بەشی ٥ گلێشەیەکی حەوت مۆرکراو لە دەستی خودا دەناسێنێت، کە لێکدەدرێتەوە وەک بەڵگەنامەی خاوەندارێتی جیهان، کە میراتگرێکی شایستەی بۆ دەگەڕێت. هیچ دروستکراوێک بە شایستە نادۆزرێتەوە بۆ کردنەوەی گلێشەکە، وای لێدەکات یۆحەننا بگریێت. بەڵام، عیسای مەسیح، وێناکراو وەک هەردووکیان بەرخی قوربانیکراو و شێری سەرکەوتووی یەهودا، بە شایستە ڕادەگەیەنرێت بۆ شکاندنی مۆرەکان و گێڕانەوەی جیهان.
تەفسیرەکانی کتێبی پیرۆز وهحی 5 تێبینییەکانی ئایرۆنساید لەسەر کتێبە هەڵبژێردراوەکان تێبینییەکانی ئایرۆنساید
لە پەرتووکی بینین ٥:٠ هێشتا سەرقاڵی هەمان بینینین وەک لە بەشی ٤. لەوێ خوداوەند یەسووعی مەسیحمان بینی کە وەک دروستکەر پەرستراوە. لێرە شکۆیەکی بەرزتر هی ئەوە- وەک ڕزگارکەر پەرستراوە.
“مەزن بوو جیهانێک لە هیچەوە بهێنیتە بوون؛ مەزنتر بوو کڕینەوە.”
یەکەم شت کە سەرنجمان ڕادەکێشێت ئەوەیە کە دەربارەی کتێبی حەوت مۆرکراو لە دەستی ڕاستی ئەوەی لەسەر تەختەکە دانیشتووە وتراوە. ئێمە پێشتر لە بەشی ٤دا بینیومانە کە کوڕ لەسەر ئەو تەختەیە؛ بەڵام نابێت لەبیرمان بچێتەوە کە بە هەمان شێوە تەختی خودای باوکە. و لێرەدا ئێمە لە دەستی ڕاستی باوکدا کتێبێکمان هەیە کە لە ناوەوە و لە پشتەوە نووسراوە و بە حەوت مۆر مۆرکراوە. کاتێک دەربارەی کتێبێک دەخوێنینەوە نابێت بیر لە قەبارەیەک بکەینەوە کە پێی ئاشناین بەڵکو بیر لە گۆپاڵێکی پێست بکەینەوە. کتێبە کۆنەکانی ئیسرائیل بە گشتی گۆپاڵەکانی پێستی مەڕ بوون. کاتێک پێمان دەوترێت کە ئەم کتێبە بە حەوت مۆر مۆرکراوە، دەبێت تێبگەین کە کتێبەکە تا خاڵێکی دیاریکراو پێچرابووەوە، و لەوێ مۆرێک لەسەر لێوارەکەی دانرابوو بۆ ئەوەی نەکرێتەوە تا ئەو مۆرە نەشکێنرێت. کەمێک زیاتر پێچرایەوە و مۆرێکی تر دانرا، و بەم شێوەیە تا شەش مۆر لەسەر لێواری کتێبەکە هەبوون و یەک مۆر تەواوی گۆپاڵەکەی دادەخست. کاتێک یەکەم مۆر کرایەوە بەشێکی دیاریکراوی کتێبەکە بۆ بینین ئاشکرا کرا و بە هەمان شێوە لەگەڵ هەر یەکێکی دواتر. کاتێک حەوتەمین شکێنرا ئەوا تەواوی کتێبەکە هەڵدەدرایەوە.
