ئەم بەشە ناساندنێکە بۆ گۆرانیی گۆرانییەکان، کە باس لە مشتومڕی مێژوویی دەکات سەبارەت بە شوێنی لە کانۆنی کتێبی پیرۆزدا و پشتڕاستکردنەوەی ئیلهامی خوداییەکەی لەسەر بنەمای پشتڕاستکردنەوەی مەسیح بۆ پەیمانی کۆن. پاشان نووسەرەکە لێکۆڵینەوە لە چینە جۆراوجۆرەکانی لێکدانەوەی دەکات، لە ستایشکردنی ڕاستەقینەی خۆشەویستیی هاوسەرگیرییەوە دەستپێدەکات تا نوێنەرایەتییە هێماییەکانی پەیوەندی نێوان خودا و ئیسرائیل، مەسیح و کەنیسە، و هاوبەشیی ڕۆحی تاکەکەسی لەگەڵ مەسیح. کتێبەکە وەک زنجیرەیەک شیعری خۆشەویستی وەسف دەکرێت، کە هەر یەکەیان لایەنە جیاوازەکانی هاوبەشیی تێدا لێکۆڵینەوەیان تێدا دەکرێت.
H. A. ئایرۆنساید، دکتۆری وێژە. نووسەری "تێبینییەکان لەسەر عیبرانییەکان,” “وانەکان لەسەر ڕۆما,” “کۆلۆسی,” “بینین,” هتد.، هتد.
وتارەکان لەسەر گۆرانیی گۆرانییەکان
“دڵخۆش دەبین و شاد دەبین لە تۆدا، خۆشەویستیی تۆ زیاتر لە شەراب بیرمان دێتەوە.” (گۆرانیی گۆرانییەکان ١:٤).
گۆرانیی سولەیمان کتێبێکی بچووکە کە سەرنجڕاکێشییەکی تایبەتی هەبووە بۆ زۆرێک لە گەلی خودا بە درێژایی سەدەکان، و هەندێکی تریان زۆر بە زەحمەت تێگەیشتوون بۆچی کتێبێکی لەو شێوەیە دەبێت شوێنی لەناو کانۆنی نووسراوە پیرۆزەکاندا هەبێت. زۆرجار گوێم لێبووە ئەوانەی کە، بەلای منەوە، دەبوو باشتر بزانن، دەیانگوت کە تا ئەو شوێنەی پەیوەندی بەوانەوە هەبوو، هیچ بەهایەکی ڕۆحییان لەم کتێبە بچووکەدا نەدەبینی، و زۆر گومانیان هەبوو لەوەی ئایا بەڕاستی مافی ئەوەی هەیە بە بەشێک لە ووشەی خودای ئیلهامپێدراو دابنرێت. تا ئەو شوێنەی پەیوەندی بەوەوە هەیە، لەم ڕۆژگارەدا بە کەنیسە نەسپێردراوە بڕیار بدات کام کتێبانە دەبێت سەر بە کانۆنی نووسراوە پیرۆزەکان بن و کامانە دەبێت لاببرێن. گەورەمان عیسای مەسیحی پیرۆز ئەوەی بۆ ئێمە یەکلایی کردووەتەوە، لانیکەم تا ئەو شوێنەی پەیوەندی بە پەیمانی کۆنەوە هەیە. کاتێک ئەو لێرە لەسەر زەوی بوو، هەمان پەیمانی کۆنی هەبوو کە ئێمە هومانە، پێکهاتبوو لە هەمان کتێبەکان، نە زیاتر و نە کەمتر.
ئەو کتێبانەی هەندێک جار پێیان دەوترێت کتێبە ئەپۆکریفاکان، سەر بە پەیمانی کۆنی عیبری نەبوون کە ئەو بە بەهای زانی و لێی سوودمەند بوو، و کە بە قوتابییەکانی ڕاسپارد، و، زیاتر لەوەش، مۆری خودایی خۆی لەسەر دانا کاتێک ئاماژەی بە تەواوی کتێبەکە کرد و فەرمووی،
“نووسراوەکان ناتوانرێت بشکێنرێت..”
کەواتە هیچ گومانێکمان نییە سەبارەت بە ئیلهامبەخشینی گۆرانیی گۆرانییەکان. ئەو ڕایگەیاند کە کتێبی پیرۆزی عیبری وشەی خودای زیندووە، و زۆر وێنە لەم کتێبە بچووکەدا لە بەشە جیاوازەکانی پەیمانی نوێدا هەن؛ بۆ نموونە:
کێ ناتوانێت لە هەموو ئەم ئاماژانەدا گۆرانی گۆرانییەکان نەبینێتەوە؟
ئەگەر قبوڵ بکەین کە ئیلهامپێدراوە، ئەی وانەکانی چین؟ بۆچی لە کتێبی پیرۆزدا هەیە؟ زۆرێک لە مامۆستایانی جوو بە سادەیی وایان دەزانی کە خودا دایڕشتووە بۆ ئەوەی تێگەیشتنێکی دروست لە خۆشەویستی هاوسەرگیری بدات. وایان دەزانی کە شکۆدارکردنی بەختەوەری ژیانی هاوسەرگیرییە، و ئەگەر ئێمە لە هیچ ڕوانگەیەکی بەرزتر لەمە سەیری نەکەین، ئەوا بەو مانایە دێت کە مافی هەبوونی شوێنێکی لە کانۆندا هەیە. ژیانی هاوسەرگیری لە ئیسرائیل نوێنەرایەتی بەرزترین و پڕترین و قووڵترین خۆشەویستی دەکرد لە کاتێکدا کە لە نەتەوەکانی دەوروبەری ئیسرائیل، ژن وەک موڵکێکی سادە، وەک کۆیلەیەک، یان وەک ئامانجی چێژی پیاو سەیر دەکرا کە فڕێ بدرێت کاتێک و چۆن ویستی. بەڵام لە ئیسرائیل بە پێچەوانەوە بوو. ماڵی جوو شوێنێک بوو کە خۆشەویستی و نەرمی تێدا باڵادەست بوو، و بێ گومان ئەم کتێبە بچووکە ڕۆڵێکی گەورەی هەبوو لە بەرزکردنەوەی بۆ ئەو بەرزاییە شکۆدارە.
