بەشەکە ڕوونیدەکاتەوە کە ڕەواییدان بە باوەڕ دەبێتە هۆی ئاشتییەکی جێگیر لەگەڵ خودا و پێگەیەکی نەگۆڕ لە نیعمەتدا، کە دەستڕاگەیشتنێکی هۆشیارانە بەو بە باوەڕداران دەبەخشێت. ئەمەش دەبێتە هۆی دڵخۆشی لە ئومێدی دڵنیای شکۆمەندی خودا. جگە لەوەش، ناخۆشییەکان وەک پڕۆسەیەکی خودایی دەخرێنەڕوو کە ئارامگری، ئەزموون، و ئومێدێکی بەهێزکراو گەشە پێدەدات.
لە یازدە ئایەتی یەکەمی بەشی ٥دا پوختەکردنەوەیەکی سەرسوڕهێنەرمان هەیە، کە ئەم قۆناغەی بابەتەکە کۆتایی پێدێنێت. "کەواتە،" واتە، بە لەبەرچاوگرتنی هەموو ئەوەی کە بەو شێوەیە بە ڕوونی دامەزراوە، "بە بڕوا ڕاستکراوینەتەوە، ئاشتی لەگەڵ خودامان هەیە لە ڕێگەی گەورەمان عیسای مەسیحەوە." هەندێک کەس وا وەریدەگێڕن، "با ئاشتی هەبێت." بەڵام ئەمە لاوازکردنی هێزی تەواوی بەڵگەکەیە. ئاشتی، وەک لێرە بەکارهاتووە، حاڵەتێکی مێشک یان دڵ نییە. ئەوە بارودۆخێکی باوە لە نێوان دوو کەسدا کە جارێک نامۆ بوون. گوناە پەیوەندییەکانی دروستکەر و دروستکراوی تێکدابوو. کەلێنێک دروست ببوو کە مرۆڤ نەیدەتوانی چاکی بکاتەوە. بەڵام ئاشتی بە خوێنی خاچی مەسیح دروستکراوە. ئیتر هیچ بەربەستێک نییە. ئاشتی لەگەڵ خودا ئێستا ئەو حاڵەتە هەمیشەییەیە کە هەموو باوەڕدارێک دەچێتە ناوی. پرسی گوناە یەکلایی کراوەتەوە. ئەگەر دوو نەتەوە لە جەنگدا بن، ئاشتی نییە. ئەگەر ئاشتی دروستکرا، جەنگ نییە. "ئاشتی نییە، خودای من دەفەرموێت، بۆ بەدکاران." "بەڵام مەسیح ئاشتی دروستکردووە،" بەڵێ، "ئەو ئاشتیی ئێمەیە." ئێمە باوەڕمان پێیەتی، و ئاشتی لەگەڵ خودامان هەیە.
ڕەنگە بڵێین، "با چێژ لە ئاشتی لەگەڵ خودا وەرگرین." بەڵام، "با ئاشتی لەگەڵ خودا هەبێت،" لە ڕواڵەتدا بێمانایە. ئێمە ئاشتییەکەمان هەیە. شتێکی یەکلاییکراوەیە. ئەو دروستی کردووە، نەک ئێمە.
“ئاشتییەکی نەبڕاوەیە، وەک ناوی یەهۆڤا دڵنیایە؛ وەک تەختی پتەوی ئەو جێگیرە، بۆ هەتاهەتایە هەر وایە. >“خۆشەویستیم هەندێک جار کەم دەبێتەوە، خۆشیم هێشتا بەرز و نزم دەبێتەوە، بەڵام ئاشتی لەگەڵ ئەودا هەر وەک خۆیەتی، یەهۆڤا هیچ گۆڕانکارییەک ناناسێت. >“من دەگۆڕێم؛ ئەو ناگۆڕێت، مەسیحەکەم هەرگیز نامرێت؛ ئەم دۆستایەتییە بە خوێن مۆرکراوە ناگۆڕێت، ڕاستییەکەی ئەو، نەک هی من، پەیوەندییەکەیە.”
"ئاشتیی خودا" شتێکی دیکەیە، وەک لە فلیپی 4:6-7دا هاتووە. ئەوە شتێکی ئەزموونییە. ئەوە بەشی هەمیشەیی هەموو ئەوانەیە کە فێردەبن هەموو خەمێک بخەنە سەر ئەو کە هەڵگری گەورەی بارە.
بۆ بینینی ئەم جیاوازییە و بۆ ئەوەی بەڕاستی بە باوەڕەوە لێی تێبگەیت، گرنگییەکی سەرەکی هەیە. هەتا ڕۆح تێناگات کە ئەو ئاشتییەی بە خوێنی خاچەکەی دروستکراوە هەتاهەتایی و بێ شڵەژانە، هەرچەندە ئەزموونی کەسێک لەوانەیە زۆر جیاواز بێت بەهۆی شکستی کەسی یان نەبوونی باوەڕی وەرگرتن، هیچ دڵنیاییەک لە ڕزگاری کۆتایی کەسەکە بوونی نابێت.
بەڵام بە زانینی ئەوەی کە ئەم ئاشتییە بنەمای لەسەر هەست و سۆزی من نییە، بەڵکو لەسەر کەفارەتێکی تەواوکراوە، من بە هۆشیارییەوە بە باوەڕ دەگەمە ئەم نیعمەتەی کە تێیدا وەستاوم. من لە نیعمەتدا وەستاوم؛ نەک بە شایستەیی خۆم. من بە نیعمەت ڕزگار کرام. من بە نیعمەت بەردەوام دەبم. من بە نیعمەت شکۆدار دەکرێم. ڕزگاری لە سەرەتاوە تا کۆتایی بە تەواوی هی خودایە، و بۆیەش بە تەواوی هی نیعمەتە.