ئەم پەرتووکە مۆرکراوە چییە؟ من دیسانەوە پرەنسیپێکتان بیردەخەمەوە کە دەمەوێت لە درێژایی خوێندنەکەماندا لەبەرچاوتان بێت. لە خوێندنی پەرتووکی وهحیدا، هەرگیز پێویست ناکات پشت بە خەیاڵی خۆمان ببەستین سەبارەت بەوەی هێمایەکی دیاریکراو چی دەگەیەنێت. هەموو هێمایەک لە شوێنێکی تر لە کتێبی پیرۆزدا ڕوون کراوەتەوە، یان ئاماژەی پێکراوە. بۆ تێگەیشتن لەم پەرتووکە حەوت مۆرکراوە، ڕوو لە پەرتووکی یەرمیا دەکەین. پێغەمبەر یەرمیا لە سەردەمێکدا ژیاوە کە تەنها پێش ڕووخانی ئۆرشەلیم بوو لەژێر دەستی نەبووخەدنەسەر. ئەو بە گەلی ئیسرائیلی دەوت کە دەبرێنە بابل وەک دیل. بۆ ماوەی حەفتا ساڵ لە دیلیدا دەبوون. لە کۆتایی ئەو کاتەدا، ئەوان دەگەڕێنرانەوە و شوێنە وێرانبووەکان دووبارە ئاوەدان دەکەنەوە (یەرمیا ٢٩:١٠). حەنەمئیل، ئامۆزای یەرمیا، پارچە زەوییەکی هەبوو و باش دەیزانی کە زۆر زوو بە تەواوی بێ بەها دەبێت. ئەو پەرۆش بوو کە لێی ڕزگاری بێت و ئەوەی دەیتوانی لێی بەدەست بهێنێت. ئەو بڕیاری دا هەوڵ بدات بیدات بە ئامۆزا پێغەمبەرەکەی کە لەو کاتەدا لە زینداندا بوو لە پێناوی ڕاستیدا. خودا بە یەرمیای فەرموو کە کێڵگەکە بکڕێت. فەرمانی پێکرا کە قبوڵی بکات وەک ئەوەی بەڕاستی شایەنی هەبوون بێت، چونکە کاتێک دەهات کە شایەنی هەبوون دەبوو؛ چونکە وەک چۆن گەلی خودا بە دڵنیاییەوە دەچوونە بابل، بە هەمان شێوە بە دڵنیاییەوە دەگەڕانەوە. ئەو زەوییە لەو ڕۆژەدا زۆر زیاتر بەها دەبوو، و ئەو لە خێزانەکەیدا دەبوو.
کەواتە لە یەرمیا ٣٢:٨ دا پێمان وتراوە کە حەنەمئیل هات و داوای لە یەرمیا کرد کێڵگەکە بکڕێت. یەرمیا ڕازی بوو. بەڵگەنامەی خاوەندارێتییەکە نووسرایەوە و مۆر کرا و شاردرایەوە. زەوییەکە لەلایەن یەرمیاوە کڕدرا، بەڵام ئەو نەیدەچووە ژێر خاوەندارێتییەکەیەوە چونکە ئەویش دەبوو دەربکرێت -ڕەت بکرێتەوە و بخرێتە لاوە. ڕۆژێک کاتێک گەڕانەوەکە ڕووی دەدا، ئەو تۆمارە مۆرکراوە بەهایەکی زۆری دەبوو. ئەو دایە سکرتێرەکەی بۆ ئەوەی بیشارێتەوە، بە مەبەستی ئەوەی میراتگرانی بزانن بەڵگەنامەکە لە کوێیە کە مافی خاوەندارێتی زەوییەکەیان پێدەبەخشێت. کتێبە مۆرکراوەکە بەڵگەنامەی خاوەندارێتی بوو بۆ میراتی یەرمیا. کاتێک گەلی ئیسرائیل لە بابل گەڕانەوە، پیاوێک دەبوو کە بتوانێت بچێتە دادگا و بڵێت،
"ئەم بەڵگەنامەیە هی منە. من میراتگری یەرمیام. من مافی ئەوەم هەیە مۆرەکان بشکێنم و موڵکەکە وەرگرم." بەو نموونەیەی پەیمانی کۆن لەبەردەمماندا، هیچ کێشەیەکمان نییە لە تێگەیشتن لەوەی کتێبی حەوت مۆرکراو لە بینیندا چی دەگەیەنێت. ئەو کتێبەی یۆحەننا بینی لە دەستی ئەوەی لەسەر تەختەکە دانیشتبوو، بەڵگەنامەی خاوەندارێتی ئەم جیهانەیە. کاتێک خودا فەرمووی، "کێ شایستەیە کتێبەکە بکاتەوە و مۆرەکانی لێ بکاتەوە؟" (5:2) تەنها ڕێگەیەکی تر بوو بۆ گوتن، کێ میراتگری ڕاستەقینەیە؟ کێ دەتوانێت بڵێت، "من مافی ئەوەم هەیە ئەو مۆرانە بشکێنم، مافی ئەوەم هەیە داوای ئەو جیهانە بکەم، هی منە؟" کێ شایستەیە خاوەندارێتی ئەو جیهانە بکات و بیخاتە ژێر دەسەڵاتی خۆیەوە؟