بەڵام بە درێژایی سەدەکان، ئەوانەی لە ئیسرائیل زیاتر ڕۆحی بوون، واتایەکی قووڵتریان لەم گۆرانیی سولەیمانەدا بینی؛ ئەوان مەبەستی خودایان ناسییەوە بۆ دەربڕینی خۆشەویستیی هاوبەش کە لە نێوان خودای گەورە و ئیسرائیلدا هەبوو. دووبارە و سێبارە، لە نووسراوەکانی تردا، خودای گەورە بە زاوا دەشوبهێنرێت، ئیسرائیلیش بە بووکی هەڵبژێردراوی خۆی، و بەم شێوەیە ئەوانەی لە ئیسرائیل ڕۆحی بوون، لە ساڵانی پێش مەسیح، بەم شێوەیە سەیری گۆرانییەکەیان دەکرد. ئەوان ناویان نا "کتێبی هاوبەشی پیرۆز. ئەوە ئەو کتێبەیە کە خودای گەورە و گەلەکەی لە هاوبەشییەکی پیرۆز و دڵخۆشکەردا دەردەخات. پاشان بە درێژایی سەدە مەسیحییەکان، ئەوانەی تێگەیشتنێکیان هەبووە لە ڕاستیی ڕۆحی، لە دوو ڕوانگەوە سەیریان کردووە. یەکەم، وەک نموونەیەک بۆ پەیوەندییە سەرسوڕهێنەرەکە کە لە نێوان مەسیح و کڵێسادا هەیە، دڵی گەشاوە، ڕۆحی سەرگەرمبووی گەورەی پیرۆزمان کە خۆی بۆ گەلە ڕزگارکراوەکەی دەردەخات وەک زاوای و سەری، و وەڵامدانەوەی شادمانەی کڵێسا. پاشان، بە سەیری کردن لە ڕوانگەیەکی ڕەوشتییەوە، وەک نیشاندانی پەیوەندییەکە لە نێوان ڕۆحێکی تاکەکەسی و مەسیحدا، چەندین پیرۆزی دڵسۆز بە شادییەوە هاواریان کردووە،
ئۆه، من هی خۆشەویستەکەمم، و ئارەزووی ئەو لەسەر منە.
تێڕامانەکانی ڕەزەرفۆرد بە ڕوونی لەسەر ئەم کتێبە بچووکە بوون کاتێک هاواری کرد:
"ئۆه، من هی خۆشەویستەکەمم، >و خۆشەویستەکەم هی منە، ئەو گوناهبارێکی هەژار و قێزەونی >دەهێنێتە ماڵی شەرابەکەیەوە؛ من لەسەر شایستەیی ئەوم وەستاوم، >هیچ شوێنێکی پارێزراوتر ناناسم، تەنانەت لەو شوێنەشدا کە شکۆ تێیدا نیشتەجێیە >لە وڵاتی عیمانوێلدا."
بۆیە دەتوانین لە چوار ڕوانگەوە بیر لە کتێبەکە بکەینەوە.
کەمێک دژوارە پەیوەندییە تەواوەکەی بەشە جیاوازەکانی کتێبەکە دەستبکەوێت. ئەمە دراما نییە، وەک کتێبی ئەیوب؛ هیچ چیرۆکێکی بەردەوام پێشکەش بە ئێمە ناکات. بەڵکو لە زنجیرەیەک گۆرانی خۆشەویستی پێکدێت، کە هەر یەکەیان بە تەواوی سەربەخۆیە. ئەمە دڵدارێکە بە دڵێکی سەرخۆشەوە وروژاندنی ڕۆح دەکاتە گۆرانی، و بەم شێوەیە ئەم کۆمەڵە گوڵە-گۆرانییەت هەیە، کە هەر یەکەیان قۆناغێکی جیاوازی هاوبەشی نێوان خۆشەویست و خۆشەویستەکەی دەردەخات. کەچی، لە پشت هەموو ئەمانەوە، دەبێت جۆرێک لە چیرۆک هەبێت. ئەم پاشخانە چییە؟
نزیکەی سەد ساڵ لەمەوبەر، ئیڤاڵد، ڕەخنەگرە گەورە ئەڵمانییەکە، کە بە باوکی ڕەخنەگرتنی باڵا ناوی براوە، پێشنیاری کرد کە چیرۆکەکە بەم شێوەیە بووە. لە ناوچە شاخاوییەکانی باکووری ئۆرشەلیم خێزانێک بەرپرسی باخێکی مێو بوون کە هی پاشا سولەیمان بوو. شوانکارەی گەنجەکە لەلایەن شوانێکەوە دڵی بردبوو کە دڵی ڕاکێشابوو بۆ لای خۆی، و پەیمانی هاوسەرگیرییان دابوو. بەڵام پاشا سولەیمان، ڕۆژێک کە بە ڕێگادا سوار بوو، ئەم شوانکارە گەنجەی لە باخە مێوەکەدا بینی، و دڵی بۆی چوو. بڕیاری دا بۆ خۆی بەدەستی بهێنێت، و بۆیە هەوڵی دا بە قسەی خۆش سۆزی بجووڵێنێت. بەڵام ئەو دڵسۆز بوو بۆ خۆشەویستە شاخاوییەکەی. دواتر پاشا ڕاستەوخۆ ڕفاندی و بردییە کۆشکەکەی، بۆ حەرەمسەرای شاهانە، و لەوێ جار لە دوای جار داوای هاوسەرگیری لێ دەکرد و هەوڵی دەدا لە خۆشەویستە شوانەکەی لە شاخەکان دووری بخاتەوە. هەندێک جار نزیک بوو لەوەی ملکەچ بێت، چونکە دۆخەکەی بێ هیوا دەهاتە پێش چاو، بەڵام دواتر ئەوی، خۆشەویستە پێشووەکەی، بیر دەکەوتەوە، و دەیگوت، "نەخێر، ناتوانم لێی پاشگەز ببمەوە. 'من هی خۆشەویستەکەمم، و ئارەزووی ئەویش بۆ لای منە.'" لە کۆتاییدا پاشا سولەیمان ئازادی کرد و ئەویش گەڕایەوە لای ئەوەی کە خۆشی دەویست.