“فەزڵ خۆشترین دەنگە کە تا ئێستا گەیشتووەتە گوێمان: کاتێک ویژدان تاوانباری دەکرد و دادپەروەری ڕووی تێکردین، فەزڵ ترسەکانی لێکردینەوە. >“فەزڵ کانگای سامانە کە بۆ هەژاران کراوەتەوە، فەزڵ کانی سەرەکیی تەندروستییە، ژیانە بۆ هەتاهەتایە. >“کەواتە با لەسەر فەزڵ گۆرانی بڵێین، بابەتێکی دڵخۆشکەر و سەرسوڕهێنەر؛ ئەوەی فەزڵی هێناوە، شکۆمەندی دەهێنێت، و ئێمە لەگەڵ ئەودا فەرمانڕەوایی دەکەین.”
ئەمە گۆچانە زێڕینەکەیە کە لەلایەن پاشای شکۆمەندییەوە درێژکراوەتەوە بۆ هەموو ئەوانەی کە بە بوێرییەوە بە باوەڕەوە نزیک دەبنەوە.
تێبینی ئەوە بکە کە دەستڕاگەیشتن و پێگە لەبەردەممانن لەم ئایەتی دووەمی بەشی پێنجەمی نامەکەماندا. دەستڕاگەیشتن لەسەر پێگە دامەزراوە، نەک لەسەر دۆخ. پێویستە زاراوەکان بە وریاییەوە لێک جیا بکرێنەوە. لە فلیپییەکاندا زۆر دەربارەی "دۆخی ئێوە" دەخوێنینەوە. پۆڵس زۆر نیگەران بوو لەسەر ئەوە. ئەو هەرگیز ترسی لەسەر پێگەی منداڵانی خودا نەبوو. ئەوە بۆ هەمیشە یەکلایی کراوەتەوە.
پایە ئاماژەیە بۆ ئەو شوێنە نوێیەی کە بە نیعمەت تێیدا دانراوم وەک ڕەواکراو لەبەردەم تەختی خودا و لە مەسیحی هەستاوەدا، بۆ هەتاهەتایە لە دەرەوەی دەستی حوکمدایە. دۆخ بریتییە لە بارودۆخی ڕۆح. ئەزموونە. پایە هەرگیز ناگۆڕێت. دۆخ گۆڕاوە، و پشت بەو ڕادەیە دەبەستێت کە تێیدا لەگەڵ خودا دەڕۆم. پایەی من هەمیشە بێ کەموکوڕییە چونکە بە قبوڵکردنی مەسیح پێوانە دەکرێت. من لەو قبوڵکراوم. «وەک ئەو وایە، ئێمەش لەم جیهانەدا واین.» بەڵام دۆخی من باش یان خراپ دەبێت بەپێی ئەوەی کە لە ڕۆحدا دەڕۆم یان بەدوای جەستەدا دەڕۆم.
پێگەکەم مافم پێدەدات بە هۆشیارییەوە وەک پەرستکارێکی پاککراو بچمە ناو پیرۆزترین شوێن و بە بوێرییەوە لە نوێژدا نزیک ببمەوە لە تەختی نیعمەت. لە کۆندا خودا بە توندی فەرمووی، "لە دوورەوە بوەستن و بپەرستن." دەستڕاگەیشتن لەژێر پەیمانی یاساییدا نەبوو. خودا شاراوە بوو؛ پەردەکە هێشتا نەدڕابوو. ئێستا هەموو شتێک جیاوازە، و داوامان لێدەکرێت "بە دڵێکی ڕاستگۆیانە و بە دڵنیایی تەواوی باوەڕەوە نزیک ببینەوە، دڵمان لە ویژدانێکی خراپ پاک کرابێتەوە، و جەستەمان بە ئاوی پاک شۆرابێت."
ئێستا نزیک دەبینەوە لە تەختی نیعمەت، چونکە خوێنی ئەو و کاهینەکە لەوێیە؛ و بە خۆشییەوە بەدوای ڕووی پیرۆزی خودادا دەگەڕێین بە بخوورگەی ستایش و نوێژمانەوە. کێوی سووتاو و پەردەی نهێنی لەگەڵ ترس و تاوانباریمان نەماون؛ ویژدانمان ئاشتییەکی هەیە کە هەرگیز کۆتایی نایەت، ئەوە بەرخەکەیە لە بەرزایی لەسەر تەخت.
کەواتە ئێمە بەڕاستی دڵخۆشین بە هیوای شکۆمەندی خودا. ئەمە هیوایە - نەک وەک نادڵنیایی - بەڵکو هیوایەکی دڵنیا و مسۆگەرە، چونکە لەسەر بنەمای کاری تەواوکراوی مەسیحی خودا و کاهینێکی دانیشتوو لە دەستی ڕاستی گەورەیی لە ئاسمانەکاندا. شکۆمەندی مسۆگەرە بۆ هەموو ئەوانەی بە باوەڕ ڕەوا کراون، و بەم شێوەیە ئاشتییان لەگەڵ خودا هەیە.
