بینینی پێنجەمی زەکەریا چرادانێکی زێڕین وێنا دەکات کە بە بەردەوامی بە ڕۆن دابین دەکرێت لە دوو داری زەیتوونەوە. ڕۆنەکە هێمایە بۆ ڕۆحی پیرۆز، کە هێز دەبەخشێتە زەروبابل و پاشماوە گەڕاوەکە بۆ تەواوکردنی پەرستگا و خزمەتکردن وەک هەڵگری ڕووناکی خودا، جەخت لەوە دەکاتەوە کە ئەمە بەدەست دێت "نە بە هێز، نە بە توانایی، بەڵکو بە ڕۆحی من." دوو دارە زەیتوونەکە نوێنەرایەتی "دوو دەستلێدراوەکە" دەکەن، کە بە زەروبابل (پاشایەتی) و یەشوع (کاهینی) تێدەگەیەنرێت، کە لە ڕێگەی ئەوانەوە شایەتی خودا پارێزراوە.
بینینە سەرنجڕاکێشەکەی دواتر تۆمارکراوە، کە پێنجەمینە لە زنجیرەکەدا، گرنگییەکی سەرەکی هەیە بۆ هەر خوێندکارێکی ڕێزداری ووشەی خودا. نەک تەنها ڕاستییەکی بەنرخ و گرنگ دەخاتەڕوو سەبارەت بە ئیسرائیل، وەک هەڵگری ڕووناکی خودا لە جیهاندا، بەڵکو تاکە نموونەیە کە واتای نموونەیی ڕۆن بە ڕوونی ڕوون کراوەتەوە. بۆیە کلیلێکی بێ هەڵەمان پێدەدات بۆ کردنەوەی زۆرێک لە گەنجینەکانی فێرکردنی هێمایی بە درێژایی پەیمانی کۆن.
پێغەمبەرەکە وادیارە کەوتبووە خەوێکی قووڵەوە دوای لێکدانەوەی بینینەکەی پێشوو؛ چونکە پێمان وتراوە کە فریشتەکە کە قسەی لەگەڵدا دەکرد، دووبارە هاتەوە و بەخەبەری هێنایەوە، وەک چۆن پیاوێک لە خەو بەخەبەر دەهێنرێتەوە، و گوتی:
“چی دەبینی؟”
(ئایەتەکانی ١، ٢). زەکەریا سەیری کرد، و دیمەنێکی زۆر جوان و شکۆداری بینی. چرادانێکی زێڕین، کە بە ڕوونی تا ڕادەیەک لە دروستکردنیدا هاوشێوەی ئەوە بوو کە لە دەرچوون ٢٥:٣١-٣٧دا وەسف کراوە، لەبەردەم چاوەکانی دەرکەوت. بەڵام لە یەک ڕووی دیاریکراوەوە جیاواز بوو لەوەی کە کاهین دەبوو ڕۆژانە بە وریاییەوە چرایەکانی پڕ بکردایەتەوە بۆ ئەوەی نەکوژێنەوە. لێرە هیچ دەستێکی مرۆڤ ڕۆنی دابین نەدەکرد، و بەرپرسیار نەبوو لە پاراستنی ڕووناکی شایەتی. چرادانەکە و چراکانی یەک پارچە بوون، و ئەوانەی دوایی بە شێوەیەکی زۆر سەرنجڕاکێش بەردەوام دابین دەکران. لەسەرەوەی ستوونی ناوەڕاست کاسەیەکی زێڕین، یان کانییەک هەبوو. لەمەوە حەوت بۆری تیشکیان دەدا، کە بە حەوت چراکەوە بەسترابوونەوە. لە هەردوو لای چرادانەکە درەختێکی زەیتوون گەشەی دەکرد، کە لقەکانی بە شێوەیەک نیشان درابوون کە بەسەر کانیی وەرگرەکەدا چەماونەتەوە، و ڕۆنەکەیان بە شێوەیەکی بەردەوام دەڕژاندە ناوی. بەم شێوەیە ڕووناکییەکە هەمیشە بە جوانی و هێزی خۆیەوە پارێزراو بوو (ئایەتەکانی ٢، ٣).
لە وەڵامی داواکاریی زەکەریا بۆ ڕوونکردنەوە سەبارەت بە واتای ئەمە، فریشتەکە گوتی،
“ئەمە وتەی پەروەردگارە بۆ زەروبابل، کە دەفەرموێت، نە بە هێز، نە بە توانایی، بەڵکو بە ڕۆحی من، پەروەردگاری سوپاسالاران دەفەرموێت. تۆ کێیت، ئەی کێوی گەورە؟ لەبەردەم زەروبابلدا دەبیتە دەشتێک: و ئەو بە هاوارکردنەوە بەردەسەری دەردەهێنێت، هاوار دەکات، نیعمەت، نیعمەت بۆی.”