ئەو تێڕوانینە لەلایەن ژمارەیەکی زۆر لە خوێندکارانی کتێبی پیرۆزەوە قبوڵ کراوە، و من هەندێک جار کەمێک سەرسام بووم کاتێک گوێم لێبووە هەندێک لە برایانی بنەڕەتیم ئەوەیان خستووەتەڕوو، بەبێ ئەوەی دیار بێت سەرچاوەکەی بزانن. بە شێوەیەکی کەسی، من ڕەتی دەکەمەوە. من بە هیچ شێوەیەک پێم وانییە ئەگەری ئەوە هەبێت کە پیاوێک وەک ئیڤاڵد، کە هیچ تێگەیشتنێکی ڕۆحی ڕاستەقینەی نەبوو، هەرگیز لەم کتێبە بچووکەی هاوبەشی تێگەیشتبێت.
پیاوێک کە دەکرێت پێی بوترێت باوکی ڕەخنەی باڵا، کە دەستپێکی دا بە ڕەوتی مۆدێرنی ئێستای مامەڵەکردن لەگەڵ پەرتووکی پیرۆز، بە ڕەتکردنەوەی ناسینی ئیلهامی ڕاستەقینەی، بەلای منەوە وا دیار نییە کەسێکی وا بێت کە ڕۆحی خودا بەکاری بهێنێت بۆ ئەوەی ئەم کتێبە بچووکەمان بۆ بکاتەوە.
چەندین هۆکاری دیکە هەن بۆچی من ئەم بۆچوونە ڕەتدەکەمەوە. سەرەتا و لە هەمووی گرنگتر، ئەوە پاشا سلێمان دەکاتە "کەسایەتییە خراپەکەی چیرۆکەکە"، و کاتێک دەگەڕێینەوە بۆ وشەی خودا، دەبینین کە سلێمان لەلایەن ڕۆحی پیرۆزی خوداوە وەک نموونەیەک بۆ خوداوەند یەسووعی مەسیح سەیردەکرێت.
دەبینیت کە لە زەبوورەکاندا سولەیمان وەک میری ئاشتی وێنا کراوە کە دوای ساڵانێکی زۆر لە جەنگ، جێگەی داودی گرتووەتەوە، و هاتنەوەی مەسیح نیشان دەدات بۆ ئەوەی وەک میری ئاشتی فەرمانڕەوایی بکات. لە پەیمانی نوێدا خوداوەند عیسا دەفەرموێت،
“شاژنی باشوور لە دادگایی لەگەڵ ئەم نەوەیەدا هەڵدەستێتەوە و مەحکومی دەکات: چونکە ئەو لەوپەڕی زەوییەوە هات بۆ ئەوەی گوێ لە دانایی سلێمان بگرێت؛ و ئەوەتا، گەورەتر لە سلێمان لێرەیە.” (مەتتا 12:42).
کاتێک دەڵێم سلێمان نموونەیەکە لە مەسیح، مەبەستم سلێمانی کەسی نییە. کاتێک باس لە هەر پیاوێک دەکرێت وەک نموونەیەک لە مەسیح، نابێت بیر لەوە بکەیتەوە کە پیاوەکە خۆی چییە، بەڵکو ئەوەی کە بە فەرمی چییە. داود بە فەرمی نموونەیەک بوو لە مەسیح؛ داود بە کەسی تاوانبار بوو بە گوناهێکی زۆر قورس، بەڵام خودا بێ گوناهە. سلێمان تاوانبار بوو بە لادانێکی زۆر جددی لە خودا لە هەندێک قۆناغی ژیانیدا، بەڵام بە فەرمی نوێنەرایەتی پەروەردگارمان عیسای مەسیحی دەکرد وەک میری ئاشتی. شێوازی ڕۆحی خودا نییە کەسایەتییەک، یان شتێکی زیندوو یان بێگیانی تر پێشکەش بکات وەک نموونەیەک لە مەسیح لە شوێنێک و نموونەیەک لەوەی کە خراپ و ناپیرۆزە لە شوێنێکی تردا؛ و ئەگەر پێشنیارەکەی ئیڤاڵد وەربگرین وەک چیرۆکی ڕاستەقینەی پشت ئەم کتێبە، دەبێت بیر لە سلێمان بکەینەوە وەک نموونەی جیهان، جەستە، و شەیتان، هەوڵ دەدات دڵی ئەم کچە گەنجە لە شوانەکە دوور بخاتەوە کە نوێنەرایەتی پەروەردگار عیسای مەسیح دەکات.