بەڵام پێش ئەوەی بگەینە شکۆمەندی، دەبێت بەسەر لمەکانی بیاباندا بڕۆین. ئەمە شوێنی تاقیکردنەوەیە. لێرەدا سەرچاوە بێسنوورەکانی خودا سەرسوڕهێنەرەکەمان فێردەبین. بۆیە ئێمە توانامان پێدەدرێت کە شانازی بە ناخۆشییەکانەوە بکەین، هەرچەندە ئەمانە لە دژی هەموو ئەو شتانەن کە مرۆڤی سروشتی پێی دڵخۆش دەبێت. ناخۆشی ئەو گاسنە خوداییەیە کە بۆ جیاکردنەوەی گەنم لە کا دانراوە. لە ئازار و خەمدا ئێمە هیچبوونی خۆمان فێردەبین و گەورەیی ئەو هێزەی کە بەڵێنی داوە بەسەرماندا بمانبات. ئەمانە وانەن کە هەرگیز لە بەهەشتدا فێریان نەدەبووین.
ئەو دەستلێدانەی دڵی شکاو ساڕێژ دەکات هەرگیز لە سەرەوە هەست پێناکرێت؛ فریشتەکانی پیرۆزییەکەی دەزانن، قەدیسە ماندووەکانیشی خۆشەویستییەکەی.
بەم شێوەیە "تەنگانە ئارامگری دروست دەکات" ئەگەر وەک لەلایەن پەروەردگارە خۆشەویستەکەمانەوە قبووڵی بکەین، بە زانینی ئەوەی کە بۆ بەرەکەتەکەمانە. لە ئارامگریی بەردەوامەوە ئەزموونێکی مەسیحیی بۆنخۆش سەرچاوە دەگرێت، کاتێک ڕۆح فێر دەبێت چەند بە سەرسوڕهێنەری مەسیح دەتوانێت لە هەموو بارودۆخێکدا پشتیوانی بکات. و ئەزموون گوڵ دەکات بۆ هیوا، دڵ لە شتەکانی زەوی دوور دەخاتەوە و سەرقاڵیان دەکات بە دیمەنی ئاسمانییەوە کە ئێمە بە پەلە بەرەو ئەوێ دەچین.
بەم شێوەیە "هیوامان شەرمەزارمان ناکات، چونکە خۆشەویستیی خودا لە دڵەکانماندا بڵاوکراوەتەوە بەهۆی ڕۆحی پیرۆزەوە کە پێمان بەخشراوە." ئەمە یەکەمین ئاماژەیە بۆ کاری ڕۆح لە نامەکەدا. لە بەشی یەکەمدا باسی ڕۆحی پیرۆزیمان خوێندەوە لە پەیوەندیدا بە کاری مەسیح و هەستانەوەیەوە، بەڵام یەک وشەش دەربارەی کاری ڕۆح لە باوەڕداردا نەبوو تاکو ڕۆح دەچێتە ناو ئاشتییەوە لەلایەن تێگەیشتن لە کاری تەواوکراوی مەسیحەوە. ئەمە زۆر گرنگە. من ڕزگار نەکراوم بەهۆی ئەوەی لە ناخمدا ڕوودەدات. من ڕزگار کراوم بەهۆی ئەوەی خوداوەند یەسووع بۆمی کرد. بەڵام ڕۆح مۆرم دەکات کاتێک باوەڕ بە مزگێنییەکە دێنم، و بە نیشتەجێبوونی ئەو خۆشەویستیی خودا لە دڵمدا بڵاو دەبێتەوە.
هەر کە هەموو بوونم خستە سەر خوێنی کەفارەت، ڕۆحی پیرۆز هاتە ناوم، چونکە من لە خوداوە لەدایکبووم.
هەڵەیەکی گەورەیە پشت بە ناسینەوەی خۆم بە کاری ڕۆح لەناو خۆمدا ببەستم وەک بنەمای دڵنیاییەکەم. دڵنیایی بە وشەی ڕاستی مزگێنییەکەیە. بەڵام کاتێک باوەڕ دێنم، ڕۆح وەردەگرم. لەبارەی ئەمەوە بەشی ٨ بە فراوانی باس دەکات. ئەمە بەڵگەی پشتڕاستکەرەوە دەدات. "ئێمە دەزانین کە لە مردنەوە بۆ ژیان تێپەڕیوین چونکە خوشک و برایانمان خۆش دەوێت."
ئایەتەکانی ڕۆما 5:6-11 بەشێکی جیاواز پێکدەهێنن. لەم بەشەدا پوختەکردنەوەی هەموو ئەوەی پێشتر هاتووە تێیدایە، پێش ئەوەی نێردراو لە بەشی داهاتوودا بەردەوام بێت بۆ ئەوەی باسی قۆناغی دووەمی مزگێنییەکە بکات - لە پەیوەندیدا بە گوناھەکەمانەوە.
ئێمە بێدەسەڵات بووین، بێ هێز بووین، کاتێک خودا بە فەزڵەوە کوڕەکەی خۆی بەخشی، کە لە پێناوی گوناهبارانی بێخودادا مرد کە هیچ شایستەییەک تێیاندا نەدەدۆزرایەوە.
