوربانیی ئاشتی، قوربانیی گوناه، و قوربانیی سەرپێچی – لە هەموو ئەمانەدا، ئاژەڵ قوربانی دەکران، بەڵام لە حاڵەتی قوربانیی ژەمدا نا. ئەوە قوربانییەک بوو لە ئاردی باش دروستکرابوو کە بە زەیت تێکەڵ کرابوو، و باسی کاری خوداوەند عیسای مەسیحی نەدەکرد، بەڵکو باسی تەواوێتی کەسایەتییە شکۆدارەکەی دەکرد، و خواردنی کاهینەکانی خودا بوو. لەگەڵ هەموو قوربانییەکانی تردا خەڵک دەبوو قوربانیی ژەم بهێنن، و هەموو ئەم قوربانییە ژەمانە کێک یان نان بوون کە لە ئاردی باش دروستکرابوون. ئێوەی ژنانی ماڵەوە هەستی ئاردی باش دەزانن، هیچ دەنکێکی زبری تێدا نییە، و ئەوە نموونەی مرۆڤایەتییە تەواوەکەی خوداوەند عیسا بوو. کەواتە باسی مرۆڤایەتییە تەواوەکەی خوداوەند عیسای دەکرد. پێموایە ئەگەر خوداوەند بیویستایە قوربانییەکی ژەم دروست بکات کە نموونەی من بێت، دەبوو لە ئاردی کۆن، سکۆتلەندی، بە پۆڵا بڕاو دروستی بکردایە، چونکە زۆر لێواری تیژم هەیە، و ئەوە بە تەواوی وێنەی منی دەکێشا. بەڵام کاتێک خوداوەند عیسای مەسیح بوو، هیچ زبرییەک، هیچ لێوارێکی تیژ، هیچ نامۆییەک نەبوو؛ هەموو شتێک لە کەسایەتییە سەرسوڕهێنەرەکەیدا تەواو بوو. قوربانیی ژەم لە ئاردی باش دروستکرابوو کە بە زەیت تێکەڵ کرابوو، و زەیت نموونەی ڕۆحی پیرۆزی خودایە، و ئێوە لەبیرتانە کە مەسیح لە ڕۆحەوە لەدایک بوو. فریشتەکە بە دایکی، مریەم، گوت کە هێزی هەرە بەرز سێبەری بەسەردا دەکات و کوڕێکی دەبێت، و لەو ساتەوەی مەسیح هاتە ناو جیهانەوە، تێکەڵبوونی زەیت و ئاردی باش دەبینیت. ئەم قوربانییە، وەک گوتم، خواردنی کاهینەکان بوو. و خواردنی ئێمە وەک باوەڕداران چییە؟ دەبێت لەسەر مەسیح بخۆین لە ئامادەبوونی خودادا. تۆ دەڵێیت، "باشە، من لێی تێناگەم." ئێمە لەسەر مەسیح دەخۆین بە بیرکردنەوە لە مەسیح. مەسیح لە کوێ دەستمان دەکەوێت؟ ڕاستەوخۆ لە وشەکەیدا و بۆیە ئێمە لەسەر مەسیح دەخۆین کاتێک وشەکەی دەخوێنینەوە و بیر لە شتە بەنرخەکان دەکەینەوە کە دەربارەی تەواوێتییەکانی و شکۆمەندییە بێهاوتاکەی ئاشکرا کراون. ئێستا ئەم زەبووری شازدەیەمە دەکرێت بە گونجاوی پێی بوترێت زەبووری قوربانیی ژەم. چونکە ئەمە ئەو زەبورەیە کە تەواوێتیی مرۆڤایەتیی خوداوەند عیسای مەسیحمان بۆ دەهێنێتە پێش چاو. هەرگیز وەستاویت بۆ ئەوەی بیر لەمە بکەیتەوە: خوداوەند عیسا، هەرچەندە خودا بوو بەسەر هەموو شتێکدا، بە نیعمەتەوە هەڵیبژارد کە ببێتە پیاوێکی پشت بەستوو لێرە لەم جیهانەدا؟ تۆ دەڵێیت، مەبەستت چییە بە پیاوێکی پشت بەستوو؟ باشە، مەبەستم ئەوەیە کە ئەو هەڵیبژارد بێتە خوارەوە و ویستی خۆی وەلا بنێت و تەنها پشت بە ویستی خودا ببەستێت. بە واتایەکی تر، ئەو هاتە ئێرە بۆ ئەوەی ژیانێکی باوەڕ بژی. پێی دەوترێت "دەستپێکەر و تەواوکەری... باوەڕ." وشەیەکی بچووک هەیە لە نامەی عیبرانییەکاندا، "تەواوکەری باوەڕی ئێمە." بەڵام ئەوە نییە کە نێردراوەکە گوتی. گوتی ئەو "دەستپێکەر و تەواوکەری باوەڕە." ئەو هەڵیبژارد کە پیاوێکی باوەڕ بێت. ئەوە لە دیمەنی چۆڵەوانیدا دەردەکەوێت کاتێک شەیتان هاتە لای، کاتێک جەستەیەکی ڕاستەقینەی مرۆڤی هەبوو، و بە خواردن بەردەوامی پێدەدرا وەک هی ئێمە. دوای ئەو چل ڕۆژە بەڕاستی زۆر برسی بووبێت، و شەیتان گوتی، "ئەگەر تۆ کوڕی خودایت، فەرمان بکە ئەم بەردانە ببنە نان" (مەتتا 4:3). ئایا دەیتوانی لە بەرد نان دروست بکات؟ ئۆه، بەڵێ؛ بەڵام هیچ وشەیەکی لە باوکەوە نەبوو بۆ ئەوەی بیکات، و ئەو هەڵیبژاردبوو کە لە هەموو شتێکدا پشت بە باوک ببەستێت. ئەو نانی لە بەرد دروست نەدەکرد لە گوێڕایەڵیدا بۆ پێشنیارێک لە شەیتانەوە. بۆیە گوتی، "مرۆڤ تەنها بە نان ناژی، بەڵکو بە هەموو وشەیەک کە لە دەمی خوداوە دەردەچێت" (مەتتا 4:4). ئەو پیاوێکی باوەڕی نزم بوو لەم دیمەنەدا، لەسەر وشەی خودا دەژیا کە لە دەمی خوداوە دەردەچوو.
لە ژەمبووری شانزەهەمدا گوێمان لێیە قسە لەگەڵ باوکی خۆی دەکات. دەبوو لەسەر چی نوێژ بکات؟ باشە، ئێمە دەزانین لە یەک بۆنەدا چی گوت. لە یۆحەننای حەڤدەهەمدا گوێمان لێیە بۆ ئەوانەی هی خۆین نوێژ دەکات. زۆرێک لەم ژەمبوورانە نوێژەکانی عیسا بوون. گوتراوە، "ژێی قیسارەکانی داود، ژێیەکانی دڵی عیسان." و کاتێک ئەم ژەمبوورانە دەخوێنیتەوە، گوێ لە هەناسەکانی دڵی عیسا دەگریت. گوێی لێ بگرە:
خودایە، بمپارێزە: چونکە من پشت بە تۆ دەبەستم.