لێرەدا هیچ قسەیەکی بێمانا نەبوو، وەک ئەوانەی سیبیلەکانی بتپەرستەکان، بەڵکو ڕاگەیاندنێکی ڕوون بوو کە وەک چۆن ڕۆنەکە دەڕژایە ناو قاپە زێڕینەکە و چرایەکانی خۆش دەکرد، بە هەمان شێوە ڕۆحی پیرۆز ئیسرائیلی پشتڕاست دەکردەوە و بە بێ کەم و کوڕی ئامادەی دەکرد بۆ ئەوەی ببێتە شایەتیدەری یەهۆڤا لەسەر زەوی. ئەو کەسەی پاشماوەیەکی لە بابیلۆنەوە هێنابووەوە لەژێر سەرکردایەتی زەروبابیل، میری نەوەی داود، بە دڵنیاییەوە هەموو بەڵێنەکانی کە لە ڕێگەی پێغەمبەرە پیرۆزەکانییەوە دابووی، بەدی دەهێنا. هێز و توانای مرۆڤ نەیدەتوانی ڕێگری بکات و نە یارمەتی بدات. تەنها ڕۆحی پیرۆز دەیتوانی وەک ڕووناکییەکەی خۆی لە جیهاندا پشتیوانییان لێ بکات و بیانپارێزێت. بەم شێوەیە دەزانین ڕۆن هێمای چییە. هەمیشە باس لە ڕۆحی خودا دەکات، جا وەک دەستنیشانکەر بێت یان وەک گەرەنتی. تەنها بە هێزی خودایی ئەودا دەتوانرێت لە هەر کاتێکدا بێت شایەتییەک بۆ خودا بدرێت. لە کاتی ئەم قۆناغەی ئێستای بڵاوبوونەوەی ئیسرائیلدا، کەنیسە هەڵگری ڕووناکییە، هەروەک چۆن گەورەکەی خۆی لەسەر زەوی بوو. لە داهاتوودا، کاتێک ئیسرائیل لە پاشماوەی ڕزگاربوودا نۆژەن دەکرێتەوە، جارێکی تر دەبێتەوە شایەتی خودا. بەڵام جا لەگەڵ گەورەی پیرۆز خۆی بێت، یان کەنیسە کە جەستەی ئەوە، یان ئیسرائیل کە گەلەکەی ئەوە، هەموو شایەتییەکی ڕاستەقینە لە وزەی ڕۆحی پیرۆزدایە.
بە هێزی ئیلاهی بەخشراو، کێ پێویستە لە ڕووی مرۆڤ بترسێت؟ لەبەردەم زەروبابەل و پاشماوە لاوازەکە لە خاکەکەدا، دەسەڵاتی نەتەوەکان ڕەنگە وەک کێوێکی گەورە دەربکەوێت، ڕێگر بێت لە هەموو پێشکەوتنێک لە کارە تایبەتەکەدا کە پێیان سپێردرابوو. تەنها بێباوەڕی دەیانتوانی بەو شێوەیە هەژماری بکەن. باوەڕ دەیوت بە کێوی سەختی،
ببە بە دەشت،
و هەرواش دەبێت. هیچ چەکێک کە لە دژیان دروستکرابێت، سەرکەوتوو نابێت، هیچ بازوویەک هێندە بەهێز نابێت بۆ ڕێگری لێکردن، تاوەکو پەرستگاکە بۆ شکۆمەندیی یەهۆڤا تەواو دەبێت، و زیروبابەل بەردی سەرەوە دەری دەهێنێت لەناو هاوارەکانی گەلێکی شاد، کە هاوار دەکەن،
نیعمەت، نیعمەت بۆی؟
(ئایەتەکانی 4-7).
هەروا هەموو بەڵێنێک کە لە فەرمایشتی خودادا دراوە بە تەواوی جێبەجێ دەکرێت. لەم حاڵەتەدا ئەو کەسەی دەستی بە ماڵەکە کردبوو دەبوو تەواوی بکات (بڕوانە عەزرا ٣:١٠-١٥ و ٦:١٤-١٨)؛ بەم شێوەیە سەلماندی کە پێغەمبەرێک لە ناویان بووە. ڕۆژێکی لاوازی بوو، ڕۆژێکی شتە بچووکەکان؛ بەڵام نابوو سووکی بکەن، چونکە ڕۆژی وزەی یەهوڤا بوو. نەتەوەکانی زەوی ڕەنگە بە تەواوی بێباک بووبن بەرامبەر بەوەی ڕووی دەدا لەو شوێنە بێبایەخەدا کە خودا ناوی خۆی تێدا دانابوو؛ بەڵام ئەو لەوێ بوو، سەرەڕای ئەوەش، بە هێزێکی گەورەوە کاری دەکرد. لەوێ پێوەری ڕاستی لە دەستی زەروبابەلدا بوو، و خەڵکەکە بەپێی ئەوەی کە نووسرابوو دۆزیبوویانەوە کاریان دەکرد. لەوێش چاوەکانی خودا بە ئاسوودەیی پشوویان دەدا، دوای ئەوەی بە هەموو زەویدا هاتبوون و چوو بوون (ئایەتەکانی ٩، ١٠).