هۆکارێکی دیکە بۆ ئەوەی کە من ئەمە ڕەتیدەکەمەوە ئەوەیە کە بەو واتایە دێت کە دەبێت هەندێک لە جوانترین و ناسکترین دەقەکانی ئەم کتێبە بچووکە، کە تێیدا پاشا قسە لەگەڵ شوانە کچەکە دەکات، بە تەنها وەک قسەی خۆش و فێڵبازی تێبگەین لە جیاتی خۆشەویستییەکی ڕاستگۆیانە و پیرۆز. هەر ئەم دەقانە ئەوانەن کە بە درێژایی سەدەکان دڵی گەلی خودایان هەژاندووە. چێژیان لێ وەرگرتووە؛ دڵخۆش بوون پێیان، و ڕۆحی خۆیانیان پێ تێر کردووە. ئەوە ئەگەری نییە کە ئەوان گومڕا کرابن، یان ڕۆحی پیرۆز کە هاتووە بۆ ئەوەی ڕێنمایی بکات بۆ هەموو ڕاستییەک، بەم شێوەیە فریوی دابن، یان ڕێگەی دابێت فریو بدرێن، ژمارەیەکی زۆر لە ڕۆحانیترین کەسانی خودا بە درێژایی سەدەکان، و لەبەر ئەوە، من ڕەتیدەکەمەوە ئەو چیرۆکەی کە لە ئیڤاڵدەوە پێم داون، وەک ڕوونکردنەوەی گۆرانیی گۆرانییەکان وەربگرم.
با چیرۆکێکی دیکەت بۆ بگێڕمەوە، ئەو چیرۆکەی ڕۆژێک هاتە خەیاڵم کاتێک بە تەنیا لەسەر ئەژنۆکانم بووم. دەبوو ئەم کتێبە بچووکە فێر بکەم و کەمێک سەرم لێ شێوا بوو دەربارەی. چیرۆکی ئیڤاڵدم بە دڵ نەبوو، بۆیە چوومە لای ئەو کەسەی کتێبەکەی نووسیبوو و داوام لێی کرد پێم بڵێت چی لە پشتەوەی بوو. "ئۆه،" تۆ دەڵێیت، "ئایا نووسەری کتێبەکەت دەناسی؟"
بەڵێ، من ماوەیەکی زۆرە دەیناسم. لەو کاتەدا نزیکەی سی ساڵ بوو دەمناسی، ئێستا چل و یەک ساڵە. "باشە،" تۆ دەڵێیت، "کتێبەکە شتێکی نوێیە ئەگەر نووسەرەکەی بناسیت." نەخێر، بە هیچ شێوەیەک، کتێبێکی زۆر کۆنە؛ بەڵام نووسەرەکە کۆنترین ڕۆژگارەکانە و من لەو کاتەوە دەیناسم کە بە نیعمەت ڕۆحم ڕزگار کرد. بۆیە من بە قسەی ئەویم کرد و بەڵێنەکەی ئەوم بیر هێنایەوە کە کاتێک ڕۆحی پیرۆز دێت، شتەکانی مەسیح وەردەگرێت و نیشانمان دەدات؛ و وتم، "پەروەردگاری پیرۆز، من زۆر سەرلێشێواوم دەربارەی ئەم کتێبە بچووکە؛ بە ڕۆحی خۆت نیشانم بدە بۆ ئەوەی بەڕاستی واتاکەی تێبگەم." من ئەو چیرۆکەتان پێ دەڵێم کە وادیار بوو ئەو پێی دام. ڕەنگە ئێوە پێتان وابێت من ڕاست نیم. زۆر باشە، ئێوە بچنە لای ئەو و لێی بپرسن دەربارەی، و ئەگەر شتێکی جیاوازتان پێ وت، وەرن و پێم بڵێن، و من دڵخۆش دەبم چیرۆکەکەم ڕاست بکەمەوە ئەگەر بتوانن نیشانم بدەن کە هەڵەم.
ئەوە بوو کە وام بیر دەکردەوە لە پشت هەموویەوە دەمتوانی بیبینم. لەوێ لە وڵاتی باکوور، لە ناوچەی شاخاویی ئەفرایم، شا سلیمان ڕەزێکی هەبوو (پێمان گوتراوە لە ئایەتی ١١ی کۆتا بەشدا)، و دایە دەست چاودێران، بە بنەماڵەیەکی ئەفرایمی. دیارە مێرد و باوکەکە مردبوو، بەڵام دایکێک و لانیکەم دوو برا، دوو کوڕ هەبوون. دەخوێنینەوە، "منداڵەکانی دایکم لێم تووڕە بوون.” بە عیبری ئەمەیە، “کوڕەکانی دایکم.” ڕەنگە کوڕی زیاتر هەبووبێت، بەڵام لانیکەم دوو کوڕ هەبوون. و پاشان دوو کچ هەبوون، دوو خوشک، یەکێکی بچووک کە لە بەشی ٨هەمدا باسی لێوە کراوە - “خوشکێکی بچووکمان هەیە. ئەو کچێکی بچووکی گەشەنەکردوو بوو. پاشان کچە گەورەکە هەبوو، شولەمیتەکە. وا دیار بوو کە ئەمە "قازە ناشرینەکە" یان "سەندەرێلا"ی خێزانەکە بوو. براکانی بەهایان بۆی دانەنا و ئەرکی قورسیان خستە سەری، مافەکانیان لێ زەوت کرد کە کچێکی گەشەکردوو لە ماڵێکی عیبریدا چاوەڕێی دەکرد.کوڕانی دایکم لێم تووڕە بوون.” ئەوە وای لێدەکەم گومان بکەم ئایا ئەوان برا لە یەک دایکی ئەو نەبوون، ئەگەر ئەمە خێزانێکی دابەشبوو نەبووبێت.