ئادەم، تۆ چی؟ ئایا ئەو جیهانە پێت نەدرا؟ کاتێک خودا تۆی دروست کرد و تۆی لە باخچەی عەدەن دانا، ئایا نەیوت کە هەموو ئەمانە هی تۆن؟ بۆچی نایەیتە پێشەوە و ئەم بەڵگەنامەی خاوەندارێتییە وەرنەگریت و داوای موڵکەکەت نەکەیت؟ ئادەم دەڵێت،
من میراتەکەم لەبەر گوناه لەدەست دا. هی من بوو، بەڵام بە گوناه لەدەستم دا. شەیتان لێی بێبەشی کردم، و چیتر هیچ مافێکم بەسەریدا نییە. ئایا هیچ فریشتەیەک هەیە بتوانێت هەنگاو بنێتە پێشەوە و کتێبەکە بگرێت؟ نەخێر، هیچ فریشتەیەک لەناو هەموو ڕیزە ڕێکەکانی سوپای بەهەشتدا ناتوانێت بڵێت، "من مافی ئەو جیهانەم هەیە." هیچ پیاوێک لە هەموو گەردوونی خودادا ناتوانێت بڵێت، "هی منە."
یۆحەننا گوتی،
"من زۆر گریام، چونکە هیچ پیاوێک شایستە نەدۆزرایەوە." بەڵام کاتێک ئەو دەگریا، یەکێک لە پیرەکان وتی، "مەگری: سەیری بکە، شێری هۆزی یەکێتی... سەرکەوتوو بوو لە کردنەوەی کتێبەکە، و کردنەوەی حەوت مۆرەکەی (5:5)." و یۆحەننا بەدوای شێری هۆزی یەکێتی گەڕا، پاشای گەورە و نەڕێنەری ئاژەڵان، ئامادە بۆ بازدان بەسەر نێچیرەکەدا؛ بەڵام بەرخێکی بینی. بۆچی، بەرخەکە شێرەکەیە! بەرخی خودا شێری هۆزی یەکێتییە. ئەو بەرخەی کە بێتاوانی، نەرمی، میهرەبانی، و قوربانیدان نیشان دەدات، ئەو کەسەیە کە دەبێت وەک داگیرکەرێکی بەهێز بڕواتە پێشەوە. ئەو ئەم جیهانە وەک هی خۆی ڕادەگەیەنێت و هەموو دوژمنەکانی لەبەردەم ڕووی خۆی دوور دەخاتەوە. من وەرگێڕانەکەی وێیمۆسم لێرەدا بەدڵە. ئەو دەڵێت، "لە ناوەڕاستی تەختەکەدا بەرخێکم بینی کە وادیار بوو وەک قوربانی پێشکەش کرابێت،" -بەرخەکە لەوپەڕی شکۆمەندی خودادا کە بە درێژایی هەموو هەتاهەتایە نیشانەکانی مردنی لەسەر جەستەی شکۆدارکراوی دەبێت! ڕاستە کە هەندێک جار گۆرانی دەڵێین،
من دەیناسمەوە، من دەیناسمەوە، وەک ڕزگارکراو لە لای ئەوی ڕادەوەستم؛ من دەیناسمەوە، من دەیناسمەوە، بە نیشانەی بزمارەکان لە دەستی ئەوی.
کاتێک لە گۆڕەکە هاتە دەرەوە، شوێنی بزمارەکان لەسەری بوو. کاتێک یۆحەننا چەندین ساڵ دواتر لە بینینێکدا لە شکۆمەندیدا بینی، بەرخێکی بینی کە وەک ئەوە وابوو جارێک کرابێتە قوربانی. کاتێک دەگەینەوە ماڵەوە بۆ بەهەشت، هەرگیز هەڵە لە ناسینەوەیدا ناکەین. هەرگیز نابینرێین کە جبرائیل بپەرستین لە جیاتی مەسیح. تەنانەت هەڵە ناکەین و ناردراوێکی خۆشەویست وەک یۆحەننا بە گەورەی خۆی نازانین. تەنها چاومان لەسەر بەرخەکە دەبێت کە لەسەر جەستەی بۆ هەتاهەتایە ئەو نیشانانە دەبن کە باس لە ڕزگاربوونمان دەکەن. ئاه، چ دیمەنێک دەبێت بۆ گەلی خۆشەویستی خودا – کاتێک سەیری ڕوخساری دەکەین، هەست بە دەستلێدانە نەرمەکەی دەکەین، شوێنی بزمارەکان لە دەست و پێیەکانی دەبینین، و ئەو نیشانەیەی کە ڕمە ڕۆمانییەکە لە لایدا جێیهێشتووە دەبینین!