ئێستا لە نامەی عیبرانییەکاندا ئەوە بەسەریدا جێبەجێ کراوە. ئەو پیاوی باوەڕە لێرە لەسەر زەوی. ئەو بەم دیمەنەدا تێپەڕی بۆ ماوەی سی و سێ ساڵ بە ملکەچییەکی تەواوەوە بۆ ویستی باوک – هەرگیز هەنگاوێکی نەنا، هەرگیز بانگەشەی ئەوەی نەکرد کە وەحییەک بدات تا گوێی لە دەنگی باوک بوو، و ئەو وەک مرۆڤێک لەسەر زەوی هەڵیبژارد کە لە کتێبی پیرۆزی خۆیەوە فێربێت بیر و هۆشی خودا چییە. ئەوان سەرسام بوون کاتێک لە یەکێک لە بۆنەکاندا گەورە فەرمووی، باسی هاتنەوەی دووەمی خۆی دەکرد: "دەربارەی ئەو ڕۆژ و ئەو کاتژمێرە هیچ کەسێک نازانێت، نە فریشتەکانی ئاسمان، نە کوڕ، بەڵکو باوک." (مەرقۆس ١٣:٣٢). مەبەستی چی بوو؟ ئایا ئەو هەموو شتێکی نەدەزانی؟ بەڵێ، وەک خودا، بەڵام ئەو هەڵیبژارد کە دەستبەرداری بەکارهێنانی زانایی بێسنووری خۆی بێت؛ ئەو هەڵیبژارد کە پشت بە زانستە بێسنوورەکەی نەبەستێت، بەڵکو فێربێت لە نووسراوەکان و ڕۆژانە وشە لە باوکەوە وەربگرێت؛ و لەبەر ئەوەی هیچ شتێک لە نووسراوەکاندا نەبوو کە بڵێت کەی هاتنەوەی دووەمی ڕوودەدات، دەیگوت: "دەربارەی ئەو ڕۆژە... هیچ کەسێک نازانێت." ئەوە یارمەتیمان دەدات ببینین چەندە بەڕاستی بوو بە مرۆڤ، و چەندە بەڕاستی ژیانێکی پشت بەستن بە خودای ژیا.
ئایەتی دووەم زۆر سەرنجڕاکێشە.
ئەی ڕۆحی من، تۆ وتووتە.
ئێستا دەبێت سەرنج بدەیتە وشە جیاوازەکان بۆ "گەورە." لە هەر شوێنێک بە پیتی بچووکی گەورە بێت وەک لێرە لە یەکەم حاڵەتەکاندا، وشەی "یەهۆڤا" وەردەگێڕێت. کاتێک بە پیتی بچووک بێت، ئەوا گەورە و خاوەنە. بەم شێوەیە بیخوێنەرەوە:
“ئەی گیانم، تۆ بە یەهوڤات وتووە، تۆ گەورەمیت.”
کێ قسە دەکات؟ پەروەردگار عیسای مەسیح، و ئەو قسە لەگەڵ ڕۆحی خۆی دەکات. ئەو دەڵێت، "ئۆ، ڕۆحی من، تۆ بە پەروەردگارت وتووە، 'تۆ گەورەی منی.'" بە واتایەکی تر، "من خزمەتکاری تۆم." ئەو هاتە سەر زەوی بۆ ئەوەی ببێتە خزمەتکاری خودا، خزمەتکاری لاهووت.
"چاکەی من ناگاتە تۆ؛ بەڵام بۆ قەدیسەکان کە لەسەر زەوین، و بۆ نایابەکان، کە هەموو دڵخۆشییەکەم تێدایە."
مەبەستی ئەو لەوە چییە؟ باشە، کاتێک خودای باوک سەیری گەورە عیسای دەکرد، کاتێک ئەو بەم جیهانەدا دەڕۆیشت، چی تێدا دەبینی؟ تەواوێتی ڕەها. ئەو لە چاکەدا تەواو بوو؛ ئەو لە هەموو شتێکدا ڕاستودروست بوو، لە بیرکردنەوە و قسەکردن و کرداردا. نووسینە پیرۆزەکان دەڵێن "هیچ گوناهێکی نەدەزانی،" "هیچ گوناهێکی نەکرد،" "هیچ گوناهێک لەودا نییە"؛ و هێشتا ئەو سەیری باوکی دەکات و دەڵێت، "چاکەی من ناگاتە تۆ؛ بەڵکو بۆ ئەو پیرۆزانەیە کە لەسەر زەوین و بۆ ئەو نایابانەیە، کە هەموو خۆشیی من تێدایە." ئەی مەبەستی ئەو لەوە چی بوو؟ ئایا ئەمە نییە: "باوکم، من داوای چاکەی خۆم ناکەم لەبەردەم تۆدا، بەڵکو من لێرەم لەسەر زەوی بۆ ئەوەی ویستی تۆ جێبەجێ بکەم و ڕێگای ڕاستودروستی بگرمەبەر لەبری ئەوانی تر. چاکەی من دەگاتە پیرۆزەکان، نایابەکانی سەر زەوی، کە هەموو خۆشیی من تێدایە." کێ بوون ئەم پیرۆزانە، کێ بوون نایابەکانی سەر زەوی؟ باشە، هەرچەندە سەیرە وا بڵێین، ئەوان ئەو کەسانە بوون کە دەیانزانی گوناهبارن و دانیان پێدا دەنا. کاتێک یۆحەننای لەئاوباپتایزکەر هات و لە چۆڵەوانیەکەدا بانگەشەی دەکرد "تۆبە بکەن،" داوای لەو کەسانە کرد کە دانیان بە گوناه و تاوانەکانیاندا دەنا، ئاوباپتایز بکرێن بە ئاوباپتایزی تۆبە بۆ لێخۆشبوونی گوناه. مانای چی بوو؟ مانای ئەمە بوو: پاشا دێت، و ئێوە چاوەڕێی ئەوتان کردووە، بەڵام ئێوە ئامادە نین بۆی. زۆرێکتان لە گوناهدا دەژین؛ زۆرێکتان خۆپەرست و لووتبەرزن؛ زۆرێکتان دووڕوون. لەگەڵ خودا ڕاست بنەوە؛ ڕووبەڕووی گوناهەکەتان ببنەوە. ئەگەر دانی بە خۆتدا دەنێیت کە گوناهباریت، وەرە خوارەوە بۆ ئوردن و با ئاوباپتایزت بکەم. گوناهبارە هەژارەکان هاتنە لای یۆحەننا و گوتیان، "یۆحەننا، تۆ ڕاست دەکەیت. خودا ڕاستودروستە و ئێمە ناڕاستودروستین؛ تۆ ئاوباپتایزمان بکە وەک گوناهبارانی دانپێدانراو." کاتێک یۆحەننا ئەوانی خستە ژێر ئاوەکانی ئوردنەوە، تەنها ڕێگایەکی تر بوو بۆ گوتن، "ئەم کەسانە شایەنی مردنن و دانیان بەوەدا دەنێن کە شایەنی مردنن؛ دانیان بە گوناهەکانیاندا دەنێن؛ ئەوان تۆبەکەرن."
و ئێستا سەیری بکە، یەحیا خەریکی لە ئاو هەڵکێشانە، و عیسا دێت؛ و کاتێک یەحیا بانگەواز دەکات بۆ گوناهبارانی تۆبەکەر کە بێنە خوارەوە بۆ ئەوەی لە ئاو هەڵبکێشرێن، عیسا بەرەو ڕووباری ئوردن دەڕواتە خوارەوە، و یەحیا دەڵێت، "ئەی خودان، نا، ئەمە نا، من ناتوانم تۆ لە ئاو هەڵبکێشم: من پێویستم بەوەیە تۆ لە ئاوم هەڵبکێشیت، و تۆ دێیت بۆ لای من؟" وەک ئەوە وایە بیەوێت بڵێت، "من گوناهباران لە ئاو هەڵدەکێشم؛ تۆ گوناهبار نیت. من ناتوانم تۆ لە ئاو هەڵبکێشم. من گوناهبارم؛ تۆ دەتوانیت من لە ئاو هەڵبکێشیت، بەڵام بۆ من نییە تۆ لە ئاو هەڵبکێشم." بەڵام عیسا فەرمووی، تۆ "ڕێگە بدە ئێستا وا بێت: چونکە بەم شێوەیە شیاوی ئێمەیە هەموو ڕاستودروستییەک بەجێبهێنین." مەبەستی چی بوو بەوە؟ وەک ئەوە وایە فەرمووبێتی: "ئەوەی تۆ دەیڵێیت بە تەواوی ڕاستە؛ من گوناهبار نیم؛ هیچ شتێکم نییە لێی تۆبە بکەم، بەڵام من دەمەوێت هەموو داواکارییەکی ڕاستودروستی خودا بەجێبهێنم، و دەمەوێت ڕێگەم بدەیت لەگەڵ ئەواندا لە ئاو هەڵبکێشرێم، چونکە من شوێنی گوناهباران دەگرمەوە." بە واتایەکی تر، ئەو بە باپیر دەڵێت، "من باشی خۆم وەک لێخۆشبوونێک لە مردن بۆ تۆ ناخەمە ڕوو، بەڵکو باشی خۆم لە جیاتی ئەوانی تر پێشکەش دەکەم و من دەمرم لە پێناویان." ئەوانە ئەو کەسانەن کە ئەو دڵخۆشە پێیان، ئەوانەی کە دان بە گوناهەکانیاندا دەنێن. هەندێک کەس وایان بیر دەکەنەوە کە پیرۆزەکان ئەو کەسانەن کە هیچ گوناهێکیان نییە بۆ دانپێدانان. بەڵام بە تەواوی پێچەوانەکەیەتی. پیرۆزەکان ئەوانەن کە دێنە بەردەم خودا و دان بە گوناهەکانیاندا دەنێن، و ئەو دەیانکاتە پیرۆز. "من باشی خۆم دەخەمە ڕوو،" ئەو دەڵێت، نەک لەبەر خۆم، "بەڵکو بۆ ئەو پیرۆزانەی کە لەسەر زەوین، و بۆ نایابەکان، کە هەموو دڵخۆشی من تێدایە."
و لە ئایەتی داهاتوودا ئەو بەراورد دەکات لە نێوان ئەو کەسانەی کە پشت لە خودا دەکەن و ئەوانەی کە بە گوێڕایەڵی ووشەی خودا دەڕۆن.
خەمەکانیان زۆر دەبن، ئەوانەی بەدوای خودایەکی تردا پەلە دەکەن.
چەند پێویستە ئەمڕۆ ئەوەمان بیر بێتەوە. باشە، تۆ دەڵێیت، ئێستا ئێمە ناچینە لای خوداوەندەکانی تر. ئێمە زۆر شت دەزانین. من کڕنۆش بۆ خوداوەندەکانی زێڕ، بەرد یان بڕۆنز یان ئاسن نابەم، بەڵام هەر شتێک کە لە جێگەی خودا خۆی دایبنێیت، هەر شتێک ڕێگەی پێبدەیت زاڵ بێت یان ژیانت کۆنترۆڵ بکات جگە لە خودا خۆی، خوداوەندێکی ترە. خودی خۆت خوداوەندێکی ترە؛ پارە خوداوەندێکی ترە کاتێک جێگەی خودا دەگرێتەوە؛ ناوبانگ بتێکی ترە؛ و خۆشەویستی یەکێکی ترە. من هەندێک حاڵەتی ئەوانەی دوایی ناوبرانم بینیوە. من زۆر نامەی سەیرم پێدەگات. پیاوێک بەم شێوەیە بۆی نووسیم: "قەشەی خۆشەویستم: من ئامۆژگاری تۆم دەوێت. من حەزم لە خانمێکی جیابووەوەیە کە نیازم وایە هاوسەرگیری لەگەڵدا بکەم، و دەمەوێت بزانم ئایا بەپێی کتێبی پیرۆزە یان نا." و پاشان لە وەڵامدانەوەیدا پێم وت، "چ جیاوازییەکی بۆ تۆ هەیە ئایا بەپێی کتێبی پیرۆزە یان نا، ئەگەر بەهەرحاڵ نیازی هاوسەرگیری لەگەڵیدا هەبێت؟ و هێشتا بۆ ئامۆژگاری بۆ من دەنووسیت." ئەوان بڕیاری خۆیان دەدەن کە کارێکی دیاریکراو بکەن، و ئەم شتانە دەبنە خوداوەند کە دەیپەرستن. ئەنجام چییە؟ هیچ کەسێک هێشتا ئارامیی مێشک یان دڵخۆشیی دڵی بەدەست نەهێناوە بەدوای هەر شتێکدا کە دژی ویستی خودا بێت. خەمەکانیان زۆر دەبێت ئەوانەی بەپەلە بەدوای خوداوەندێکی تردا دەڕۆن.