“کوڕانی دایکم لێم تووڕە بوون؛ ئەوان کردمیان بە پاسەوانی ڕەزەکان؛ بەڵام ڕەزی خۆم نەپاراست.” (1:6). پێیان گوتێ،“*نەخێر؛ ناتوانی لە ماڵەوە دانیشی و تەمبەڵی بکەی؛ دەبێت بچیتە دەرەوە و کار بکەیت. چاودێری ڕەزەکە بکە*.” ئەو بەرپرسیار بوو لە بڕینەوەی مێوەکان و دانانی تەڵە بۆ ڕێوی بچووکەکان کە مێوەکانیان تێکدەدا. هەروەها ئەوان بەرخ و کارویلەکانی مێگەلەکەیان سپاردبوویانە ژێر چاودێری ئەو. ئەرکی ئەو بوو کە بیانپارێزێت و لەوەڕگای گونجاویان بۆ بدۆزێتەوە. ئەو بە سەختی کاری دەکرد، و لە بەیانی زووەوە تا درەنگ لەبەر هەتاو بوو. “ڕەزەکەی خۆم نەمپاراستووە.” ئەوە مەبەستی بوو، “*کاتێک زۆر بە سەختی لە کێڵگەدا کار دەکەم، هیچ دەرفەتێکم نییە بۆ ئەوەی گرنگی بە خۆم بدەم*.”
کام کچ هەیە کە بەهای چەند کاتژمێرێک لەبەردەم ئاوێنەدا نەزانێت، دەرفەتی چاککردنی قژی و خۆڕازاندنەوەی بە هەر شێوەیەکی ڕێگەپێدراو؟ ئەو هیچ دەرفەتێکی نەبوو بۆ گرنگیدان بە خۆی، و بۆیە دەڵێت، "ڕەزەکەی خۆمم نەپاراستووە.” پێموانییە هەرگیز بەکارهێنانی هیچ جۆرە جوانکارییەکی زانیبێتی؛ کەچی کاتێک سەیری ڕێگاکەی دەکرد، خانمانە جوانەکانی دەرباری دەبینی کە سواری ئەسپەکانیان بوون و لەناو تەختی ڕاگواستنەکانیاندا بوون، و کاتێک چاوێکی لێیان دەکەوت، یان کاتێک بەسەر کانییەکی دارستاندا دەچەمایەوە و ڕەنگدانەوەی خۆی دەبینی، دەیگوت، “*من سووتاوی خۆرم بەڵام جوانم، و ئەگەر تەنها دەرفەتم هەبووایە، دەمتوانی بەقەد ئەوانی تر جوان بم*.” ئەوە هەموو ئەوەیە کە لەو دەربڕینەدا هەیە، “ڕەزەکەی خۆمم نەپاراستووە.
ڕۆژێک کاتێک خەریکی چاودێریکردنی مێگەلەکەی بوو، سەری بەرز کردەوە و بە شەرمەزارییەوە شوانێکی نامۆ، باڵابەرز و جوان، وەستابوو کە پێشتر هەرگیز نەیبینیبوو، بە وردی سەیری دەکرد، و ئەویش هاواری کرد، "سەیریم مەکە، چونکە ڕەشم، چونکە خۆر لێی داومە..” و پاشان ئەو ڕوونکردنەوەکە دەدات، “منداڵەکانی دایکم لێم تووڕە بوون؛ منی کردە پاسەوانی ڕەزەکان؛ بەڵام ڕەزی خۆمم نەپاراست.
بەڵام ئەو بە هێمنی وەڵام دەداتەوە، بێ هیچ پێشڕەوییەکی بێڕێزانە، "*من وەک ڕەشتاڵە و خۆرەتاو لێدراو و ناخۆش بۆ بینین بیرم لێت نەدەکردەوە. لە لای منەوە تۆ بە تەواوی جوان و دڵڕفێنی؛ ئەوەتا، تۆ جوانی، خۆشەویستەکەم؛ هیچ عەیبێک لە تۆدا نییە**. بێگومان ئەوە زۆر یارمەتیدەر بوو بۆ دروستبوونی دۆستایەتییەک، و بەم شێوەیە کەم کەم ئەو دۆستایەتییە گەشەی کرد بۆ خۆشەویستی، و خۆشەویستییەکەش بوو بە عەشق، و لە کۆتاییدا ئەم شوانە دڵی شوانژنی بەدەست هێنابوو.
پاشان ڕۆیشت، بەڵام پێش ئەوەی بڕوات، وتی، “*ڕۆژێک دێم بۆت، و دەتکەمە بووکم*.” و ئەو باوەڕی پێی کرد. ڕەنگە کەسی تر باوەڕی پێنەکردبێت. براکانی باوەڕیان پێنەکرد، خەڵکی ناوچە شاخاوییەکە هەستیان دەکرد کە ئەو کچێکی گوندنشینی هەژار و سادەیە و لەلایەن ئەم پیاوە نامۆیە فریو دراوە. ئەو لێی پرسیبوو کە مێگەلەکەی لە کوێ دەلەوەڕێنێت، بەڵام ئەو بە وەڵامێکی لادەر وەڵامی دایەوە، کەچی ئەو متمانەی پێی هەبوو. ماوەیەکی زۆر ڕۆیشتبوو. هەندێک جار خەوی پێوە دەبینی و هاواری دەکرد، “دەنگی خۆشەویستەکەم,” تەنیا بۆ ئەوەی بدۆزێتەوە کە هەموو شتێک لە دەوروبەری بێدەنگ و تاریک بوو. بەڵام هێشتا متمانەی پێی هەبوو.