پێغەمبەر حەباقوق وەسفی کردووە کە خاوەنی
“تیشکی گەش لە لایەکەیەوە دەهاتنە دەرەوە، و لەوێدا شاردنەوەی هێزی ئەو بوو” (حەباقوق 3:4، وەرگێڕانی وشەبەوشە). لەوێ، لەو شوێنەی کە ڕمە دڵڕەقەکە لێی درا، شاردنەوەی هێزی ئەوە.
ئۆه، بەرخەکە، بەرخە خوێناویەکە، بەرخی گۆلگۆتا؛ ئەو بەرخەی کە سەربڕدرا، کە دووبارە زیندوو بۆوە، بۆ ئەوەی تکا بۆ من بکات.
ئایا تۆ ئەم بەرخی خودا پیرۆزە دەناسیت؟ ئایا ئاشنای ئەویت؟ ئایا ئەو ڕزگارکەری خۆتە؟ ئایا خۆت خستووەتە سەر بەزەییەکانی ئەو؟
دەڵێت کە بەرخەکە لە ناوەڕاستی تەختەکەدا حەوت قۆچی هەبوو. قۆچەکان هێز نیشان دەدەن. لە پەیمانی کۆندا دەخوێنینەوە دەربارەی "گا بەهێزەکانی باشان،" کە سەری گەورە و ملی ئەستوور و قۆچی بەهێزیان هەبوو. ئیسرائیل بەم شێوەیە ڕاهاتبوو بیرۆکەی هێز بە قۆچەکانەوە ببەستێتەوە. بەڵام ئەوە گایەکی بەهێز نییە کە دەبینرێت، بەڵکو بەرخێکە و شێوەی بچووککراوەی وشەکە، "بەرخۆڵەیەک،" بە حەوت قۆچەوە! هەروەک چۆن قۆچەکان باس لە هێز دەکەن، حەوت باس لە تەواوی دەکات. هێزی تەواو هی بەرخی خودایە. و پێمان دەوترێت ئەو حەوت چاوی هەبوو، کە بە واتای ئەوە لێکدەدرێتەوە
"حەوت ڕۆحەکەی خودا نێردراون بۆ هەموو زەوی" (٥:٦). ئێمە ئەم دەستەواژەیەمان بەستووەتەوە بە ئیشایا ١١:١-٢. ڕۆحی پیرۆز ڕۆحی مەسیحە. "لەو هەموو پڕیی خودایی بە جەستە نیشتەجێیە" (کۆلۆسییەکان ٢:٩). هەموو نیعمەتە ڕۆحییەکان هی ئەون. ئەو بە ڕۆنی شادی دەستنیشان کراوە و هەر ئەویشە ڕۆحی پیرۆز دەداتە ئێمە.