وە ئێستا، پەروەردگار عیسا دەفەرموێت، «قوربانی خواردنەوەی خوێنیان پێشکەش ناکەم، وە ناوی ئەوان ناخەمە سەر لێوەکانم.» هەرگیز هیچ شتێک لەپێش گیانم دانانێم جگە لە خودای باوکم.
“خودا،” واتە، یەهۆڤا، “بەشی میرات و پەرداخی منە.”
تۆ زەبوری بیست و سێیەم خۆشدەوێت، وانییە؟ ئایا دەزانیت قسەکەری ڕاستەقینە لە زەبوری بیست و سێیەمدا پەروەردگار عیسای مەسیحە؟ تۆ دەڵێیت، «خودا شوانمە.» بەڵام عیسا فەرمووی، «جیهۆڤا شوانمە؛ هیچ کەمیم نابێت.» و عیسا بوو کە فەرمووی، «بەڵێ، گەرچی بە دۆڵی سێبەری مردندا بڕۆم، لە هیچ خراپەیەک ناترسم؛ چونکە تۆ لەگەڵمدایت.» و ئەو چوو بۆ خاچەکە. عیسا بوو کە لەو زەبورەدا فەرمووی، «پەرداخەکەم لێی دەڕژێت.» «جیهۆڤا بەشی میراتەکەم و پەرداخەکەمە.» ئێستا زەبوری بیست و سێیەم پێوەی ببەستەوە. «پەرداخەکەم لێی دەڕژێت.» ئەگەر بتوانیت بڵێیت، «جیهۆڤا بەشی پەرداخەکەمە،» زوو دەتوانیت بڵێیت، «پەرداخەکەم لێی دەڕژێت.» تۆ دەست دەکەیت بە تێگەیشتن لە شتێک لە خۆشەویستی و نیعمەتی سەرسوڕهێنەری خودا، و پەرداخەکەت زوو پڕ دەبێتەوە و لێی دەڕژێت.
تۆ بەشی من ڕادەگریت.
دەزانی کاتێک ئیسرائیل لە میسر هاتنە دەرەوە، خودا بەشی جیاوازی پێدان بۆ میراتەکەیان. بەشی عیسا چی بوو؟ بەشی ملکەچی تەواو بۆ ویستی باوک.
"تۆ بەشی من دەپارێزیت. سنوورەکانم لە شوێنی خۆشدا کەوتوونەتە دەستم؛ بەڵێ، میراتێکی باشم هەیە."
کێ ئەمەی وت؟ ئەو پیاوەی کە پێی دەوترێت پیاوی خەمەکان. ئایا هەرگیز بەم شێوەیە بیرت لێکردووەتەوە؟ کاتێک ئەو چوار ئینجیلە دەخوێنیتەوە، هەرگیز گێڕانەوەی ژیانی پیاوێکی خەمبارت دەست ناکەوێت. ئەو بە سروشتی خۆی پیاوێکی دڵخۆش بوو؛ پیاوێکی شاد بوو بەڵام نە پیاوێکی گەشبین و پێکەنیناوی. دەزانیت هەندێک لە ئێمە یان دەچینە ناو خەمۆکییەوە یان دەچینە لایەکی تر و دەبینە گاڵتەچی و پێکەنیناوی و زۆر گەشبین. بەڵام ئەو پیاوێکی دڵخۆش، پیاوێکی شاد، پیاوێکی ئاشتیخواز بوو، چونکە ئەو پیاوێک بوو کە لە هاوبەشی لەگەڵ باوکدا دەژیا، و هەموو ئەو خەمانەی کە دەبوو پێیاندا تێپەڕێت نەیدەتوانی بە هیچ شێوەیەک دەست لە خۆشەویستی باوکی وەر بدات.
"من ستایشی خوداوەند دەکەم، کە ڕاوێژی پێداوم."