ڕۆژێک هەورێکی گەورەی تۆز لەسەر ڕێگا هەبوو و خەڵکی گوند ڕایانکرد بۆ ئەوەی بزانن مەبەستی چییە. ئەوەتا کاروانێکی شکۆدار هات. پاسەوانەکانی پاشا و خودی پاشا هەبوون، و ئەوان ڕێک بەرامبەر ڕەزەکە وەستان. بۆ سەرسوڕمانی شوانەژنەکە، سوارچاکەکانی پاشا هاتنە لای بە ڕاگەیاندنەوە، "*پاشا ئێمەی بۆ تۆ ناردوویەتی*. "بۆ من؟" پرسی. "بەڵێ، وەرە." و بە گوێڕایەڵی چوو، و کاتێک سەیری ڕووی پاشای کرد، ئەوا، پاشا شوانەکە بوو کە دڵی بردبوو، و وتی،من هی خۆشەویستەکەمم، و ئارەزووی ئەو بۆ لای منە..
یەکێک لە هۆکارە گەورەکان کە بۆچی پێم وایە ئەمە چیرۆکی گۆرانیی گۆرانییەکانە ئەوەیە کە بە درێژایی ئەم پەرتووکە سەرسوڕهێنەرە، لە پەیدابوونەوە تا پەرتووکی بینین، چیرۆکی شوانەکەمان هەیە کە لە بەرزترین شکۆمەندیی ئاسمانەوە هاتە خوارەوە بۆ ئەم جیهانە تاریکە بۆ ئەوەی دڵی بباتەوە و بووکێک بۆ خۆی بەدەست بهێنێت. پاشان ئەو ڕۆیشت، بەڵام فەرمووی،
"من دێمەوە، و ئێوە وەردەگرم بۆ لای خۆم..
بۆیە دێری خۆی ماوەیەکی زۆر چاوەڕێی گەڕانەوەی کردووە، بەڵام ڕۆژێک ئەو دێت بۆ بەجێهێنانی وشەکەی، و،
“کاتێک دێت، پاشا شکۆدارەکە، >هەموو ڕزگارکراوەکانی بۆ ماڵەوە بهێنێتەوە، >ئینجا دووبارە ئەم گۆرانییە دەڵێینەوە، >'ھەلەلویا، چ ڕزگارکەرێک!'”
بۆیە پێموایە ئەوە پاشخانەکەی دەربڕینی هاوبەشی خۆشەویستییە لەم کتێبە بچووکەدا، گۆرانی گۆرانییەکان. تێبینی دەکەیت هەر ئەو ناونیشانە بیرت دەخاتەوە لە پیرۆزیی پیرۆزییەکان؛ ئەوە سرودێکی سەروو سروشتە. جوولەکەکان ڕێگەیان نەدەدا گەنجێک کتێبەکە بخوێنێتەوە تا تەمەنی سی ساڵ نەبووایە، نەوەک لێی تێبگات وەک تەنها ئارەزووی مرۆیی و خراپ بەکاربهێنێت دەستەواژە جوانەکانی، بۆیە دەتوانین بڵێین تەنها کاتێک لە نیعمەتدا گەشە دەکەین و لە زانینی مەسیحدا، کە دەتوانین ئەم کتێبە بە تێگەیشتنەوە بخوێنینەوە و نهێنی یەزدانی تێدا ببینین.
من پێم وایە بەشی یەکەم خۆی دابەش دەکات بەسەر سێ بەشدا.
ئەوە دەربڕینی شادمانی بووکە بە زاواکەی. ئەو هاوار دەکات،
“گۆرانیی گۆرانییەکان، کە هی سلێمانە. با ماچم بکات بە ماچەکانی دەمی: چونکە خۆشەویستیی تۆ لە شەراب باشترە..
بیرم دێت خزمەتکارێکی خۆشەویستی خودا لە کاتێکدا دەیگوت، "هەندێک جار ئاواتم خواستووە تەنها یەک جێناوی کەسی نێرینە لە جیهاندا هەبووایە، بۆ ئەوەی هەموو کاتێک کە دەڵێم، 'ئەو،' هەمووان بزانن مەبەستم خوداوەند عیسای مەسیحە." بیرت دێت مریەم مەجدەلی دەیگوت،
“گەورەکەم بردوویانە، و نازانم لە کوێ دایانناوە..
پاشان، سەیری سەرەوەی کرد بۆ ئەو کەسەی کە وای دەزانی باخەوانە، وتی،
“گەورەم، ئەگەر تۆ ئەوت لێرەوە بردووە، پێم بڵێ لە کوێ داتناوە، و من دەیبەم..
ئەو پێی پێویست نەبوو ناوی یەسووع بەکاربهێنێت. تەنها یەکێک هەبوو بۆ ئەو، و ئەویش خوداوەند بوو کە ڕزگاری کردبوو؛ و بەم شێوەیە ڕۆحی پڕ لە خۆشی دەڵێت، "ئۆه، چەند خۆشە چێژوەرگرتن لە خۆشەویستییەکەی، هاوبەشییەکەی؛ چێژوەرگرتن لە بەختەوەریی دۆزینەوەی ئاسوودەیی لە خودی ئەودا."
"لەبەر بۆنی خۆشی زەیتە باشەکانت، ناوەکەت وەک زەیتێکی ڕژاوە، بۆیە کچە پاکیزەکان خۆشیان دەوێیت” (1:3).
بیرمان دێتەوە چۆن ماڵەکە پڕ بوو لە بۆنی ئەو زەیتە کاتێک مریەم سندوقە ئەلەباستەرەکەی شکاند و کردی بەسەر سەریدا.
“چەند شیرینە ناوی عیسا دەنگ دەداتەوە >لە گوێی باوەڕدارێکدا! خەمەکانی ئارام دەکاتەوە، برینەکانی ساڕێژ دەکات، >و ترسەکانی لادەبات.”
و ئێستا دڵ هاوار دەکات،
"ڕامکێشە، بەدوای تۆدا ڕادەکەین: پاشا هێناومیەتە ژوورەکانی خۆی: دڵخۆش دەبین و شادمان دەبین بە تۆ، خۆشەویستیی تۆ زیاتر لە شەراب بیر دەکەینەوە: ڕاستودروستەکان تۆیان خۆش دەوێت.” (1:4).