ئەمە وەک مرۆڤ نییە. بەڕاستی کەم کەس دەدۆزرێتەوە کە بە ئارەزووی خۆی بمرێت بۆ پیاوێکی ڕاستگۆ، پیاوێکی دادپەروەر، کە بەو شێوەیە ناسراو و دانپێدانراو بێت - زۆر کەمتر بۆ پیاوێکی خراپ. هەندێک بەڕاستی لەوانەیە ئامادە بن بمرن بۆ پیاوێکی باش، پیاوێکی میهرەبان و دڵسۆز کە بە ڕەفتارە جوانەکەی دڵیانی بەدەست هێناوە. بەڵام خودا "خۆشەویستیی خۆی [سەیری یۆنانی بکە] بەرەو ئێمە نیشانداوە، لەکاتێکدا کە ئێمە هێشتا گوناهبار بووین [نە ڕاستگۆ و نە باش]، مەسیح لە پێناوی ئێمەدا مرد،" بەم شێوەیە بوو بە جێگرەوەی یاخیبووانی تاوانبار. ئەگەر خۆشەویستی ئەو ڕادەستی مردنی خاچ کرد لەکاتێکدا ئێمە زۆر ونبوو و پیس بووین، دەتوانین بێ هیچ گومانێک بزانین کە لەبەر ئەوەی بە خوێنی ئەو بێتاوان کراوین، هەرگیز ڕێگە نادات بێینە ناو دادگاییکردن: "بەهۆی ئەوەوە لە تووڕەیی ڕزگارمان دەبێت."
ئەمە ناونراوە بە بەشی «پێنج زۆر زیاترەکە،» و لەمانە یەکەمینیانمان هەیە لە ئایەتی ٩دا - ڕۆما ٥:٩. «کەواتە زۆر زیاتر،» هاوار دەکات، چونکە ئێستا، لە هەموو تۆمەتێک پاککراوینەتەوە بە خوێنی کوڕی خودا، بۆ هەمیشە لە دەرەوەی دەستی تۆڵەسەندنەوەی خودایی دژی گوناهـین.
دووەم بەکارهێنانی ئەم زاراوەیە لە ئایەتی ١٠ی ڕۆما ٥:١٠ دایە – "چونکە ئەگەر کاتێک دوژمن بووین، بە مردنی کوڕەکەی لەگەڵ خودا ئاشتکراینەوە، زۆر زیاتر، دوای ئەوەی ئاشتکراینەوە، بە ژیانی ئەو ڕزگار دەبین." چەند کوێرن ئەوانەی ئەمە بە ئاماژەیەک بۆ ژیانی زەمینی خوداوەندە پیرۆزەکەمان دەزانن. ئەو ژیانە – هەرچەندە پاک و پیرۆز بوو – هەرگیز نەیدەتوانی یەک گوناهباری هەژار ڕزگار بکات. بە مردنی خۆی کەفارەتی گوناهەکانی ئێمەی دا. تەنانەت خۆشەویستی خوداش کە بە تەواوی لە ڕێگاکانی عیسادا دەرکەوت، تەنها ڕق و کینەی ژەهراویی دڵی مرۆڤی وروژاند. مردنی ئەوە کە دوژمنایەتی لەناودەبات – کاتێک تێدەگەم کە ئەو لە پێناومدا مرد، لەگەڵ خودا ئاشت دەبمەوە. ڕقەکە هەمووی لە لای منەوە بوو – پێویست نەبوو خودا لەگەڵ من ئاشت بێتەوە – بەڵام من پێویستم بە ئاشتبوونەوە بوو، و لە مردنی ئەودا دۆزیومەتەوە. ئێستا لەبەر ئەوەی ئەمە پێشتر ڕووداوێکی تەواوکراوە، دەتوانم بە دڵنیاییەوە بزانم کە "بە ژیانی ئەو ڕزگار دەبم." ئەو دەڵێت، "چونکە من دەژیم، ئێوەش دەژین." بێگومان، ژیانی هەستانەوەی ئەوە کە مەبەستە. "بۆیە ئەو دەتوانێت هەردەم ئەوانە ڕزگار بکات کە بەهۆی ئەوەوە دێنە لای خودا، چونکە ئەو هەمیشە دەژی بۆ ئەوەی تکا بۆیان بکات" (عیبرانییەکان ٧:٢٥، خوێندنەوەی پەراوێز). مەسیحێکی زیندوو لە دەستی ڕاستی خودا، بەڵێنی ڕزگاربوونە هەتاهەتاییەکەمە. ئەو دەژی بۆ ئەوەی داوای ئێمە بکات، بۆ ئەوەی لە هەموو تاقیکردنەوەکانی ڕێگادا ڕزگارمان بکات، و لە کۆتاییدا بە سەلامەتی بمانگەیەنێتەوە ماڵی باوک. ئێمە لە هەمان کۆمەڵەی ژیانداین وەک خۆی، هەرچەندە ئەمە بە شێوەیەکی دروست بابەتی بەشی کۆتایی بەشەکەیە و پەیوەندی بە قۆناغی دووەمی ڕزگارییەوە هەیە.
دڵنیاین بۆ کات و هەتاهەتایە ئێمە "دڵخۆشین بە خودا لە ڕێگەی گەورەمان عیسای مەسیحەوە، کە ئێستا بەهۆی ئەوەوە ئاشتەواییمان وەرگرتووە" (بڕوانە ڕۆما ٥:١١، سەیری پەراوێز بکە). ئێمە نەبووین کە کەفارەتمان وەرگرت، بەڵکو خودا بوو. پێویست بوو ئێمە کەفارەتێک بۆ گوناهەکانمان بکەین، بەڵام نەمانتوانی ئەوە بکەین. مەسیح بۆ ئێمەی کرد بە پێشکەشکردنی خۆی بێگەرد بۆ خودا. بەم شێوەیە خودا بوو کە کەفارەتەکەی قبوڵ کرد، و ئێمە، کە جارێک "دوژمن" بووین و "بە کارە خراپەکانمان لە بیر و هۆشماندا نامۆ کرابووین،" ئاشتەواییمان وەرگرتووە. دوژمنایەتییەکە نەماوە. ئێمە لە ئاشتیداین لەگەڵ خودا، و ئێمە دڵخۆشین بەو کە بووە بە بەشی هەتاهەتایی ئێمە.