لە پەرتووکی یەشەعیای پێغەمبەردا دەخوێنینەوە: "بەیانیان بە بەیانیان بەخەبەرم دێنێتەوە، گوێم بەخەبەر دێنێتەوە بۆ ئەوەی وەک فێرکراوان گوێ بگرم" (50:4). چی لەوە فێر دەبم؟ فێر دەبم کە خوداوەندە پیرۆزەکەم وەک مرۆڤێک لێرە لەسەر زەوی ڕۆژانە پەرتووکی پیرۆزی خۆی دەخوێندەوە، و هەموو بەیانییەک شتێکی نوێی لێ وەردەگرت. ئەو منداڵێکی ئاسایی بوو و گەنجێکی ئاسایی بوو و پیاوێکی پێگەیشتووی ئاسایی بوو. ئەو ڕۆژانە شتێکی لە خودا وەردەگرت، و بەسەر ئەوانی تردا بڵاوی دەکردەوە. ساڵانێک لەمەوبەر فێربووم کە ئەگەر بمەوێت سوودم بۆ ئەوانی تر هەبێت، دەبێت بە بێدەنگی بچمە بەردەمی و ڕێگەی پێ بدەم چاوەکانم بکاتەوە، ڕێگەی پێ بدەم شتێکم لە نهێنییەکانی خۆی پێ بڵێت، و کاتێک کاتەکەی هات شتێکم دەبێت بۆ ئەوەی بەسەر خەڵکی تردا بڵاوی بکەمەوە. ئەوەیە کە ڕزگارکەرەکەمان کردی. ئەو لە باوکەوە فێربوو. ئەوانە ئەو وشانەن کە باوک پێی دەدات. چ ملکەچییەکی تەواو!
من ستایشی پەروەردگار دەکەم، کە ئامۆژگاریی کردم: ناخیشم لە شەواندا ڕێنماییم دەکات.
بە واتایەکی تر، ناخی من لە شەواندا ڕێنماییم دەکات. پەروەردگاری پیرۆز زۆر شەوی بێخەوی هەبوو لەسەر شاخەکە، بە تەنیا لەگەڵ باوک. ئەو دەیزانی چی لەبەردەمیدا بوو. ئەو تاکە پیاو بوو لە هەموو ئیسرائیلدا کە لە گرنگیی هەموو سیستەمی قوربانی تێدەگەیشت. دەیانتوانی سەیری پەرستگا بکات، دەیانتوانی ئەو قوربانییە لەسەر قوربانگاکە ببینێت، و دەیزانی کە ئەو بەرخی ڕاستەقینەی قوربانییە. دەیانتوانی سەیری بەرخی جەژنی پەسخە بکات و دەیزانی کە ئەو هێمای خۆیەتی. دەیانتوانی وشەکە بخوێنێتەوە و دەیزانی کە هەموو وشەکە پەیوەندی بەوەوە هەیە. تەنها بیر بکەرەوە چۆن بوو بۆ عیسا کە بیر لە ئیشایا ٥٣:٠ بکاتەوە، "ئەو بریندار کرا لە پێناوی سەرپێچییەکانماندا،" و بیزانی کە هەمووی بۆ ئەو بوو.
بەڵام ئێستا کامڵی گوێڕایەڵییەکەی ببینە.
من پەروەردگارم هەمیشە لەپێش خۆم داناوە.