شوانکارەکە لە ناوچەی گردەکانەوە هێنراوەتە ناو کۆشکی شاهانە، وەک چۆن من و تۆ لە وڵاتێکی دوورەوە هێنراوین بۆ بەردەم خودی پەروەردگار، و چەند جار دڵەکانمان گۆرانییان وتووە،
“من هی تۆم، ئەی خودایە، گوێم لە دەنگت بووە، >و خۆشەویستیی تۆی پێ وتم؛ بەڵام من ئارەزوو دەکەم لە باوەشی باوەڕدا بەرز ببمەوە، >و زیاتر لێت نزیک ببمەوە. >“نزیکم بکەوە، نزیکتر، نزیکتر، خودای پیرۆز، >بۆ ئەو خاچەی تۆ تێیدا مردیت؛ نزیکم بکەوە، نزیکتر، نزیکتر، خودای پیرۆز، >بۆ لایە خوێناوی و بەنرخەکەت.
"بەدوای تۆدا ڕادەکەین: پاشا منی هێناوەتە ژوورەکانی خۆی: دڵخۆش دەبین و شادمان دەبین بە تۆ، خۆشەویستیی تۆمان لە شەراب زیاتر بیر دێتەوە.” ئەو لەلایەن پاشاوە داوا کراوە. چ وێنەیەکی نایابە لێرەدا هەیە بۆ هاوبەشییەکی ڕاستەقینە. کەس هەرگیز نەچووەتە ناو ڕاستیی هاوبەشی لەگەڵ مەسیح تا ئەو خۆی بووەتە ئارەزوویەکی تەواو داگیرکەری ڕۆح. خۆشەویستییەکەی لە هەموو خۆشییەکی زەمینی تێدەپەڕێت، کە شەراب هێمایەتی لە کتێبی پیرۆزدا. بۆچی بەو شێوەیە بەکارهاتووە؟ لەبەر سروشتی دڵخۆشکەر و ورووژێنەری. شەراب ئاماژەیە بۆ هەر شتێکی زەمینی کە هاندەر یان دڵخۆشکەر بێت.
کاتێک مرۆڤێکی دنیایی خەمبار و خەمۆک دەبێت، دەڵێت،
“مەیی بەهێز بدە بەو کەسەی خەریکە لەناو بچێت، و شەرابیش بدە بەوانەی دڵتەنگن. با بخواتەوە و هەژارییەکەی لەبیر بکات، و چیتر بەدبەختییەکەی بیر نەیەتەوە.” (پەندەکان 31:6، پەندەکان 31:7).
کەواتە شەراب باس لە خۆشییەکانی زەوی دەکات کە پێشتر ڕوومان تێکردبوو پێش ئەوەی مەسیح بناسین. بەڵام دوای ئەوەی ئەومان ناسین، دەڵێین،
"ئێمە خۆشەویستیی تۆ زیاتر لە شەراب لەبیرمان دەمێنێت.
بۆ ئەو هۆکارە من هەمیشە لە ڕۆحمدا خەمبارم کاتێک هەندێک گەنجی مەسیحی دێنە لام بە پرسیارە کۆن و کۆنەکە، "ئایا پێتوایە هیچ زیانێک لەم یان ئەوەدا هەیە؟-هیچ زیانێک لە شانۆدا، لە سەماکردندا، لە یارییەکی کارتد، لە ئاهەنگێکی کۆمەڵایەتیدا کە هیچ شوێنێکی بۆ مەسیح تێدا نییە؟" من بە خۆم دەڵێم، "ئەگەر تەنها بەڕاستی ئەویان بناسیایە، هەرگیز پرسیاری لەو شێوەیەیان نەدەکرد."
“ئێمە خۆشەویستییەکەت زیاتر لە شەراب بیرمان دێتەوە.
یەک خولەک کە لە هاوبەشی لەگەڵ خودادا بەسەر ببرێت، بەهای هەموو خۆشییەکانی زەوی دەهێنێت. ئەوەیە کە ئەم کتێبە بۆ فێرکردنمان داڕێژراوە.
پڕییەک لە خۆشەویستییەکەیدا هەیە، شیرینییەک لە هاوبەشی لەگەڵ مەسیحدا هەیە، کە کەسی دنیایی هیچ نازانێت. ئەگەر تۆ لە مەسیحدا بیت، ئەم شتانە وەک گەڵا وشکەکانی پاییز هەڵدەوەرێن. زۆرجار دەبیستم خەڵک گۆرانی دەڵێن:
“ئۆه، چەندە یەسووعم خۆش دەوێت، >ئۆه، چەندە یەسووعم خۆش دەوێت، >ئۆه، چەندە یەسووعم خۆش دەوێت، >چونکە ئەو یەکەم جار منی خۆشویست!”
لەگەڵ ئەوەشدا هەمان ئەو کەسانەی ئەو شتانە دەڵێنەوە هەندێک جار هەرگیز نیو کاتژمێر لە ڕۆژێکدا بەسەر پەرتووکی پیرۆزدا نابرن؛ هەرگیز دە خولەک بە تەنیا لەگەڵ خودا لە نوێژدا بەسەر نابرن؛ زۆر کەم گرنگییان بە کۆبوونەوەی گەلی خودا هەیە بۆ چاوەڕوانی کردنی ئەو. بانگهێشتیان بکە بۆ کۆبوونەوەی نوێژ و هەرگیز لەوێ نین، بەڵام بانگهێشتیان بکە بۆ ئێوارەخوانێکی کۆمەڵایەتی و هەموویان ئامادەن. دیارە کە خۆشەویستیی مەسیح هێشتا ئارەزووی زاڵی دڵ نییە. ڕۆحی خۆبەدەستەوەدراو هاوار دەکات، "خۆشەویستییەکەت زیاتر لە شەراب بیرمان دێتەوە.” و لە ئەفەسۆس دەخوێنینەوە، “مەست مەبن بە شەراب، کە تێیدا زیادەڕۆیی هەیە، بەڵکو پڕبن لە ڕۆح..” باوەڕدارێکی پڕ لە ڕۆح هەرگیز ئارەزووی گەمژەییەکانی جیهانی بێخودا ناکات. مەسیح بەسە بۆ تێرکردن لە هەموو کاتێکدا.