ئەو هات و کتێبەکەی لە دەستی ڕاستی ئەوەی لەسەر تەختەکە دانیشتبوو وەرگرت. چ مافێکی هەبوو بۆ ئەوەی بەو شێوەیە بجووڵێتەوە؟ چونکە ئەو چوو بۆ خاچەکە بە نیعمەتێکی بێسنوور بۆ ئەوەی قەرزە گەورەکەی گوناه بداتەوە، بەم شێوەیە ئەم میراتە لەدەستچووە بکڕێتەوە و لە دەسەڵاتی شەیتان ڕزگاری بکات. بەرخەکە مافی خاوەندارێتی کتێبەکەی هەیە! بەرخەکە دەتوانێت داوای سەنەدی خاوەندارێتی ئەم جیهانە بکات چونکە کاتێک لەسەر خاچی گۆلگۆتە مرد، هەموو جیهانی کڕی بۆ ئەوەی هی خۆی بێت. شکۆمەندی خودا لەناو ئەم جیهانەدا نمایش دەکرێت لەسەرانسەری هەزار ساڵی سەرسوڕهێنەردا. هی ئەو بوو چونکە ئەو دروستی کرد. ئەو دایە مرۆڤ، بەڵام مرۆڤ بەهۆی گوناهەوە لەدەستی دا. خوداوەند یەسووعی مەسیح هەمووی کڕییەوە کاتێک لەسەر داری گۆلگۆتە هەڵواسرا؛ بەڵام نزیکەی دوو هەزار ساڵە بە پشوودرێژییەوە لەوێ لە شکۆمەندیدا چاوەڕێ دەکات تا کاتی دیاریکراو بۆ داواکردنی میراتەکەی. کەواتە کتێبی سەنەدە خاوەندارێتییەکان مۆر کراوە. لەو ماوەیەدا، مرۆڤەکان تا ڕادەیەکی زۆر بە ئارەزووی خۆیان ژیاون لێرە. شەیتان کارەکانی بە دڵی خۆی بەڕێوە بردووە، بەڵام لە ماوەیەکی کەمدا مەسیح دێتەوە. ئەو هەموو شتێک ڕاست دەکاتەوە، بەڵام دەبێت بە حوکمدانەوە بجووڵێتەوە بۆ ئەوەی ئەوە بکات. چونکە هەمان ئەو جیهانەی کە خوداوەند یەسووع تێیدا مرد، دەبێتە ئەو گۆڕەپانەی کە شکۆمەندی خودا تێیدا نمایش دەکرێت. ئەمە نەک تەنها لە هەزار ساڵەکەدا ڕاست دەبێت، بەڵکو دواتریش لە زەوییە نوێیەکەدا و هەروەها لە ئاسمانی نوێدا.
کاتێک بەرخەکە کتێبەکە وەردەگرێت، چوار گیاندارەکە و بیست و چوار پیرەکە لەبەردەمی دەکەون. هەریەکەیان قیسارە و کاسەی زێڕینیان پێیە پڕ لە بخوور، کە نوێژەکانی پیرۆزەکانن. من زۆر هەست ناسکم بەرامبەر قیسارە. خۆشم دەوێت. کاتێک گوێم لە قیسارە دەبێت کە لێدەدرێت، هەمیشە بیر دەکەمەوە کە ئەو ئامێرەیە کە من لە بەهەشت لێی دەدەم. بێگومان، ئەوە هێمایەکە، بەڵام هێمایەکی زۆر جوانە.
"و گۆرانییەکی نوێیان وت، دەیانگوت: تۆ شایستەی کتێبەکە وەرگریت و مۆرەکانی بکەیتەوە، چونکە تۆ سەربڕدرای، و بە خوێنی خۆت ئێمەت بۆ خودا کڕییەوە لە هەموو خێڵێک و زمانێک و گەلێک و نەتەوەیەک؛ و کردووتین بە پاشا و کاهین بۆ خودای خۆمان: و ئێمە لەسەر زەوی فەرمانڕەوایی دەکەین" (٩-١٠). ئەوان گۆرانی دەڵێن، نەک تەنها بۆ خۆیان بەڵکو بۆ هەموو ڕزگاربووان؛ بۆیە زیندووەکان، سیفەتە خوداییەکان، ئەوانیش بەشداری تێدا دەکەن. و سەرنجی ئەو قەرەباڵغییە گەورەیە بدە کە وشەکانی گۆرانییەکە ئاماژەی پێدەکەن. خەڵکێکی زۆر زیاتر لە بەهەشت دەبن وەک لەوانەی کە لە دۆزەخدا ون دەبن! هەموو ئەو منداڵانەی کە لە تەمەنی کۆرپەییدا مردوون لەوێ دەبن. چ قەرەباڵغییەک ئەو ماڵە پڕ دەکاتەوە و چەند سەرسوڕهێنەر دەبێت ئەو هاوڕێیەتییە! ئێمە کۆمەڵگای هەموو پاک و پیرۆزەکانمان دەبێت، کە بە خوێنی عیسا پاک کراونەتەوە. بەڵام بە وریاییەوە سەرنج بدە بزانە ئەوان لەوێ چی دەڵێن. ئەوان ڕزگاربوونی خۆیان بە تەواوی دەگەڕێننەوە بۆ بەرخەکە و کارەکەی. ئەوانە پیرۆزەکانی خودان. فریشتەکانیش هەن بەڵام بازنەی ناوەوە لە گوناهبارانێک پێکهاتووە کە ڕزگار کراون. ئەوە دەبێتە شکۆمەندیی بەهەشت.