ئەمە کۆتاییە شکۆدارەکەیە -بۆ ئێستا- کە ڕۆحی پیرۆز بەرەو ئەوێی بردووین. ڕزگاربوونەکەمان تەواو و کامڵە. گوناهەکانمان نەماون. ئێمە بەخۆڕایی بە نیعمەتەکەی ڕەوا کراوین. ئێمە لە ئاشتیداین لەگەڵ خودا و بە دڵنیاییەکی پڕ لە خۆشییەوە چاوەڕوانی ژیانێکی هەتاهەتایی پڕ لە بەختەوەری دەکەین لەگەڵ ئەوەی کە ئێمەی ڕزگار کردووە.
سێ "زۆر زیاتر"ەکەی تر لە بەشی داهاتوودا ڕوودەدەن، کە پرسی دوو سەرۆکایەتییەکە بە وردی تێیدا تاوتوێ کراوە. ئێمە بە ڕیز تێبینییان دەکەین کاتێک دەگەینە لایان.
پێویست دەبێت ئەم بەشە سێیەمەی دابەشکردنی گەورەی فێرکاری لە دوو وانەدا بگرینەبەر بەهۆی فراوانی مەودای بەشی ٥:١٢ تا کۆتایی بەشی ٨. بۆیە سەرەتا سەیری ئەو بەشە دەکەین کە بە بەشی ٧ کۆتایی دێت. لە نیوەی کۆتایی بەشی ٥دا دوو سەرۆکمان هەیە – ئادەم و مەسیح. لە بەشی ٦دا دوو گەورەمان هەیە، گوناهی کەسایەتی کراو و خودا وەک لە عیسادا ئاشکرا بووە. لە بەشی ٧دا دوو مێرد هەن کە دەبێت ڕەچاویان بکرێت – یاسا و مەسیحی هەستاوە.
گوناهبارێکی بەئاگاهاتوو خەمی یەک شتیەتی: چۆن لەو سزایە ڕزگاری بێت کە گوناهەکانی بە شێوەیەکی ڕاستودروست شایەنی بووە. ئەم لایەنەی ڕزگاری هەمووی لەو بەشەدا باسکراوە و یەکلایی کراوەتەوە کە تازە پێداچووینەوە. هەرگیز دووبارە باس ناکرێتەوە. کاتێک دەچینە ناو ئەم بەشەی داهاتووی نامەکە، پرسی تاوان نایەتە ئاراوە. ئەو ساتەی گوناهبارێک باوەڕ بە ئینجیل دێنێت، بەرپرسیارێتییەکەی وەک منداڵێکی ئادەم لەژێر سزای خودا بۆ هەمیشە کۆتایی دێت. بەڵام هەر لەو ساتەدا بەرپرسیارێتییەکەی وەک منداڵێکی خودا دەست پێدەکات. ئەو سروشتێکی نوێی هەیە کە ئارەزووی شتە خوداییەکان دەکات. بەڵام زوو بۆی دەردەکەوێت کە سروشتی جەستەییەکەی نە لابراوە و نە باشتر کراوە بە گۆڕانی بۆ لای خودا، و لەم ڕاستییەوە زۆر ئەزموونی سەخت دروست دەبێت. زۆرجار وەک شۆکێکی گەورە دێت، کاتێک تێدەگات کە هێشتا سروشتێکی هەیە کە توانای هەموو جۆرە خراپەیەکی هەیە. بە ڕاستی تووشی ترس و شۆک دەبێت، و لەوانەیە تاقیدەکرێتەوە گومانی لە ڕاستی نوێبوونەوە و بێتاوانکردنی لەبەردەم خودا بکات. چۆن خودایەکی پیرۆز دەتوانێت لەگەڵ کەسێکدا بەردەوام بێت کە سروشتێکی وای هەیە؟ ئەگەر هەوڵ بدات لە جەستەدا دژی گوناه بجەنگێت، بە ئەگەری زۆرەوە دەشکێت، و بە ئەزموونێکی تاڵ فێر دەبێت کە فیلیپ مێلانکتۆن، هاوڕێی لوتەر، بە کورتی و پوختی وای وتووە: "ئادەمی کۆن زۆر بەهێزترە لە فیلیپی گەنج."