باشترین شت کە بتوانم دوای نیو سەدە خزمەتکردن بیڵێم ئەوەیە: "من یەزدانم هەندێک جار لە پێش خۆم داناوە." خۆزگە زیاترم بکردایە. بەڵام بۆ ئەوەی بتوانین ئەوە بڵێین کە ئەو وتی، "من یەزدانم هەمیشە لە پێش خۆم داناوە،" من هەرگیز هیچ پاڵنەرێکی دیکەم نەبووە جگە لە ڕازیکردنی ئەو، هەرگیز هیچ بیرێکی دیکەم نەبووە جگە لە ڕێزگرتن لێی، ئێمە ناتوانین ئەوە بڵێین. بەڵام لێرەدا یەکێک هەبوو کە دڵی بێگەرد بوو. ئەو کەسەی کە دەتوانێت بڵێت، "من یەزدانم هەمیشە لە پێش خۆم داناوە،" دەتوانێت بە متمانەیەکی تەواوەوە بڵێت، "چونکە ئەو لە دەستە ڕاستمدایە، من ناجوڵێم." خودا لە دەستە ڕاستی ئەودا بوو پێش هیرۆد، پێش قەیافا، و تەنانەت کاتێک ڕووی خودا لێی شاردراوەتەوە لە گۆلگۆسا، هێشتا خودا هەمیشە لە دەستە ڕاستی ئەودا بوو.
ئێستا سەرنج بدە چۆن دەتوانێت سەیری خاچەکە بکات. ئەو هەموو ئازار و ناڕەحەتییەکانی خاچەکە دەزانێت، بەڵام بە متمانەیەکی تەواوەوە دەچێتە سەر ئەو خاچە، چونکە دەزانێت کە بە سەرکەوتنەوە تێدەپەڕێت.
بۆیە دڵم شادە، و شکۆم شادمانە.
ئەو باس لە زمانی خۆی دەکات. ئێستا یاقوب زمان بە خراپەیەکی کوشندە ناودەبات. داود زمانی خۆی بە شکۆمەندییەک ناودەبات. زمان شکۆمەندییە کاتێک بۆ پیرۆزکردنی پەروەردگار بەکاردێت.
"گۆشتی منیش بە هیوا ئارام دەگرێت."
من بە دڵنیاییەکی تەواوەوە دەچمە ناو ئەو گۆڕە، دەزانم کە تۆ زیندووم دەکەیتەوە.
“چونکە تۆ گیانم لە دۆزەخدا جێناهێڵیت.”
وشەی وەرگێڕدراوی "دۆزەخ" واتای هادیسە. ئەو شوێنەیە بۆ ڕۆحە بێ جەستەکان لە نێوان مردن و هەستانەوەدا، واتە، جیهانی نەبینراو. بەڵام ئەو دەفەرموێت، "ڕۆحی منت لە هادیسدا بەجێناهێڵیت، وە ڕێگە نادەیت پیرۆزەکەت گەندەڵی ببینێت." "ڕۆحی من،" واتە مرۆڤی ناوەوە. جەستەکەی ڕێگەی پێنادرێت گەندەڵ بێت. ئەو دەیزانی کە باوکی لە مردووان هەڵی دەسێنێتەوە.
"نە تۆ ڕێگە دەدەیت پیرۆزەکەت گەندەڵی ببینێت."
ئەمە ناتوانێت ئاماژە بێت بۆ داود، هەرچەندە داود نووسیویەتی. داود زیندوو نەکراوەتەوە؛ جەستەی تێکچووە. بەڵام کوڕە گەورەکەی داودی مەزن، پەروەردگارمان عیسا، هەرگیز تێکچوونی نەبینی. و بەم شێوەیە، بە چاوەڕوانی زیندووبوونەوە، فەرمووی، "تۆ ڕێگای ژیانم نیشان دەدەیت،" واتە، ژیانی زیندووبوونەوە:
لە حزووری تۆدا پڕی شادمانییە.
ئەو چاوەڕێی بەرزبوونەوە شکۆدارەکەیە کاتێک جارێکی تر جێگەی خۆی دەگرێتەوە لە دەستی ڕاستی خودا لە ئاسمان.
لە دەستی ڕاستی تۆدا خۆشییەکان هەن بۆ هەتاهەتایە.
ئەو چێژانە خودا دەژی بۆ ئەوەی لەگەڵ ئەوانەی متمانەی پێی دەکەن هاوبەشیان بکات. چ جیاوازییەک هەیە لە نێوان چێژەکانی گوناهـ و چێژەکانی هەتاهەتایی!
لە دەستی ڕاستی [خودا] خۆشی بۆ هەتاهەتایە هەن.