لێرەدا ئەوەت هەیە ئەو بیرەوەرییە بچووکە کە پێشتر پێم دابوویت. ئەمە دەگەڕێتەوە بۆ ئەو کاتەی کە یەکەم جار خۆشەویستەکەی بینی و لێی پرسی کە لە کوێ مەڕەکانی دەلەوەڕێنێت. ئەو وەڵامی دایەوە، "ئەگەر نازانیت، ئەی جوانترین لەناو ژناندا، بڕۆ بەدوای شوێنپێی مێگەلدا، و بزنۆکەکانت لە تەنیشت خێوەتگاکانی شوانەکان بخۆریێنە.” (1:8). بە واتایەکی تر، وەک ئەوە وایە کاتێک قوتابییەکانی یۆحەننا هاتنە لای عیسا و گوتیان، “گەورەم، تۆ لە کوێ نیشتەجێیت؟” و ئەو فەرمووی، “وەرە و ببینە.” و ئینجا ڕۆحەکە هاواری کرد، “*ئەی تۆ شوانی دڵم، لە کوێ دەلەوەڕێنیت؟*” و پێی گوت، “*تەنها بە ڕێگای شوانەکاندا بڕۆ، ڕانەکەت لەگەڵ ئەوانی تردا ئالیک بدە، و بۆت دەردەکەوێت*." ئەگەر تۆ بە ڕێگای دڵسۆزی بۆ مەسیحدا بڕۆیت، زوو دەزانیت لە کوێ نیشتەجێیە. ئەگەر تۆ بە گوێڕایەڵی بۆ ووشەکەی بڕۆیت، بێگومان دەیدۆزیتەوە.
لەوێ ئەو و بووکە جوانەکەی پێکەوەن لە کۆشکی شاهانە، و ئەو دەڵێت، “کاتێک پاشا لەسەر مێزەکەی دادەنیشێت”-و مێزەکە شوێنی هاوبەشییە-“سنبلەکەم بۆنەکەی دەردەدات. دەستەیەک موور ئازیزەکەمە بۆ من..” بە واتایەکی تر، “*ئەو بۆ من وەک دەستەگوڵێکی بۆنخۆشە کە هەستەکانم چێژی لێ وەردەگرن*.” و کاتێک ئێمە دەچینە ناو هاوبەشی لەگەڵ مەسیح، ئەو دەبێتە هەموو شتێک بۆ ئێمە و دڵ بە پەرستن و ستایشەوە دەردەچێت، وەک مریەم، وەک پێشتر ئاماژەی پێکرا، لە ماڵی بێتانی سندووقی مەرهەمی ئەلەباستەرەکەی هێنا و کردی بەسەر سەری عیسادا. پاشا لەو ڕۆژەدا لەسەر مێزەکە دانیشتبوو، و ناردینەکەی بۆنەکەی بڵاوکردەوە و ماڵەکە پڕ بوو لە بۆنی مەرهەمەکە. ئەوە پەرستکارەکەیە. هیچ پەرستنێکی ڕاستەقینە نابێت مەگەر دڵ سەرقاڵی ئەو بێت.
ئێستا باوە کە خزمەتگوزاری بکرێتە جێگرەوەی پەرستن، و زیاتر سەرقاڵی گوێگرتن لە وتارەکان یان بە ڕێوڕەسمە ئایینییەکان بین وەک لە پەرستن و ستایش. خودا فەرموویەتی، "هەرکەسێک ستایش پێشکەش بکات، من شکۆدار دەکات.” ئەو پێمان دەڵێت کە ئەو لەناو ستایشەکانی گەلەکەیدا نیشتەجێیە! دڵی تێر و ئاسوودەیە کە بەڕاستی پەرستش دەکات. کاتێک ڕۆح بۆ مەسیح براوەتەوە، ئەوا سوپاسگوزارییەک دەبێت بۆ خودی خۆی لەبەر ئەوەی کە چییە و تەنها سوپاسگوزاری نییە (هەرچەندە ئەوەش گرنگە)؛ بۆ ئەوەی کە ئەو بەو شێوەیە بەخشندەییانە پێی بەخشیووین. “ئەوەی نەتانبینیوە، خۆشتان دەوێت؛ لەو، هەرچەندە ئێستا نایبینن، بەڵام باوەڕتان پێیەتی، دڵخۆش دەبن بە خۆشییەکی بێوێنە و پڕ لە شکۆ..”! ئەمە وا دەکات ڕۆحەکە بچێتە دەرەوە بۆ ئەو بە پەرستن و ستایش.
“باوک،" عیسا بە ژنە سامەرییەکەی گوت، "دەگەڕێت بەدوای ئەوانەدا کە پەرستنی بکەن.» ئەو ئارەزووی خۆشەویستیی پەرستنی دڵە دڵسۆزەکان دەکات. با ئێمە بەڕاستی وەڵام بدەینەوە بۆ ئارەزووی ئەوی و هەمیشە «پەرستی بکەن بە ڕۆح و بە ڕاستی.
~ کۆتایی بەشی 1 ~