لەبەرچاوی خودا بوو
کارێکی گەورە
کە لە قودس ڕووی دەدا، چونکە جێبەجێکردنی وشەی خۆی بوو، بە مەبەستی هاتنی کوڕەکەی بۆ ناو گۆڕەپانەکە.
لە خاڵێکی تردا زەکەریا خوازیاری ڕووناککردنەوە بوو. ئەو ورد دەبووەوە لە دوو دار زەیتوونەکە، و سەری سوڕمابوو کە مانایان چییە؛ بۆیە بە بوێری لە فریشتەکەی پرسی، داوای زانیاری لەبارەیانەوە کرد. وا دیار بوو کە خاوی تێگەیشتن لەلایەن ئەوەوە هەبوو؛ چونکە نەک تەنها دەبوو پرسیارەکەی دوو جار دووبارە بکاتەوە، بەڵکو فریشتەکە دەستبەجێ وەڵامی نەدایەوە، بەڵکو لێی پرسی، وەک لە ئایەتی 5دا، کە وا دیار بوو تێگەیشتنی ڕۆحی دەبوو هەموو شتێکی ڕوون بکردایەتەوە، و گوتی،
“ئایا نازانیت ئەمانە چین؟”
داننانی بە نەزانی خۆیدا، زەکەریا پێی دەوترێت کە،
ئەمانە دوو دەستنیشانکراوەکەن، کە لەبەردەم پەروەردگاری هەموو زەویدا ڕاوەستاون.
بۆ ئەو، هەردوو مەسیحکراوەکە نەیاندەتوانی کەسێکی تر بن جگە لە زەڕوبابەل، شازادەکە، و یەشوع سەرۆکی کاهینان. کەواتە بە دەسەڵاتی پاشایەتی و کاهینی، شایەتی خودا دەبوو بپارێزرێت. ئەمانە ئەو ئامرازانە بوون کە یەهۆڤا لە ڕێگەیانەوە کاری دەکرد.
لە بینین 11:4 دا دوو شایەتەکە دەوترێت کە ئەوانن
دوو دار زەیتوونەکە، و دوو چرادانەکە کە لەبەردەم خودای زەوی وەستاون.
ئاماژەکە بە ڕوونی بۆ بینینەکەی زەکەریا دەگەڕێتەوە؛ بەڵام جیاوازییەکی بەرچاو هەیە. لەوێ دوو چرادانمان هەیە؛ لێرە تەنها یەکێک. هۆکارەکە بە ئاشکرا ئەمەیە: دوو شایەتەکە دەردەکەون پێش ئەوەی ئیسرائیل وەک چرادانەکەی خودا بە شێوەیەکی نەتەوەیی دابمەزرێت. لەگەڵ ئەواندا شایەتیی تاکەکەسییە. بۆیە لە جیاتی یەک چرادانی حەوت لق، کە تەواویەتیی شایەتی دەردەخات، دوو شایەتمان هەیە کە وەک دوو چرادان وەسف دەکرێن. هەروەها دەوترێت کە ئەوان دوو دار زەیتوونەکەن؛ چونکە لەبەردەم خودا دەوەستن وەک کوڕە دەستنیشانکراوەکانی ڕۆنی ئەو لەو ڕۆژەدا کە ناوی ڕەت دەکرێتەوە و ووشەکەی سووکایەتی پێ دەکرێت. بە هاتنیان بە ڕۆح و هێزی موسا و ئیلیا، ئەوان بە وزەی ڕۆح پێشبینی دەکەن تاوەکو لەلایەن دڕندەکە و لایەنگرەکانییەوە دەکوژرێن. بەو شێوەیە، بۆ ساتێک، هەموو شایەتییەک بۆ خودا وا دەردەکەوێت کە سڕدراوەتەوە؛ بەڵام ووشەی پەروەردگار شکست ناهێنێت، چونکە چرادانی حەوت لق دادەمەزرێت کاتێک پەروەردگار دادەبەزێت و گەلەکەی ئیسرائیل لە دەستی هەموو ئەوانەی ستەمیان لێ دەکەن ڕزگار دەکات.