بەختەوەرە ئەو تازەباوەڕە گەنجە ئەگەر لەم قەیرانەدا بکەوێتە ژێر فێرکردنی پتەوی کتێبپیرۆزی، نەک بکەوێتە دەستی فێڵبازە ڕۆحییەکان کە وای لێ دەکەن هەوڵی نەهێشتنی سروشتی جەستەیی و مردنی مێشکی دنیایی بدات. ئەگەر شوێن ئامۆژگارییەکانیان بکەوێت، دەبرێتە ناو زەلکاوی نادڵنیاییەوە و بە خەیاڵی فریودەری تەواوێتیی گوماناوی لە جەستەدا سەرسام دەبێت، ڕەنگە بۆ چەندین ساڵ لە زەلکاوی توندڕەوی و خۆئازارداندا خنکێت پێش ئەوەی بگاتە ئەو حەسانەوەیەی کە بۆ گەلی خودا ماوەتەوە. من هەوڵم داوە ئەزموونە سەرەتاییەکانی خۆم لەم بوارەدا لە کتێبێکی بچووکدا بە ناوی "پیرۆزی، ساختە و ڕاستی" بگێڕمەوە، کە سوپاسگوزارم کە دەزانم بووەتە مایەی ڕزگاربوونی هەزاران ڕۆح. ئەو ڕاستییەی کە ئێستا دەبێت بیری لێ بکەینەوە، لە کۆتاییدا لە نەهامەتی و نائومێدییەکانی ئەو ساڵە سەرەتاییانە ڕزگاری کردم.
لە کاتی دەستپێکردنی ئەم بەشانەدا، نامەوێت دژایەتی کەس بکەم، بەڵکو، بە سادەیی، بە شێوەیەکی بنیاتنەرانە هێڵی ڕاستی لێرەدا خراوەتەڕوو ڕوون بکەمەوە بۆ بەرەکەتی ڕۆح.
و سەرەتا دەبێت بیر لە دوو خێزانە گەورەکە و دوو سەرۆکی پەیمانی بەشی ڕۆما ٥:١٢-٢١ بکەینەوە.
ئەو ساتەی پیاوێک بە باوەڕ ڕەوا دەکرێت، ئەویش لە خودا لەدایک دەبێت. ڕەواکردنەکەی، وەک چۆن بینیمان، پاککردنەوەی فەرمیەکەیەتی لەبەردەم تەختی خودا. نوێبوونەوەکەی ناساندنیەتی بۆ ناو خێزانێکی نوێ. ئەو دەبێتە بەشێک لە دروستکراوە نوێیەکە کە مەسیحی هەستاوە سەرەکەیەتی. ئادەمی یەکەم سەرۆکی فیدراڵی ڕەگەزە کۆنەکە بوو. مەسیحی هەستاوە، مرۆڤی دووەم و ئادەمی کۆتایی، سەرۆکی ڕەگەزە نوێیەکەیە. دروستکراوە کۆنەکە لە ئادەمدا کەوت، و هەموو نەوەکانی تێوەگلابوون لە وێرانبوونەکەی. دروستکراوە نوێیەکە بە شێوەیەکی هەتاهەتایی لە مەسیحدا پارێزراوە، و هەموو ئەوانەی ژیانیان لێی وەرگرتووە بەشدارن لەو بەرەکەتانەی کە بەهۆی خاچەکەیەوە بەدەست هێنراون و بە ژیانەکەی لە دەستی ڕاستی خودا پارێزراون.
ئێستا خەڵقە نوێیەکە شادە لە حەوانەوەیەکی بێ شڵەژاندا ئارام دەگرێت، بە ڕزگارییە تەواوەکەی عیسا پیرۆزکراوە، نە خەم و نە کۆیلایەتی ئێستا دەبینێت.
تێگەیشتن لەمە پرسیاری ئاسایشی باوەڕدار یەکلایی دەکاتەوە و بەم شێوەیە بنەمایەکی کتێبی پیرۆز دەدات بۆ فێرکاریی ڕزگاربوون لە هێزی گوناه.
تێبینی دەکرێت کە بابەتەکە کە لە ئایەتی ڕۆما ٥:١٢ دەستی پێکردووە، لە ئایەتەکانی ڕۆما ٥:١٨-٢١ کۆتایی دێت. ئەو بڕگەیەی نێوانیان (ئایەتەکانی ڕۆما ٥:١٣-١٧) وەک ڕستەیەکی لاوەکی یان ڕوونکردنەوەییە. بۆیە لەوانەیە باشترین بێت بۆ ئێمە سەرەتا ئەو ڕستە لاوەکییە تاوتوێ بکەین. گوناهـ لە جیهاندا باڵادەست بوو بەسەر مرۆڤدا لەدوای کەوتنی ئادەمەوە تەنانەت پێش ئەوەی یاساکە لەلایەن موساوە بدرێت؛ بەڵام گوناهـ هێشتا تایبەتمەندیی جیاوازی سەرپێچی نەبوو تاوەکو یاسایەک بە مرۆڤ درا: کە بە ئاگاییەوە پێشێلی کرد. بۆیە، جگە لە یاسا، گوناهـ نەدەژمێردرا. سەرەڕای ئەوەی کە هەبوو و دەبوو حسابی بۆ بکرێت، ئاشکرایە، چونکە "بەهۆی گوناهەوە مردن هات" و مردن وەک پاشایەکی ستەمکار حوکمی هەموو مرۆڤەکانی دەکرد لە ئادەمەوە تا موسا، جگە لەوەی کە خودا دەستێوەردانی کرد لە حاڵەتی حەنۆخدا، کە گوازرایەوە بۆ ئەوەی مردن نەبینێت. تەنانەت لەو شوێنانەشدا کە گوناهی ویستراو نەبوو، وەک لە حاڵەتی منداڵان و کەسانی بێبەرپرسیاردا، مردن حوکمی دەکرد، بەمەش سەلماندی کە ئەوان بەشێک بوون لە ڕەگەزێکی کەوتوو کە بە شێوەیەکی فیدراڵی تێوەگلابوون لە گوناهی ئادەمدا و لە ڕاستیدا خاوەنی سروشتی کەوتووی ئادەم بوون. ئەو کە لە بنەڕەتدا بە وێنە و شێوەی خودا دروستکرابوو، ئەو وێنەیەی بە گوناهـ ناشیرین کرد و شێوەی خودایی لەدەستدا، و ئێمە دەخوێنینەوە کە "ئادەم کوڕێکی بە وێنەی خۆی، بە شێوەی خۆی بوو" (پەیدابوون ٥:٣). ئەمە تایبەتمەندیی هەموو ئەو ڕەگەزەیە کە ئەو سەرۆکیەتی. "لە ئادەمدا هەمووان دەمرن."