زۆرجار گوێت لە گۆرانی وتنەکانی فریشتەکان دەبێت. بەڵام جێگەی سەرنجە کە کاتێک دەچیتە کتێبی پیرۆز (وەرگێڕانی کینگ جەیمس) تەنها یەک شوێن هەیە کە تێیدا دەربارەی گۆرانی وتنەکانی فریشتەکان دەخوێنیتەوە؛ ئەویش لە ئەیوب 38:0 دایە. ئەستێرەکانی بەیانی لەوێ فریشتەن، و ئەوان پێکەوە گۆرانییان دەوت کاتێک ئەم جیهانە بە جوانییە بێگەردەکەیەوە لە دەستی خوداوە سەری هەڵدا. بەڵام ئەو گۆرانییە کۆنە بێدەنگ کرا. گوناه هاتە ناوەوە و ئەو دروستکراوە جوانەی شێواند، و لەو کاتەوەی گوناه هاتە ناوەوە، جارێکی تر نەمانخوێندەوە کە فریشتەکان گۆرانییان وتبێت. لە کاتی لەدایکبوونی خوداوەند یەسووعماندا، کۆمەڵێکی زۆر لە سوپای ئاسمانی ستایشی خودایان کرد و گوتیان،
«شکۆمەندی بۆ خودا لە بەرزاییدا» (لوقا ٢:١٤)؛ بەڵام ئێمە نایخوێنینەوە کە گۆرانییان وت. ڕزگارکراوەکان گۆرانی دەڵێن، و ئەوان گۆرانییەکی نوێ دەڵێن – گۆرانی ڕزگاربوون. ئایا تۆ دەتوانیت ئەو گۆرانییە بڵێیت؟
پاشان دەخوێنینەوە دەربارەی سوپای فریشتەکان کە دەوری تەختەکە دەدەن. تۆ وا بیر دەکەیتەوە کە خودا بەبێ ئێمە بەسی بوو. جۆن بانیان گوتی،
“ئۆه، ئەم بەرخی خودایە! ئەو هەموو بەهەشتێکی بۆ خۆی هەبوو، هەزاران فریشتە بۆ ئەوەی ویستی ئەوی جێبەجێ بکەن، بەڵام ئەمە نەی دەتوانی تێری بکات. دەبێت گوناهبارانی هەبێت بۆ ئەوەی لەگەڵی بەشی بکات!” ئەگەر تۆ هەرگیز لەوێ گۆرانی بڵێیت، دەبێت لێرە دەست پێ بکەیت. دەتوانی بڵێیت، "تۆ سەربڕایت، و منت کڕییەوە... بە خوێنی خۆت"؟
فریشتەکان لە بازنەیەکی دەرەوەدا دەوەستن. بە واتایەکی تر، فریشتەکان دوور دەوەستن و سەیری دەکەن و دەڵێن،
"بەرخەکە شایستەی هەموو ئەو ڕێزەیە کە وەری دەگرێت." پاشان کۆمەڵێکی سێیەم، بازنەیەکی سێیەم هەیە، کە هەموو دروستکراوەکان دەگرێتەوە. یۆحەننا بەناو گەردووندا دەڕوانێت، و هەموو بوونەوەرێک دەبینێت کە ستایشی بەرخەکە دەکات. ڕۆژێک دێت کە هەموو عەقڵە دروستکراوەکان بەشداری دەکەن لە گوتندا، "شکۆ بۆ بەرخەکە."