لاهووتناسان لەوانەیە لەسەر واتای وردی هەموو ئەمانە مشتومڕ بکەن و ژیرباوەرانیش لەوانەیە بە تەواوی ڕەتی بکەنەوە، بەڵام ڕاستییەکە هەر دەمێنێتەوە، «بۆ مرۆڤ دانراوە تەنها یەک جار بمرێت،» و جگە لە دەستێوەردانی خودایی هەر یەکێک لەوانەیە بە باشی لەگەڵ شاعیر بڵێت:
من ژوانم لەگەڵ مەرگ هەیە،من ژوانەکەم ناپووکێنم.
بێگومان گوێتان لەو نووسراوەی سەر گۆڕ بووە، کە زۆرجار لەم بارەیەوە باس دەکرێت، کە لەسەر بەردەگۆڕێک هەڵکەندراوە و شوێنی حەوانەوەی تەرمی چوار منداڵی بچووک دیاری دەکات لە گۆڕستانی کڵێسای سەینت ئەندرۆ لە سکۆتلەندا:
ئەی بێباوەڕی بوێر، زەرد هەڵگەڕێ و بمرە. لەژێر ئەم بەردەدا چوار منداڵی خەوتوو پاڵکەوتوون: بڵێ، ئایا ئەوان ونبوون یان ڕزگاربوون؟ ئەگەر مردن بەهۆی گوناهەوە بێت، ئەوان گوناهیان کردووە، چونکە لێرەن. ئەگەر بەهەشت بە کردار بێت، ناتوانن لە بەهەشتدا دەربکەون، ئەی ژیری، چەند گەندەڵە! بگەڕێوە بۆ لاپەڕە پیرۆزەکەی کتێبی پیرۆز، گرێیەکە کرایەوە: ئەوان مردن، چونکە ئادەم گوناهی کرد؛ ئەوان دەژین، چونکە عیسا مرد.
هیچ چارەسەرێکی تر نییە بۆ کێشەی ئازارکێشانی منداڵی جگە لە کەوتنی مرۆڤایەتی لە ئادەمدا.
بەڵام ئادەم نموونەیەک بوو، پێشینەیەک، بۆ ئەوەی کە دەهات – بەڵێ، ئەوەی کە هاتووە و خۆی بەرپرسیارێتیی هەڵوەشاندنەوەی کاریگەرییەکانی کەوتنەکەی گرتووەتە ئەستۆ بۆ هەموو ئەوانەی کە، متمانەی پێ دەکەن، دەبنە وەرگری ژیانی هەستانەوەکەی؛ و لەگەڵ ئەمەشدا دادپەروەرییەکی تەواو بەستراوەتەوە کە لە ماوەدا هەتاهەتاییە و لە بنەڕەتدا خوداییە. بەڵام جیاوازییەک هەیە سەبارەت بە سەرپێچییەکە و دیارییەکە. یەک سەرپێچیی ئادەم ڕەگەزەکەی خۆی تێوەگلاند لە دەرئەنجامەکانی کەوتنەکەی. مەسیح، دوای ئەوەی دادپەروەریی خودایی ڕازی کرد، دیاریی ژیان بە نیعمەت پێشکەش دەکات بە هەموو ئەوانەی کە باوەڕ دەکەن و بەم شێوەیە بۆ زۆر کەس زۆر دەبێت. تێبینی بکە کە لێرە لە ئایەتی ڕۆما 5:15 سێیەمین "زۆر زیاتر"مان هەیە.
تەنها ئەوە نییە کە وەک بەهۆی یەکێکەوە کە گوناهی کردووە، دیارییەکەش بەو شێوەیە بێت—چونکە یەک گوناه سزادانی گشتی هێنا، هەموو ڕەگەزی خستە ژێر حوکمەوە. بەڵام وەرگرتنی دیاری ژیان و ڕاستودروستی بە باوەڕ، وەرگرەکە دەخاتە پێگەی بێتاوانکردن لە هەموو شتێک بەبێ گوێدانە ژمارەی سەرپێچییەکان. مردن فەرمانڕەوایی دەکرد بەهۆی یەک سەرپێچییەوە. بەڵام پێمان وتراوە کە "زۆر زیاتر،" ئەوانەی ئەم زۆرییەی نیعمەت و ئەم دیارییە بێبەرامبەرەی ڕاستودروستی وەردەگرن، ئێستا بەسەر مردندا سەرکەوتووانە فەرمانڕەوایی دەکەن لە ژیاندا بەهۆی عیسای مەسیحەوە، ئەوەی بەسەر مردندا سەرکەوتووە و دەڵێت، "چونکە من دەژیم، ئێوەش دەژین."
ئەمە ناوەڕۆکی پەڕانتێزەکەیە. ئێستا با بگەڕێینەوە – بە لەبەرچاوگرتنی ھەموو ئەمانە – بۆ ئایەتی ڕۆما ٥:١٢، و بەیەکەوەی ببەستینەوە لەگەڵ ئایەتەکانی ڕۆما ٥:١٨-٢١. گوناھ بە یەک پیاو ھاتە ناو جیھانەوە و مردنیش بە گوناھ، کەواتە مردن بەسەر ھەموو مرۆڤەکاندا تێپەڕی، چونکە ھەموویان گوناھیان کردووە، لەبەر ئەوەی ھەموویان لە پشتی ئادەمدا بوون کاتێک ئەو کەوت و ھەموو ڕەگەزەکە تێوەگلاوە لە سەرپێچیی سەرۆکەکەی.
ئێستا سەیری ئایەتی ڕۆما ٥:١٨ بکە. "کەواتە وەک چۆن بە یەک سەرپێچی" سزای گشتی هات، بە هەمان شێوە بە یەک کرداری ڕاستودروستی تەواوکراو لەسەر خاچ، پێشنیارێک بۆ هەمووان دێت – ئەویش بێتاوانکردنی ژیانە. بە واتایەکی تر، ژیانێک وەک دیارییەکی بێبەرامبەر پێشکەش بە هەموو ئەوانە دەکرێت کە تێوەگلاون لە دەرئەنجامەکانی گوناهی ئادەم، کە ئەو ژیانە هەتاهەتاییەیە کە لە کوڕی خودادا دەرکەوتووە، ئەویش کە جارێک لە مردندا لەژێر سزای مەحکومکردندا کەوتە خوارەوە، بەڵام بە سەرکەوتنەوە هەستایەوە و مردنی هەڵوەشاندەوە، و ئێستا وەک سەری نەوەیەکی نوێ، ژیانی زیندووبوونەوەی خۆی – ژیانێک کە هیچ تۆمەتێکی گوناه ناتوانرێت پێوەی ببەسترێتەوە – دەبەخشێتە هەموو ئەوانەی باوەڕی پێدەهێنن. ئەوان لەمەودوا بەشدارن لە ژیانێکدا کە گوناه بە هیچ شێوەیەک ناتوانرێت پێوەی ببەسترێتەوە. ئەمە دروستکراوێکی نوێیە، کە پۆڵس بە وردی لە ٢ کۆرنسۆس بەشی ٥ و لە ١ کۆرنسۆس بەشی ١٥دا دەربارەی دەنووسێت: "ئەگەر هەر کەسێک لە مەسیحدا بێت، ئەوا دروستکراوێکی نوێیە." و لە دروستکراوە نوێیەکەدایە کە "هەمووی هی خودایە"؛ "شتە کۆنەکان تێپەڕین و هەموو شتێک نوێ بووەوە." کەواتە ئێمە تەواوی هێزی وشەکە وەردەگرین، "وەک چۆن لە ئادەمدا هەمووان دەمرن، ئاواش لە مەسیحدا هەمووان زیندوو دەکرێنەوە." ئەمە ڕزگاریی گشتی نییە، و تەنها ئەوەش نییە کە ئەو هەموو مردووەکان زیندوو دەکاتەوە، بەڵکو دوو ڕەگەزەکە، دوو دروستکراوەکە، دوو سەرکردایەتییەکە، لە دژایەتیدان. مەسیح سەرەتا، بنەچە، و سەری فیدراڵی دروستکراوی خودایە (وهحی ٣:١٤). وەک پیاوی هەستاوە لە دەستی ڕاستی خودا، دوای تێپەڕین بە مردندا، ئێستا ئەو کانیی ژیانە، ژیانێکی پاک، پیرۆز، بێگەرد، بۆ هەموو ئەوانەی باوەڕ دەهێنن. کەواتە ئێستا ئێمە لەبەردەم خوداین لە بێتاوانکردنی ژیاندا.
بە گوێڕایەڵنەبوونی یەک پیاو، زۆرەکان وەک گوناهبار دانران. "زۆر زیاتر،" بە یەک کرداری شکۆمەندی گوێڕایەڵی هەتا مردن لە لایەن ئەوەی کە ئێستا سەرۆکی نوێمانە، زۆرەکان وەک ڕاستودروست دانراون.
هاتنی یاسا قورسیی تاوانەکەی زیاد کرد. پێناسەی تاوانکاریی تایبەتی بە گوناه بەخشی. بەڵام لەو شوێنەی گوناه زۆر بوو (بە واتایەکی تر، گەیشتبووە لووتکەی خۆی)، نیعمەت "زۆر زیاتر زۆر بوو،" واتە، نیعمەت بە شێوەیەکی سەرسوڕهێنەر زۆر بوو، بە شێوەیەک کە وەک چۆن گوناه وەک پاشایەکی ستەمکار حوکمڕانی دەکرد بە درێژایی سەدە درێژەکان پێش خاچ، تا مردنی هەموو ژێردەستەکانی، ئێستا نیعمەت لەسەر تەختە و حوکمڕانی دەکات لە ڕێگەی ڕاستودروستیی تەواوکراوەوە بۆ ژیانی هەتاهەتایی بەهۆی عیسای مەسیح، گەورەمانەوە!
چ مزگێنییەک! چ پلانێک! تەواوە؛ ئیلاهییە؛ وەک خودا خۆی! چەند بە شکۆوە ئەم پێنج "زۆر زیاترانە" سەرسوڕهێنەرەکانی نیعمەت دەردەخەن!