له بینین 6:0 دهخوێنینهوه که بهرخهکه، دوای ئهوهی پهرتووکهکهی وهرگرت، دهستی کرد به کردنهوهی مۆرهکان. لێرهدا دهمهوێت بۆ ساتێک له کاتی ڕوونكردنهوهکهدا بوهستم. زۆرێک پرسیاریان کردووه ئایا ڕهنگه تهنگانهی گهورهکه دهستی پێکردبێت. وهڵامی من ئهمهیه:
هیچ سەردەمێکی تەنگانە نابێت وەک ئەوەی لە پەرتووکی بینیندا وێناکراوە، تاوەکو بەرخەکە مۆرەکانی پەرتووکە حەوت مۆرکراوەکە ناشکێنێت. بەڵام بەرخەکە یەکەم مۆری ئەم پەرتووکە ناشکێنێت تاوەکو ڕزگارکراوان لە بەهەشتدا بە تاجەوە نەبینرێن؛ و هیچ ڕزگارکراوێک تاجی خۆی وەرناگرێت تاوەکو لە کاتی هاتنی خوداوەند عیسای مەسیح بۆ هەوا و دامەزراندنی کورسیی دادوەریدا بەرز نەکرێتەوە. هەموو تاجەکان لە کورسیی دادوەریی مەسیحدا دەبەخشرێن، پێش ئەوەی بەرخەکە پەرتووکەکە وەربگرێت و پێش ئەوەی مۆرەکان بشکێنرێن.
لە کاتی جەنگی جیهانی یەکەمدا خانمێک پێی وتم،
«بەڵام، برای خۆشەویست، چ تەنگانەیەک دەتوانێت خراپتر بێت؟» باشە، بێگومان بارودۆخەکە زۆر ترسناک بوو، بەڵام هەرگیز پێشتر جەنگێک نەبووە کە ڕێکخراوەکان کە بانگەشەی ئەوە دەکەن بۆ ڕاستودروستی دەوەستن، هێندە بۆ سەربازان و خزم و کەسە لێقەوماوەکان بکەن، وەک لەو ململانێ سامناکەدا. بۆ نموونە، خاچی سوور لەبەرچاو بگرە. ڕۆحی قوربانیدان بوو کە وای لە خەڵک کرد ئەو کۆمەڵەیە دابمەزرێنن، و زۆرێک لە دامەزرێنەرانی تەرخانکرابوون بۆ مەسیح؛ لە هەر شوێنێک خاچی سوور دەبینرا، بیرهێنەرەوەی خاچی مەسیح بوو. لە تەنگانە گەورەکەدا خاچی سوور بوونی نابێت. خاچی مەسیح ئەوکاتە ئەوەندە ڕقی لێدەبێتەوە کە هەرگیز لە هیچ شوێنێک نابینرێت. پاشان سەیری وای.ئێم.سی.ئەی. بکە. من هەموو شتێک دەربارەی ڕەخنەکان دەزانم، و خۆشم ناچار بووم ڕاشکاوانە قسە بکەم، بەڵام بزووتنەوەی وای.ئێم.سی.ئەی. لەلایەن پیاوێکی خوداوە دەستیپێکرا، و ئامانجی سەرەتایی ئەوە بوو پیاوان بهێنێتە لای مەسیح. زۆربەی کارەکانی ئەم دواییانەیان بەڕاستی شایستەی ڕەخنەی ڕاستەقینەیە؛ شەرمەزارییە کە زیادیکردووە و لایداوە لە ئامانجی سەرەتایی خۆی، بەڵام دەتوانین سوپاسی خودا بکەین بۆ دابەشکردنی پەیمانی نوێ و ئەو ئارامییەی کە بۆ ملیۆنان پیاوی هێناوە. کاری سوپای ڕزگاری وەربگرە: من گوێم لە دەیان کەس بووە شایەتی بدەن دەربارەی سوپای ڕزگاری کە مزگێنی خودا لە سەنگەرەکاندا ڕادەگەیەنن. ئێستا بیر لە جەنگێکی گەورەتر لەمە بکەرەوە (و ئەوە لە داهاتوودایە)، جەنگێک کە تێیدا نە سوپای ڕزگاری، نە وای.ئێم.سی.ئەی.، نە خاچی سوور، نە کۆمەڵەکانی کتێبی پیرۆز، نە کارکەرانی مەسیحی - بە هیچ شێوەیەک هیچ خزمەتێکی ڕۆحی لە هیچ جۆرێکدا نابێت بۆ سووککردنی ئەو بارودۆخە سامناکەی کە ئەوکاتە باڵادەست دەبێت. بیرۆکەکە بە شێوەیەکی وەسفنەکراو ترسناکە، بەڵام جەنگێکی لەو شێوەیە لەم کتێبی وهحییهدا پێشبینیکراوە.